4660
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. مشکات سخاوتی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 4660
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        خشونت وقتی است که شخصی در درون خانواده از اقتدارش؛ بدنی، اجتماعی یا اقتصادی در جهت امیالش استفاده کند.

         

        دخت ایران - خشونت به معنای رفتار سلطه‌گرانه‌ یک عضو با عضو یا اعضای دیگر یک گروه، نهاد یا جامعه است. (اکبری، باشگاه همسران جوان)

        دکتر شهلا اعزازی، خشونت را اینگونه تعریف می‌کند:«وقتی شخصی در درون خانواده مقتدر است و از این اقتدار -از هر نوعی که می‌خواهد باشد- بدنی، اجتماعی یا اقتصادی در جهت پیشبرد امیال خود، بدون توجه به تمایل دیگری استفاده می‌کند، این کار خشونت است.» (اعزازی، زنان کتک خورده)

         

        خشونت علیه زنان

        خشونت علیه زنان، به معنای هر رفتار خشن وابسته به جنسیت است که موجب آسیب شده یا با احتمال آسیب جسمی، جنسی یا روانی و ضرر یا رنج به زنان همراه شود. چنین رفتاری می‌تواند با تهدید یا اجبار یا سلب مطلق اختیار و آزادی صورت گرفته و در جمع یا در خفا رخ دهد. (کانون زنان ایرانی)

         

        انواع خشونت علیه زنان

        خشونت فیزیکی (نوع اول و نوع دوم)

        خشونت جنسی یا ناموسی (خشونت جنسی گفتاری و رفتاری)

        خشونت روحی (روانی یا احساسی)

        خشونت کلامی (زبانی)

        خشونت مالی (اقتصادی)

        خشونت قانونی (حقوقی)

        خشونت اجتماعی

        خشونت قومی

        خشونت خیابانی

        خشونت شغلی

         

        تعاریف انواع خشونت

        خشونت فیزیکی نوع اول: بروز رفتارهای پرخاشگرانه از طریق آسیب رساندن به اشیا و لوازم منزل (مانند شکستن ظروف، به هم ریختن سفره، به هم کوبیدن در، گرفتن، بستن، زندانی کردن، اخراج از خانه، محروم کردن از غذا و عدم مواظبت در زمان بیماری) (خانه امن)

         

        خشونت فیزیکی نوع دوم: خشونتی که به طور مستقیم به طرف مقابل اعمال می‌شود و موجب وارد شدن صدمات جسمانی به وی می‌گردد. (مانند سیلی زدن، مشت و لگد، کشیدن مو و...) (همان)

         

        خشونت جنسی رفتاری: هر گونه رفتارهای جنسی اعم از توجه نشان دادن به بدن زن، نگاه شهوت‌آلود و آزاردهنده، تماس بدنی، یا تظاهر به انجام اعمال جنسی در حضور زن، نمایش آلت تناسلی، آدم‌ربایی به منظور تجاوز و اعمال منافی عفت، راه‌اندازی مراکز فحشا قاچاق زنان و هر نوع بهره‌وری تجاری از زنان، زنای با محارم، اجبار به انجام عمل جنسی در زمان عادت ماهانه و... را شامل می‌شود. (سعیدی، ازدواج و طلاق)

         

        خشونت جنسی گفتاری: این نوع خشونت خود به دو گروه تقسیم می‌شود:

        الف) گفتار شهوانی: یعنی مرتکب با مخاطب قرار دادن زن، الفاظی را که متضمن مسائل و معانی جنسی است را به زبان می آورد. (همان)

        ب) گفتار خشونت‌آمیز: یعنی مرتکب با مخاطب قرار دادن زن به منظور ارضای غریزه جنسی و لذت‌جویی از الفاظ زشت و رکیک و... استفاده می‌کند. این نوع رفتار سلطه‌گرانه در حوزه‌ روابط جنسی و زناشویی شکل می‌گیرد. اجبار به برقراری روابط زناشویی غیرمتعارف، عدم رعایت بهداشت زناشویی، بارداری یا سقط جنین اجباری و شک و بد‌دلی بی‌جا به همسر، اجبار به دیدن فیلم‌های مبتذل، تجاوز به محارم و متهم کردن به بی‌مبالاتی در مسائل ناموسی از جمله مصادیق خشونت جنسی است. (همان)

