مجله اینترنتی دخت ایران

مجله اینترنتی دخت ایران http://www.dokhtiran.com/ en-US Copyright 2010 Fri, 23 Jul 2010 23:30:00 +0330 http://www.sixapart.com/movabletype/ http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss شناسنامه شماره هفدهم سردبیر: حمیدرضا غلامزاده
مدیر داخلی: سارا خاتمی

همکاران این شماره:
رسول آذرگون
رضا احسان‌پور
زهرا باقری
علیرضا شاطری
نیلوفر عبادی
زهرا فرجی
زهرا قدیانی
الهام قلندری
سودابه قیصری
پویا محسنی
نسیم معماریان
عبداله مقدمی
حسن میثمی]]> http://www.dokhtiran.com//000140.php http://www.dokhtiran.com//000140.php Fri, 23 Jul 2010 23:30:00 +0330 زنان و اعتیاد شاید با خواندن عنوان این شماره یا این مطلب اولین تصویری که به ذهن برسد، زنانی چروکیده، زشت، کثیف و چندش‌آور باشد. ولی باور کنید مدتهاست انحصار اعتیاد از این تیپ و ظاهر درآمده است. اکنون افرادی به سرحالی و خوش تیپی شما ممکن است معتاد باشند! منتها فرق آنها با شما در اینجاست که آنها در ظاهر مثل شما هستند و در خلوت خود، باید این سرحالی را به طور مصنوعی در خود ایجاد کنند.
یک تصور غلط دیگر در مورد اعتیاد که گاه مانند یک دام عمل می‌کند، توهم «اعتیاد برای دیگران اتفاق می‌افتد!» است. همین تصور اشتباه مردم را از خطرات اعتیاد غافل کرده است و بدتر از آن اینکه عده‌ای با این باور غلط که «من معتاد نمی‌شوم.» به سراغ مخدرات می‌روند و بعد از مدتی به ناگهان می‌فهمند که دچار چه مصیبتی شده‌اند. در مطالعات روانشناسی آزمایشی انجام می‌دهند که بی‌شباهت به این ماجرا نیست: در این آزمایش قورباغه‌ای را در قابلمه‌ای پر از آب معمولی می‌گذارند و قابلمه را روی شعله آتش قرار می‌دهند. قورباغه هیچ واکنشی در مقابل گرم شدن تدریجی آب از خود نشان نمی‌دهد تا اینکه پس از مدتی، وقتی متوجه خطر می‌شود که دیگر کار از کار گذشته و سیستم عصبی بدنش از کار افتاده است. قورباغه دیگر نمی‌تواند حرکت کند و به سرانجام محتوم خود تن می‌دهد.
اما از سوی دیگر، اقدامات مسئولان و نهادهای مربوطه نیز در این خصوص قابل تامل است. باید اعتراف نمود که اقدامات صورت گرفته در امر «مبارزه» با مواد مخدر نه تنها از لحاظ کیفی، بلکه از لحاظ کمی نیز در دنیا کم‌نظیر بوده است. اما ظاهرا از آنجایی که مبارزه با مواد مخدر، بیشتر مستلزم برخورد نظامی است، در خصوص «پیشگیری» از اعتیاد نیز همین نگرش تسری پیدا کرده است. همین امر از دلایل عمده ضعف کیفی در برنامه‌های پیشگیری از اعتیاد در ایران بوده است. به طور کلی ضرورت پیشگیری و اولویت آن نسبت به درمان هنوز برای مسئولان در حد جملات شعارگونه باقی مانده و به یک امر جدی تبدیل نشده است.
اگر چه زحمات ستاد مبارزه با مواد مخدر و نیروی انتظامی قابل تقدیر است، اما اشکال دیگری که در این خصوص می‌توان به مسئولان این نهادها گرفت، ضعف در همکاری و جلب مشارکت سازمانها و نهادهای اجتماعی و مردمی است. صدا و سیما، سازمان ملی جوانان، سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان بسیج، آموزش و پرورش، وزارت علوم و دهها دستگاه دولتی دیگر تنها در حد برنامه‌های دهان پرکن و کم دردسر با این ستاد همکاری دارند؛ سازمانهای غیردولتی نیز که در زمینه پیشگیری توفیق چندانی در همکاری با ستاد نداشته‌اند. در این میان صدا و سیما به دلیل ضریب نفوذ منحصر بفرد در میان مردم، آموزش و پروش به دلیل امکان تربیت ریشه‌ای از سنین پایین، و سازمانهای مردم‌نهاد به دلیل مشارکت مردمی از مهمترین ابزارهایی هستند که متولیان مبارزه با مواد مخدر و اعتیاد می‌بایست با یک راهبرد فکر شده و متقن با آنها همکاری نمایند تا به بهترین نحو به پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر دست یابند.
اما چرا اعتیاد و زنان؟ آیا اعتیاد مساله‌ای جنسیتی است؟!
در پاسخ باید گفت اعتیاد به خودی خود جنسیت ندارد؛ اما از یک سو، تاثیرات مخرب‌تری که بر بدن زنان دارد، و از سوی دیگر، شرایط اجتماعی موجود در رابطه با زنان معتاد، باعث افزایش حساسیت اعتیاد در زنان می‌شود. علاوه بر این، با تولید و رواج مخدرات صنعتی جدید که حساسیت سنتی در رابطه با آنان وجود ندارد، و تاثیرات جانبی کوتاه مدتی که بر مصرف کنند می‌گذارند، سبب شده تا زنان اقبال ناآگاهانه بیشتری به این نوع مواد داشته باشند. البته جمع‌ها و تعاملات زنانه را هم به این دلایل بیافزایید. به عنوان مثال شیشه در اوایل مصرف باعث لاغری می‌شود؛ این تاثیر جانبی کوتاه مدت در بسیاری از باشگاه‌های ورزشی زنانه در حال تبلیغ و ترویج است. متادون، آمفتامین و غیره نیز از همین دست هستند.
موضوع دیگری که باعث اهمیت بیشتر اعتیاد در زنان می‌شود، نقش تربیتی و تاثیرگذار زن در خانواده است. زن در هر دو نقش همسری و مادری بیش از یک مرد در اعتیاد خانواده خود موثر خواهد بود.
در مجموع، به همین دلیل است که این شماره از مجله دخت‌ایران به موضوع اعتیاد در زنان اختصاص یافته است تا حساسیت زنان به این موضوع را برانگیخته و با دادن اطلاعات، آگاهی آنها را افزایش دهد. لازم به ذکر است که رایزنی‌ها و مکاتبات زیادی صورت گرفت تا در این شماره گفتگوهایی با مسئولین ستاد مبارزه با مواد مخدر و نماینده دفتر مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل متحد در ایران داشته باشیم که متاسفانه، شاید به همان دلایل فوق، میسر نشد. هر چند همکاری ستاد در ارائه اطلاعات محتوایی و معرفی برخی کارشناسان قابل تقدیر و تشکر است.

