دخت ایران: هم اکنون سرانه مشاوره برای هر دانش آموز در کشور چقدر است؟
به ازای هر 15دانش آموز 1 ساعت است و این میزان در کل کشور یعنی مناطق دورافتاده یا پایتخت یکسان است. در مراکز استانها و مناطق نیز هستههای مشاوره تشکیل شده است که هم مشاوره شخصی و روانشناختی و هم مشاوره تحصیلی و شغلی ارائه میدهند.
دخت ایران: یعنی ساعت کاری مشاوران چگونه است؟
حداقل 24 ساعت در هفته
دخت ایران: طرز کار این مشاوران چگونه است؟
در درس برنامهریزی تحصیلی که مشاوران آن را مدیریت میکنند دانش آموزان با مشاغل آشنا میشوند و دو سه رشته شغلی را مورد تحقیق و بررسی قرار میدهند. با چشم انداز آینده این حرفه و آنچه برای رسیدن به آن نیاز دارند آشنا میشوند.
دخت ایران: مشاوره پیش از انقلاب در مدارس کشور پا گرفته بود. میخواهم بپرسم این رشته چرا رفت و چرا دوباره به مدارس برگشت و این برگشتن چه تغییراتی را به همراه داشت؟
دلیل حذف و بعد بازگشتش بیشتر همین تغییر رویکرد آن بود. مشاورهای که پیش از انقلاب بود کاملا برداشت اولیهای از همان مشاوره اقتباسی و برگرفته از کتابهای اروپایی و آمریکایی بود. این دانستهها باید بومیسازی میشد و مطابق تعالیم اسلام نیز مورد بررسی و بازنگری قرار میگرفت. بدین ترتیب علم مشاوره برای مدارس بومی شد و ارتقا یافت و سرفصلهای این رشته بازنگری و بازسازی شد. مخاطب شناسی، اصول و مبانی و فضا سازی تربیتی، جایگاه مشاوره و مهارتهای مشاوره و آزمونهای مورد استفاده آنان تغییرات کلی کرد.
هم اکنون مشاوران تحصیلی از سه ابزار آزمون استرانگ برای مشاغل و سنجش علایق، آزمون سنجش بهداشت روانی و آزمون مرحوم دکتر براهنی برای سنجش میزان استعداد و پیشرفت تحصیلی استفاده میکنند.
وقتی این شغل به مدارس باز گشت ابزارها و مهارتهای مشاوران احیا شده بود و نشاط و شادی بخشی و آرامش دهی نیز به سرفصلهای برنامههایشان اضافه شد. آموزش مهارتهای زندگی تحت عنون آداب و مهارتهای فردی و بین فردی و اجتماعی نیز توسط مشاوران به دانش آموزان تدریس میشود. به علاوه آنان به دانش روز نیز مجهز شدند.
میتوان گفت امروز در تولید کتب مشاوره رشد و تحول جدی در ایران صورت گرفته است و در دانشگاهها هم این تغییر دیده میشود.
دخت ایران: گفته می شود با وجود حساسیتی که این رشته دارد عدهای از کسانی که در این پست مشغول هستند از رشتههای دیگری که نامرتبط است جذب شدهاند؟!
در حال بخشنامهای آمده است که تصریح میکند به هیچ عنوان از رشتههای دیگر مشاور جذب نشود و البته مدتها است که کار به همین منوال است و کسانی مشغول این کار میشوند که فارغ التحصیل رشته مشاوره و روانشناسی باشند، اما سالهای پیش (حدود ده سال پیش) به علت کمبود نیروی انسانی در این شغل کسانی که در رشته علوم تربیتی با گرایش مدیریت فارغ التحصیل شده بودند نیز جذب میشدند. اما اکنون به تدریج این افراد با نیروهای متخصص جایگزین میشوند.
دخت ایران: گفتید در مورد جذب مشاوران جدید بخشنامهای آمده ؟ میشود بیشتر توضیح دهید؟
بله. این بخشنامه هم اکنون روبروی من است. (مصاحبه تلفنی است و ایشان از روی بخشنامه میخوانند)
طبق این بخشنامه فقط در رشته روانشناسی و مشاوره در مقطع کارشناسی و کارشناس ارشد برای ترمیم نیروی انسانی میتوانیم اقدام کنیم و شرایط آن نیز بدین شرح است: رشتههای روانشناسی مشاوره، بالینی، عمومی، شخصیت، سلامت و تربیتی رشتههای مجاز تصدی این شغل است که باید شخص دارای مدرک کارشناسی و حداقل 10 سال سابقه رسمی موفق در آموزش و پرورش و کسب امتیاز لازم در مصاحبه باشد.
در مصاحبه نیز باید میزان تسلط وی به فنون و نظریههای مشاوره (حد اقل دو نظریه درمانی)، خانواده درمانی، فنون مشاوره و انواع خدمات درمانی و الگوهای راهنمایی و مشاوره و میزن تفکر خلاق در حرفه مشاوره مورد بررسی قرار گیرد.
همچنین دارای طرح و برنامه درسی باشد و با خدمات مشورتی در مدرسه آشنایی داشته در مطالعات موردی مسلط باشد. بر انواع مشکلات دورن نوجوانی تسلط داشته فرق روانپریشی و روان نژندی را بداند.
میزان مهارتهای روابط انسانی مطلوب و تفکر مشاهدهای مبتنی بر رویکرد غایت نگر در وی باید مورد ارزیابی قرار گیرد و تسلط وی بر تطابق علم روانشناسی و آموزههای دینی در مشاوره مورد ارزیابی قرار میگیرد.
دخت ایران: سوالات زیاد است و وقت شما محدود. از اینکه دراین مجال اندک به سوالات ما پاسخ دادید متشکریم .