         

        خشونت روانی: خشونت روانی رفتار خشونت‌آمیزی است که شرافت، آبرو و اعتماد به نفس زن را خدشه‌دار می‌کند. این رفتار به صورت انتقاد ناروا، تحقیر، بددهنی، تمسخر، توهین، فحاشی، متلک، تهدیدهای مدام به طلاق دادن یا ازدواج مجدد اعمال می‌شود. (انسان، روزنامه اعتماد) به بیانی دیگر خشونت روانی یا احساسی، شامل سوءاستفاده لفظی مداوم، اذیت و آزار، تهدید، محرومیت فیزیکی، مالی و استقلال شخصی است. برای عده‌ای از زنان سوء‌استفاده احساسی ناشی از توهین مداوم و عملکرد مستبدانه شوهرانشان دردناک‌تر از حمله فیزیکی است، چراکه چنین رفتاری اطمینان و خودباوری آنان را کم می‌کند. (کانون زنان ایرانی)

         

        خشونت کلامی: از دیدگاه روان‌شناسان و مشاوران خانواده، حرف‌های آزاردهنده، رفتار خشونت‌آمیز محسوب می‌شود. این حرف‌های آزاردهنده و ناخوشایند معمولاً به صورت ناسزا، لحن تند، تحقیر، تمسخر، تشر، استهزاء و... است که می‌تواند به خشونت خانگی فیزیکی در چارچوب خانه منجر شود. تحقیر و تمسخر بارزترین شکل خشونت کلامی است. تحقیر و تمسخر شخصیت زن برابر فرزندان، دوستان، فامیل و آشنایان با کلمات و جملاتی مانند «نمی‌فهمی، نمی‌توانی، نمی‌دانی، حرف احمقانه نزن، تو نظر نده، چرا مثل بقیه زن‌ها نیستی و...» می‌تواند اعتماد به نفس را کم کند. (لواسانی و دیگران، باشگاه همسران جوان) همچنین تحقیر و تمسخر فعالیت‌های زن در خانه مانند ایراد گرفتن از آشپزی، خانه‌داری، بچه‌داری، مقایسه خانه‌داری همسر با دیگر زنان به ویژه مادرشوهر، خواهرشوهر، مادرزن و... نیز خشونت کلامی خانگی به حساب می‌آید. یکی دیگر از خشونت‌های کلامی، سکوت آزاردهنده است که می‌تواند به مانند کلام آزاردهنده یک سلاح خشونتی عاطفی باشد که برخی از مردان برای تنبیه همسر یا دختر خود از آن استفاده می‌کنند. (همان)

         

        خشونت مالی: در بخشی از کتاب «پژوهشی درباره خشونت علیه زنان در ایران»در تعریف خشونت مالی چنین آمده است: «در بسیاری از نقاط جهان، زنان نیروی کار بی‌جیره و مواجب هستند و باید تا آخر عمر از خانواده خود مراقبت کنند بی آنکه امنیت اقتصادی داشته باشند. آنان دسترسی به منابع اقتصادی ندارند و به همین دلیل تا آخر عمر کاملا وابسته به مرد خانواده یا افراد ذکور باقی می‌مانند. چنانچه مردان خانواده نخواهند از خود سخاوتی نشان دهند، ادامه زندگی زنان جدا به مخاطره می‌افتد. گاهی دچار سوءتغذیه می‌شوند و گاه حتی به ابتدایی‌ترین ضروریات زندگی دسترسی ندارند به ویژه وقتی که مرد اولویت‌های دیگری خارج از قلمرو منزل و خانواده برای خود قائل است. همه‌ این موارد را می‌توان تحت عنوان خشونت مالی تعریف کرد.» (مهرانگیز کار، پژوهشی درباره خشونت علیه زنان در ایران) برای مثال جلوگیری از استقلال مالی همسر، ندادن نفقه و خرجی کافی، دخل و تصرف در اموال شخصی همسر و مواردی از این دست، رفتارهای خشونت‌آمیزی هستند که از بعد روانی صدمات عمیق و گاهی جبران ناپذیری به فرد وارد می‌کند. (باشگاه همسران جوان)

