دخت ایران: هیئتها و مراسم مذهبی بانوان و رفتارهای مرسوم شده در آنها تا چه حد میتواند برای جامعه مذهبی ما آسیبزا باشد؟
منظورتان از رفتارهای مرسوم شده در هیئت
ها چه رفتارهایی است؟
دخت ایران: منظور رفتارها و رسوم مثبت و منفی است. از سفرههای آن چنانی با نام حضرت ابالفضل(ع) و مداحی بیمحدودیت برخی از بانوان گرفته تا سخنرانیها و رسوم خاص این دست مراسم.
ببینید! مسئله هیئتهای بانوان، موضوعی است که هم میتواند یک فرصت محسوب شود و هم یک تهدید. فرصت به این خاطر که شور و هیجان قشر عظیمی از دختران و بانوان باعث جذب به این هیئتها میشود و این نشان دهنده یک سری عوامل موثر برای گرایش نسل به خصوص جوان به این دست هیئتهاست.
اما تهدید محسوب میشود از این جهت که شایع شدن برخی از آداب و رسوم غلطی که شما هم به آن اشاره کردید، میتواند برای اعتقادات جامعه مذهبی ما خطرناک باشد و اگر این موضوع ساماندهی نشود، یک تهدید جدی برای جامعه ما محسوب میشود.
دخت ایران: این تهدیدها شامل تمامی هیئتها میشود؟
خیر. برخی از هیئتها با یک مدیریت منطقی خیل عظیمی از زنان و دختران را به خود جذب کرده است و باعث ایجاد یک شور مذهبی منطقی در بین جوانان شده است. سخنرانیهای بسیار خوب که شور و شعور را به صورت توأمان به همراه دارد، منشأ خیر و برکت هستند و مسلما این دست هیئتها برای ما یک فرصت محسوب میشوند.
دخت ایران: پس چه موضوعی باعث میشود هیئتها از یک نقطه آرمانی پایین بیایند؟
وقتی یک هیئت ساماندهی نشود و مدیریت صحیح نداشته باشد، از حدود شرعی خارج میشود. سفرههایی که به نام ائمه اطهار(ع) انداخته میشود، عمدتا نتیجه چشم و هم چشمی است و چیزی جز اسراف و تبذیر در پی ندارد.
دخت ایران: غیر از اسراف، چه خطرهایی را برای جامعه ایجاد میکنند؟
شائبه حرام بودن سفره یکی دیگر از این آفتهاست. چون کسی که سفره را پهن میکند، معمولا استقلال مالی ندارد و برای تهیه چنین سفرهای باید از امکانات همسر خودش استفاده کند. از این رو طبق مشاهدههایی که ما داشتیم عموما همسرها راضی به این جور بریز و بپاشها نیستند و مسائلی را برای خانواده و به تبع آن جامعه به وجود میآورد که جمع کردن آن کمی مشکل است.
هم چنین مداحان بدون بینش که صرفا صدای خوبی دارند یکی دیگر از مشکلات این دست هیئتها هستند. مداحانی که برخی اوقات به مدح اکتفا نمیکنند و سخنران میشوند! آن وقت به طرح پارهای از مسائل میپردازند که عمدتا عمق و صحت نداشته و کاملا خرافه است. همین باعث میشود اعتقادات بانوان ما سطحی و خرافهای شود.
دخت ایران: این پایین آمدن سطح اعتقادات برای جامعه خطرناک است یا بدنه دینی جامعه آن قدر محکم هست که بتواند این موضوعات را در خود هضم کند؟
مسلما خطرناک است. سطح اعتقادی بانوان که پایین بیاید، بستر مناسبی برای طرح و شایع شدن خرافه را فراهم میکند. اغلب علمای ما من جمله مقام معظم رهبری به این تأکید دارند که یکی از تهدیدهای شیعه، رواج خرافه است. در هیئت های بانوان هم حضور مداح های کاملا بدون بینش و به اصطلاح مداح محوری، نتیجهای جز رواج خرافه ندارد.
دخت ایران: موضوع مداح محوری که خاص هیئتهای بانوان نیست. یک موضوع عام است. این طور نیست؟
دقیقا. یکی از ترفندهای دشمنان همین است که هیئتهای ما از وجود با برکت روحانیون خالی شود و وقتی یک هیئت، روحانی نداشته باشد و مداح محور شود، از معرفت تهی می شود. البته متأسفانه یک حقیقت تلخی را باید بپذیریم که دشمن در این زمینه بسیار تاثیر گذاشته است.
دخت ایران: چه باید کرد؟ چه کسی میتواند مشکلات را کمتر کند؟
تأکید میکنم با درایت مسئولان فرهنگی بسیاری از خطرها و تهدیدها میتواند به فرصت تبدیل شود. وقتی به صورت دقیق در این هیئتها وارد میشویم، احساس میکنیم گویا این هیئت در کشوری برگزار میشود که هیچ مبانی دینی بر آن حاکم نیست. تبدیل محافل زنانه به محافل بی محتوای صرفا سرگرمی و با چشم و هم چشمی و به رخ کشیدن امکانات یکدیگر، آسیبی است که جز با کمک مسئولان امر از شدت آن کاسته نخواهد شد.
دخت ایران: تاکنون مسئولان امر مانند سازمان تبلیغات اسلامی کاری را در این زمینه انجام داده اند؟
بله. تا جایی که من اطلاع دارم چند جلسه ای است که مدیران هیئتهای بانوان را دعوت میکنند و برای آنها مسائل را تشریح میکنند و هوشیاریهایی را میدهند. خود من 2 سخنرانی در خلال این جلسات داشتهام و میبینم وقتی مسائل برای خانمها باز میشود، احساس مسئولیت در آنها دو چندان میشود و تمایل به همکاری زیاد میشود.
دخت ایران: فکر میکنید سازمان تبلیغات اسلامی به تنهایی بتواند از پس ِ این موضوع بر بیاید؟
اگر منصفانه بخواهیم نگاه کنیم، میبینیم واقعا این هیئتها فراگیر شده است و یک نهاد به تنهایی نمیتواند این موضوع را مدیریت کند. حل این مشکل نیاز به کمک تمامی نهادهای فرهنگی دارد تا بتوانند یک برنامه جدی برای ساماندهی هیئتها داشته باشند تا بتوانند با هیئتهای متخلف به شدت برخورد کنند. موضوع فرهنگسازی یکی از مقولههایی است که میتواند در حل این مشکل کمک زیادی بکند.