979
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. حمیده پازوکی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 979
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        قبول دارم روز زن در نظام ما، روز مطالبه نیست. ولی بحث بر سر این است که درست نیست ما چون چنین روزی را در تقویم نداریم بگردیم و یک مشابه خارجی برای خودمان انتخاب کنیم.


        موضوع روز جهانی زن، مساله‌ای است که موافقین و مخالفین بسیاری دارد. تا آنجا که بعضی را به وادی جانبداری کشانده و بعضی دیگر در مواجهه با آن سکوت اختیار کرده‌اند؛ در حالی که شاید پیش از هر عکس‌العملی، باید درباره ۸ مارس به گفتگو نشست و دلایل این موافقت یا مخالفت را شناسایی نمود. به همین بهانه به سراغ مسؤول پژوهش دفتر مطالعات و تحقیقات زنان حوزه علمیه قم رفتیم و با دکتر محمد تقی کرمی به گفتگو نشستیم.


        دخت ایران: آقای دکتر کرمی به عنوان اولین سوال برای ما بگویید چرا صحبت کردن درباره ۸ مارس نوعی تابو محسوب می‌شود؟
         به یک معنا باید گفت که صحبت درباره روز هشت مارس در جامعه ما تابو نیست و افراد بسیاری این موضوع را مورد نقد و بررسی قرار می‌دهند. مساله این است که گاهی اوقات بعضی مسائل در جامعه، اشتباه  طرح می‌شوند و همین سبب می‌شود دیگران به درک درستی از موضوع مورد نظر نرسند و راجع به آن جهت‌گیری منفی کنند. اشکال اساسی مساله ۸ مارس این است که تاریخچه آن مغشوش است. براساس آنچه در منابع مختلف ذکر شده است، در ابتدا این روز صرفا یک اعتراض ساده صنفی بود که در یکی از کشورهای اروپای شرقی اتفاق افتاد و از آن به بعد تا چند سال برای این واقعه به عنوان روزی برای آغاز جنبش‌های رهایی‌بخش زنان سالگرد گرفته شد تا اینکه به طور کلی در موطن اصلی خود به فراموشی سپرده شده و در سایر کشورهای اروپایی و آمریکا مطرح شد.
         
        دخت ایران- با این حال خیلی‌ها ترجیح می‌دهند درباره این روز صحبت نکنند.
        ببینید سوال این است که روز جهانی زن به طور کلی به دنبال چیست؟ آیا ۸ مارس می‌خواهد بگوید که ما باید روزی برای پاسداشت زنان داشته باشیم؟ یا می‌خواهد بگوید که زنان باید یک جنبش اعتراضی برای خود داشته باشند؟ و یا معتقد است موضوع زنان را باید به صورت یک مساله اپوزیسیون گونه حل کرد؟ ما در کشور خودمان روز زن و خانواده داریم، اصلا چه لزومی دارد که ما بخواهیم از ۸ مارس برای احقاق حقوق زنان ایرانی استفاده کنیم.
        به همین دلیل بعضی عقیده دارند که این روز برای حل مشکلات زن ایرانی مناسب نیست. توده زنان ایرانی خانه‌دار هستند، نه کارگر. در بهترین وضعیت، اسم طرفداران این روز در ایران را می‌توانیم گروه روشنفکران نخبه بگذاریم که سنخیتی با غالب زنان ایرانی ندارند. بحث بعدی این است که باید دید چرا این موضوع در موطن اصلی خودش مورد توجه قرار نمی‌گیرد و به فراموشی سپرده شده است و تنها در چند کشور جهان سومی طرح می‌شود؟ با توجه به همین نکات، نمی‌توان صحبت نکردن راجع به این روز را تابو نامید. در هر جامعه‌ای ممکن است مساله‌ای مطرح شود و کسی به آن توجه نکند، این دلیل نمی‌شود که تابو به حساب بیاید؛ بلکه باید گفت این موضوع از آنجا که واجد اهمیت نیست کسی به آن نمی‌پردازد.
        البته نکته جالب این است که حتی طرفدارن روز جهانی زن در کشورهای غربی هم مانند نمونه‌های جهان سومی‌شان کاسه داغ‌تر از آش نیستند. البته من، خودم مایلم که به این مساله ۸ مارس پرداخته شود، زیرا هرچه در مورد آن صحبت شود، از اهمیتش کم شده و به مرور به فراموشی سپرده خواهد شد.
         