         

        خشونت قانونی: سوءاستفاده از نواقص و خلاءهای قانونی هم نوعی از خشونت را ایجاد می‌کند که از آن با عنوان خشونت حقوقی یاد می‌شود. امتناع مرد از طلاق همسر در شرایطی که زن اصرار به متارکه دارد و مخالفت با نگهداری فرزندان توسط زن از جمله نمونه‌های این نوع خشونت است که به عنوان حربه‌ای برای حفظ سلطه‌گری در سایر حوزه‌ها از آن استفاده می‌گردد. (همان)

         

        خشونت اجتماعی: این خشونت به عنوان یکی از پنهان‌ترین انواع خشونت است که بسترساز سلطه‌گری در سایر عرصه‌ها به شمار می‌‌رود. گاهی مردها با ممانعت از رشد اجتماعی، تحصیل و گسترش فعالیت‌های فکری و روابط اجتماعی همسر خود، وی را از دست یافتن به حقوق، اهداف و آرزوهای خود بازمی‌دارند و موجبات عقب‌ماندگی و عدم رشد فکری وی را فراهم می‌کنند. (باشگاه همسران جوان) به عنوان نمونه، ممانعت از کاریابی و اشتغال زن، ایجاد محدودیت در رابطه با ادامه تحصیل، ایجاد محدودیت در ارتباط فامیلی، دوستانه و اجتماعی را می‌توان نام برد.

         

        خشونت قومی: خشونتی است که در میان اقوام مختلف به خصوص علیه زنان رخ می‌دهد که این خشونت‌ها اغلب با تعصبات بی‌جا، سوءظن افراطی، بی‌اعتمادی و به انزوا درآوردن زنان همراه است که متاسفانه به ضرب و جرح و حتی قتل زنان نیز منجر می‌شود.

         

        volume48-4.jpg

        خشونت خیابانی: خشونت خیابانی، شامل رفتارهایی مانند «نگاه‌های آزاردهنده در معابر عمومی، مزاحمت‌های کلامی از جمله متلک و فحاشی هنگام راه رفتن در خیابان، تماس و لمس بدن در خیابان و یا وسیله نقلیه عمومی، بوق زدن و ایستادن اتومبیل‌های شخصی هنگام راه رفتن زنان در خیابان و آزار و اذیت دیگر رانندگان هنگام رانندگی می‌شود.» (ویستا)

         

        خشونت شغلی: خشونت شغلی، حمله فیزیکی یا تهدید کردن کارکنان است که خطری را برای سلامت و امنیت آنها ایجاد می‌کند. این خشونت‌ها شامل تجاوز و درگیری‌های رفتاری می‌باشد. (منبع لاتین در انتهای منابع آمده است)

         

        مصادیق و موارد عینی برای انواع خشونت علیه زنان

        خشونت فیزیکی نوع اول: یک زن جوان، از سوی شوهرش به زندان افکنده می‌شود و سه ماه و نیم را در یک خانه‌ تاریک، گرم و مرطوب حتی جدا از نوزاد شیرخوارش، در بند می‌ماند. زن جوان از بس شکنجه دیده و گریه کرده است، دیگر اشکی برای ریختن ندارد؛ کودکان خردسالش از همه مهم‌تر طفل یک و نیم ساله‌اش، در پشت درب آهنین زندان و در فراق مادر، روزهای پی‌درپی گریستند؛ اما از ترس شکنجه‌های پدر، جرات نکردند موضوع را فاش کنند. (آژانس خبری پژواک)

