1907
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
      • همه چیز از زمانی شروع شد که ماده‌ای به قانون فرزندخواندگی افزوده شد که نه تا پیش از این وجود داشت، نه ضرورتی داشت ...

        همه چیز از زمانی شروع شد که ماده‌ای به قانون فرزندخواندگی افزوده شد که نه تا پیش از این وجود داشت، نه ضرورتی داشت و نه دردی از عموم جامعه دوا می‌کرد؛ چرا که تعداد موارد مبتلا به آن شاید به یک عدد سه رقمی هم نمی‌رسیدند. درج ماده‌ای در خصوص ازدواج پدرخوانده با دخترخوانده خود، بهانه‌ای شد تا این شماره از دخت‌ایران به بررسی مساله فرزندخواندگی اختصاص یابد.

        در دین اسلام، توجه به ایتام و کمک به ایشان بسیار مورد توجه قرار گرفته و سفارش زیادی در قرآن در این مورد به چشم می‌خورد. تا چند سال پیش، تنها ساز و کار رسمی برای اهتمام به این امر در بحث فرزندخواندگی جای می‌گرفت. در این میان، دو مشکل عمده وجود داشت. اول آنکه روال بسیار دشوار پذیرش فرزندخوانده این امر را به یک هفت‌خوان تبدیل نموده بود؛ البته این مشکل تا حدودی در قانون جدید بهبود یافته و سخت‌گیری‌های قانون معقول‌تر شده است. مشکل دوم، مساله محرمیت است که یکی از راه‌حل‌های آن موجب رسیدن به ماده قانونی جنجالی شد.

        در کنار اینها، مشکل اساسی‌تری وجود دارد که به فرهنگ عمومی مردم بازمی‌گردد. علیرغم لطافت و احساسی که در فرهنگ ایرانی وجود دارد، در باور عمومی جامعه فرزندخواندگی امر جاافتاده و پذیرفته شده‌ای نیست. یکی از دلایل این امر به عملکرد نهاد دین در جامعه مربوط می‌شود. جامعه ایرانی از مردمی دین‌مدار و متدین تشکیل شده است که بسیاری از وجوه سبک زندگی خود را بر اساس دین و عرف تعریف می‌کنند. این در حالی است که عرف نیز خود متاثر از سالیان سال دینداری مردم و علقه آنها به باورهای دینی خود است. اما در زمینه فرزندخواندگی، حوزه و علمای دینی توجه چندانی به ترویج این فرهنگ و ایحاد ساختارها و زمینه‌های لازم برای اجرایی و قانونی کردن رسیدگی به امور ایتام و کودکان بدسرپرست یا بدون سرپرست نداشته‌اند. طبیعتا اگر مساله محرمیت یکی از مشکلات مهم و قابل درک برای پذیرش فرزند است، نهاد حوزه و دین می‌بایست تاکنون ساز و کارهای مناسب را طراحی و اجرا می‌کرد تا این مهم دینی نیز مورد توجه قرار گیرد.

        اسلام دینی اجتماعی است و آموزه‌های آن باعث منفعت عموم می‌شود و ساختارهای اجتماعی لحاظ شده در این دین به نحوی است که بدون وابستگی به حکومت و دولت، امکان اصلاح بسیاری از مشکلات اجتماعی در درون جامعه محقق می‌شود. مساله فرزندخواندگی نیز از یک سو کودکان بی‌سرپرست و بدسرپرست را مورد حمایت قرار داده و از سوی دیگر راه‌حل پسندیده‌ای برای خانواده‌هایی است که قادر به فرزندآوری نیستند و با این شیوه گامی در تحکیم نهاد خانواده بر می‌دارند. با این حال، همچنان دو وظیفه مهم بر عهده حکومت و دولت می‌باشد؛ اول آنکه بهترین و مهمترین نهاد برای فرهنگ‌سازی در این زمینه حکومت است؛ دولت و مجلس می‌بایست با ارائه بسته‌های تشویقی و امکانات مشوق، موجبات پذیرش فرزندخوانده را فراهم آورده و این فرهنگ پسندیده را در میان جامعه مستحکم نمایند. وظیفه دوم حکومت، قانون‌گذاری دقیق و در عین حال تسهیل‌گر برای این امر است که می‌بایست علاوه بر قوانین اعظای فرزند، شامل قوانین نظارتی نیز باشد. همانطور که در یکی از مطالب این شماره می‌خوانید، در بسیاری از کشورها، قوانین اعطای فرزندخواندگی چندان دشوار نیست، اما نظارتهای جدی و جرایم سنگین برای بدرفتاری با فرزندخوانده اعمال می‌شود. بدیهی است با تسهیل قوانین اولیه، فرزندان بی‌سرپرست بیشتری به کانون خانواده راه می‌یابند؛ در عین حال، نظارت جدی نیز باعث می‌شود احتمال بدرفتاری یا سواستفاده از فرزندخوانده – که سخت‌گیری در قوانین ایران برای پیشگیری از همین امر لحاظ شده، اما آمار فرزندخواندگی را کاهش داده است – کاهش یابد.

        از سوی دیگر، یکی از راهکارهای مناسب و قابل توجهی که طی چند سال اخیر به اجرا درآمده، حمایت غیرمستقیم از ایتام است. طرحی که با عناوینی چون طرح اکرام شناخته می‌شود، بسیاری از موانع فرزندخواندگی را مرتفع نموده و با تعیین مبلغ اندکی به عنوان حداقل کمک، زمینه مشارکت در سرپرستی مالی بسیاری از ایتام و محرومین را فراهم می‌آورد. با اجرای چنین طرحی، از کودک تا بزرگسال و سالمند این امکان را خواهند داشت تا از هر تعداد فرزند که مایل هستند حمایت کنند. اگر چه این طرح موجب حضور کودکان بی‌سرپرست و مورد حمایت در کانون خانواده نخواهد شد، اما دست کم با مشارکت مردمی، هزینه‌های دولتی کاهش یافته و امکان استفاده از آنها برای کودکان بی‌سرپرست وجود خواهد داشت. البته در این زمینه نیز باید تبلیغات و فرهنگ‌سازی لازم صورت پذیرد تا این عمل خیر در جامعه ترویج شده و اقشار مختلف و سنین مختلف به این عمل خیر بپردازند. چرا که علاوه بر مزایای خود این طرح، توجه جامعه به کودکان یتیم، بی‌سرپرست و بدسرپرست جلب شده و به تدریج به ترویج فرهنگ فرزندخواندگی نیز کمک خواهد نمود.
         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