        دخت ایران- پس چرا در برخورد با بعضی صاحب نظران می‌شنویم که صحبت کردن در مورد این روز را تبلیغی برای این مساله می‌دانند؟ چه چیزی ممکن است تبلیغ شود؟
        بعضی چنین عقیده دارند و پرداختن به ۸ مارس را مشروع دانستن آن می‌دانند. من این دسته از افراد را محق می‌دانم. هزارن اتفاق در کشورهای گوناگون در مورد زنان رخ داده است، چرا ۸ مارس را برای پرداختن به مسائل زنان بزرگ می‌کنند؟ مگر این روز واجد چه امتیاز ویژه‌ای در مورد زنان است؟ اگر نماد اپوزیسیون است، پس کسانی که قانون مدار هستند حق دارند آن را حذف کنند. اما اگر این روز پتانسیلی برای کسب حقوق زنان است، باید چیستی این پتانسیل‌ها روشن شود.
        پرداختن به ۸ مارس بیش از آنکه تبلیغ این روز باشد، تبلیغ کسانی است که به آن بها می‌دهند؛ که البته در جامعه ما در اقلیت قرار دارند. این گروه محدود و معدود پرداختن دیگران به ۸ مارس را به نفع خود مصادره می‌کنند و آن را همسو بودن سایرین با خود می‌پندارند. آنچه باعث می‌شود عده‌ای به صحبت در مورد ۸ مارس بی‌علاقه باشند در واقع همین مساله است؛ و گرنه ممنوعیتی برای پرداختن به این روز در جامعه وجود ندارد.
         
        دخت ایران- به این ترتیب شما فکر می‌کنید مشکل اصلی ۸ مارس چیست که غالب افراد به آن توجه نمی‌کنند؟
        یکی از مشکلاتی که روز جهانی زن دارد و باعث می‌شود در ایران مورد توجه قرار نگیرد این است که در تقویم ما این روز در اسفند ماه قرار دارد، زمانی که توده مردم در تکاپوی آغاز سال نو هستند و مهمترین نهادی که می‌تواند به این موضوع بپردازد، یعنی نهاد دانشجویی، خود را برای تعطیلات و بازگشت به خانه مهیا می‌کند.
        خیلی وقت‌ها، خیلی از اتفاقات تاریخی ما هم همینطورند. اما عده‌ای بدون دانستن پیشینه تاریخی یک اتفاق آن را بهانه خوبی برای پرداختن به دغدغه‌های خود می‌دانند. مثل روز دانشجو در کشور خودمان که خیلی از دانشجویان حتی با اینکه در مراسم مربوط به این روز شرکت می‌کنند، از اتفاقی که در این روز افتاده بی‌خبر هستند! مشکل اساسی ۸ مارس این است که مساله این روز مساله زن ایرانی نیست؛ و البته مساله کسانی هم که ۸ مارس را طرح می‌کنند، زن ایرانی نیست. زن ایرانی دنبال این نیست که کسی از خارج از این مملکت برای او تصمیم بگیرد و یا مشکلات او را حل کند.
        در مورد هویت شرکت‌کنندگان در برنامه‌های ۸ مارس سه نکته را می‌توان ذکر کرد که هویت زن ایرانی جز آن ها نیست و زنان ایرانی هم به لحاظ هویت تاریخی و هم به لحاظ مسائل امروزی‌شان با آن مشکل دارند. اول اینکه شرکت‌کنندگان در برنامه‌های ۸ مارس از موضع اپوزیسیون برخورد می‌کنند. نکته دوم این است که آنها به نقد آموزه‌های دینی می‌پردازند و سوم اینکه فعالیتهای خود را با قدرت‌های بیگانه هماهنگ می‌کنند.
         