         

        خشونت فیزیکی نوع دوم: زنی با حضور در دادگاه خانواده گفت که به دلیل کتک خوردن‌های بی‌وقفه‌ و بی‌دلیل از شوهرش، خواهان طلاق است .این زن جوان در ابتدای جلسه خطاب به قاضی دادگاه گفت: «هشت سال از زندگی مشترک‌مان می‌گذرد و در این مدت جز عذاب و ناراحتی چیزی از زندگی مشترک درک نکرده‌ام. شوهرم نه اعتیاد دارد و نه وضع مالی بد. فقط اخلاق خوبی ندارد و به همین سبب مرتب با به وجود آمدن کوچکترین مشکلی من و پسر پنج ساله‌ام را کتک می‌زند. او همانند مردان قدیمی بر این باور است که زن را باید کتک زد و متاسفانه هیچ کتاب یا روانشناسی بر او تاثیر مثبتی ندارد.» (ایسنا)

         

        خشونت روانی: شهاب همیشه مثل برج زهرمار بود و هر روز کلافه و بی‌حوصله، خستگی‌های کارش را به خانه می‌آورد و اعصاب مرا نیز خط‌خطی می‌کرد. او حتی حوصله نداشت برای چند دقیقه در کنارم بنشیند تا با هم حرف بزنیم. زن جوان در دایره اجتماعی کلانتری جهاد مشهد افزود: «من و شوهرم پنج سال زیر یک سقف زندگی سرد و بی‌روحی را سپری کردیم و او که غرور خیلی زیادی دارد تا به حال حتی برای یک بار هم مرا همراه خود به خیابان و پارک نبرده است و هر وقت می‌خواهم حرفی بزنم با لحنی تند می‌گوید این پول‌ها را بگیر و همراه خواهر و مادرت به بازار برو و هر چه دوست داری برای خودت بخر! (طب درمان)

         

        خشونت اجتماعی: زوج جوانی به دادگاه خانواده مراجعه کردند و زن درخواست طلاق از شوهرش را به قاضی دادگاه ارائه کرد. این زن که ۲۷ سال سن داشت گفت: «من و شوهرم قبل از ازدواج با یکدیگر همکار بوده و هم‌سن هستیم. یک سال است که از زندگی مشترک‌مان می‌گذرد، ولی متاسفانه شوهرم بر روی برخی از رفتارهای من حساس شده است و در محیط کار مرا محدود می‌کند، همچنین برایم تعیین می‌کند که باید با چه کسی صحبت کنم و با چه کسی صحبت نکنم.» (ایسنا)

         

        خشونت حقوقی: زن جوانی در دادگاه خانواده حاضر شد و درخواست طلاق از شوهرش را به قاضی ارایه کرد. این زن جوان که ۲۹ سال سن داشت، خطاب به قاضی گفت: «۴ سال است که از زندگی مشترکمان می‌گذرد و به تازگی متوجه شده‌ام که شوهرم در حقم خیانت کرده است. همسرم بعد از اینکه دو سال از ازدواج‌مان گذشته بود، زن دیگری را به عقد موقت خود درآورده است و من نیز اخیرا از این موضوع با خبر شده‌ام. زمانی که به او گفتم ابتدا تکذیب کرد، اما وقتی متوجه شد در جریان تمامی مسائل هستم پذیرفت که چنین کاری را انجام داده است و تنها گفت که اشتباه کرده است.» (ایسنا)

         

        خشونت جنسی و ناموسی: زهرا دختر ۷ ساله اهوازی وقتی به همراه مادرش به خانه پدربزرگش (پدر مادرش) می‌روند، پس از بازگشت به خانه‌شان مورد سوءظن پدر خود قرار می‌گیرد. پدر به زهرای ۷ ساله شک می‌کند که شاید زمانی که او در منزل پدربزرگش بوده، مورد تجاوز دایی‌اش قرار گرفته باشد. زهرا با این سوءظن به دست پدر کشته می‌شود. (خانه امن)

         

        خشونت قومی: نعیمه، زن جوانی از عشایر عرب و ساکن یکی از بخش‌های جنوبی استان خوزستان بود. وی چندین سال قبل، از همسر خود، به دلیل سوءرفتار وی طلاق گرفته بود. سال‌ها از آن ماجرا گذشته و نعیمه از زنی جوان مبدل به زنی میانسال شده است، زنی که بار زندگی را بر دوش خویش می‌کشد، اما درست روزی که در زمین کشاورزی خود، در حال کار زراعی بود، توسط برادرزاده‌اش با تراکتور زیر گرفته و کشته می‌شود! دلیل این قتل نیز اینگونه عنوان شده: به خاطر ننگ طلاقی که او به پیشانی خانواده زده بوده است، این در حالی بود که برادرزاده قاتل، سال‌ها پس از طلاق نعیمه به دنیا آمده بود... (ویستا)

         

        خشونت خیابانی: دختر ۲۳ ساله‌ای در تهران گفت: «هفته پیش هنگامی که در خیابان راه می‌رفتم، مردی به من نزدیک شد و برای لحظه‌ای مرا در آغوش گرفت. قسمت‌های حساس بدنم را با دست‌هایش لمس کرد و بعد از من جدا شد.» (همان)

         

        خشونت شغلی: خانم متاهلی که ۲ فرزند هم دارد می‌گوید: برای من بدتر از هر چیزی نگاه‌های همکاران مرد است که واقعاً آزاردهنده است و هیچ ادعایی هم نمی‌توانم در مقابلشان داشته باشم، چون انکار می‌شود. جوک‌ها و طعنه‌های جنسی که میان مردان در حضور زنان رد و بدل می‌شود، مشکل دیگری است که ما داریم و معمولا اصلا آزار هم به حساب نمی‌آید. وقتی هیچ تخصصی نداریم و به راحتی اخراج می شویم، مجبوریم با شرایط کار هم بسازیم. (مهرخانه)

         

        منابع

        - اعزازی، شهلا (۱۳۸۰). خشونت خانوادگی: زنان کتک خورده. تهران: سالی

        - کار، مهرانگیز (۱۳۸۱)، پژوهشی درباره خشونت علیه زنان در ایران، انتشارات روشنگران و مطالعات زنان

        - انسان، نیلوفر، خشونت روانی نیمه پنهان خشونت علیه زنان، روزنامه اعتماد

        - زنان کارگر در محیط کار، مهرخانه

        - شوهرم به من خیانت کرده است، طلاق می‌خواهم، ایسنا، ۲۰ آذر ۹۱

        - شوهرم از مردانگی تنها کتک و فریاد زدن را آموخته است، ایسنا، ۱۸ آذر ۹۱

        - حساسیت زیاد مرد زن را راهی دادگاه کرد، ایسنا، ۲۸ آذر ۹۱

        - خشونت خانگی چیست؟، سایت خانه امن

        - یک زن بعد از ١٠٠ روز از زندان شوهرش آزاد شد، آژانس خبری پژواک، ۱۳۸۹

        - خشونت علیه زنان و انواع آن، سایت کانون زنان ایرانی

        - عبور از خط قرمز، سایت طب درمان

        - اکبری، محمدجواد، انواع خشونت را بشناسیم، باشگاه همسران جوان

        - لواسانی، فهیمه، مسعودی فرید، حبیب الله، احمدی، خدابخش، خشونت خانگی و انواع آن، باشگاه همسران جوان

        - خشونت خیابانی علیه زنان، سایت ویستا

        - خشونت قومی علیه زنان، سایت ویستا

        - سعیدی، حسین، آزارهای جنسی زنان و انواع آن، وبلاگ ازدواج و طلاق (سردفتر)

        - http://www.worksafe.vic.gov.au/safety-and-prevention/health-and-safety-topics/occupational-violence

         

         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