        دخت ایران- یعنی نیازی به یک روز جهانی برای این مساله وجود ندارد؟
        ما کشورهای زیادی در دنیا داریم که هرکدام نکته تاریخی برجسته‌ای در زمینه‌های مختلف برای خود دارند که سنخیتی با فرهنگ و تاریخ ما ندارد؛ مثل روز کارگر که اواخر ماه آوریل اتفاق می‌افتد. ما در آغاز انقلاب بدون توجه به پیشینه و گرایشات این روز، آن را وارد تقویم خودمان کردیم اما از آنجا که این روز با ما قرابتی نداشت، به مرور به فراموشی سپرده شد. گاهی ما می‌گوییم برای موضوعاتی به روز جهانی نیاز داریم و گاهی به روز ملی. در پذیرش روزهای جهانی نمی‌توانیم هرچیزی را محترم بدانیم و باید دو نکته را در نظر داشته باشیم: نخست اینکه این تاریخ برای ما هم جنبه اسطوره‌ای دارد یا نه؟ دوم اینکه این روز «جهانی» نامیده شده است در حالی که مثلا به یک واقعه محلی اشاره دارد.
        هر آنچه جهانی می‌شود به خودی خود ارزشمند نیست. حالا اگر این روز جهانی است، چرا متولیانش آن را گرامی نمی‌دارند؟ روز جهانی مساله جهانی می‌خواهد؛ یعنی یک روز باید آنقدر پتانسیل داشته باشد که تمام دغدغه‌های انسانی را پشتیبانی کند. در اینجا باید به این نکته نیز توجه کنیم که هر چیزی جهانی شد بی‌خاصیت می‌شود؛ چون باید آنقدر مولفه‌های فرهنگی را در آن بکشی تا برای همه قابل قبول بشود. یکی از مسائلی که وجود دارد این است که این روز نماد چه چیزی است؟ هواداران این روز به دنبال به وجود آمدن یک نماد سکولار هستند و چون روز زن در تقویم ما یک روز مذهبی است و طرفداران ۸ مارس نمی‌خواهند چنین روزی، روز زن نامیده شود، آن را نمی‌پذیرند و  به دنبال الگویی جدید برای روز زن هستند.

        دخت ایران- اما روز زن در ایران بیش از آنکه مسائل اجتماعی مربوط به زنان را مطرح کند یک روز مذهبی و مناسبتی است. فکر نمی‌کنید مشکل اصلی این است که این دو روز نسبت به هم هم‌پوشانی ندارند؟
        قبول دارم روز زن در نظام ما، روز مطالبه نیست. ولی بحث بر سر این است که درست نیست ما چون چنین روزی را در تقویم نداریم بگردیم و یک مشابه خارجی برای خودمان انتخاب کنیم. یک روز باید قابلیت مطالبه و جنبش داشته باشد؛ ما باید روزی را انتخاب کرده و بومی کنیم که در آن اتفاق مهمی افتاده باشد که البته از نظر توده مردم نیز موجه باشد.
        من اگر رویکرد مطالبه‌ای داشته باشم می‌توانم روز خوبی را برای این مناسبت انتخاب کنم. اما معتقدم که پتانسیل‌های قانونی نظام ما به تنهایی می‌تواند پاسخگوی مسائل زنان باشد. من به جنبش زنان در ایران اعتقادی ندارم و احساس نمی‌کنم. به نظرم وجود چنین جنبشی نیز در ایران نیازی باشد.

        دخت ایران- شما در مرکز مطالعات زنان در مورد ۸ مارس و همینطور روز زن چه برنامه‌هایی  دارید؟
        در مورد ۸ مارس هیچ برنامه خاصی نداریم. اما به مناسبت سالروز میلاد حضرت فاطمه (س) سالی یک بار روز زن بیانیه‌ای می‌دهیم که در آن به یکی از موضوعات مربوط به زنان پرداخته می‌شود.

        دخت ایران- آقای دکتر کرمی از زمانی که در اختیار دخت ایران قرار دادید، تشکر می‌کنیم.
         

         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