]]> http://www.dokhtiran.com/editorial/000139.php http://www.dokhtiran.com/editorial/000139.php سرمقاله Fri, 23 Jul 2010 23:00:00 +0330 اعتیاد... چرا و چگونه؟! دخت‌ایران: با عرض سلام و خسته نباشید. به نظر شما چه گروه‌هایی بیشتر در معرض خطر ابتلا به مواد مخدر قرار دارند؟ یا کدام یک از گروه‌های اجتماعی گرایش بیشتری به مصرف مواد مخدر دارند؟
اجازه دهید ابتدا مقدمه‌ای در این باره عرض کنم. در ارتباط با اعتیاد یک مقدار باید این ساده‌نگاری و ساده‌اندیشی را کنار گذاشت. حتی بسیاری از افرادی هم که ادعا می‌کنند اعتیاد موضوع پیچیده‌ای است، نگاهی ساده و معمولی به این موضوع دارند؛ به همین دلیل است که به عنوان یک معلول به آن حمله می‌کنند. در واقع ساده با آن برخورد می‌کنند. بحث اعتیاد به این سادگی‌ها نیست. زمانی که متغیرهای اجتماعی و متغیرهای روانشناختی با هم ترکیب می‌شوند، تازه بخشی از فرایند اعتیاد را در سطح کنش‌گران فراهم می‌کنند. لذا نگاه ما به اعتیاد باید دارای سه ویژگی باشد:
1- پیچیده باشد
2- فرایندی باشد
3- نگاه میان رشته‌ای باشد
اگر این موارد با هم انجام نشود، مطمئنا شناخت ما از اعتیاد شناخت درستی نخواهد بود. شاید بتوان گفت که ستاد مبارزه با مواد مخدر، به این موضوع اهمیت می‌دهد. تا حدودی در کارهایی که در آن مرکز در رابطه با پدیده اعتیاد صورت می‌گیرد، نگاه میان‌رشته‌ای و فرایندی وجود دارد و نتایج این نگاه، در خروجی‌های پژوهشی که گهگاه منتشر می‌شود قابل مشاهده است. در ایران این نوع نگاه به اعتیاد کمتر وجود دارد. زمانی معضل اعتیاد را فردی دانسته و آنرا جرم برمی‌شمردند. در حال حاضر هم نگاه فرد‌گرایانه به این مسئله حاکم است، اما تا حدودی نگاه به آن تغییر کرده است.
در گذشته که نگاه فردی بود، معتاد را هدف قرار می‌دادند و با او برخورد می‌کردند. در حال حاضر که نگاه به معتاد تغییر یافته و رو به بهبود است، باز هم فرد را در نظر می‌گیرند، اما او را نه مجرم، که بیمار تلقی می‌کنند. در صورتی که اعتیاد رویشی از بسترهای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و روانشناختی است. اگرچه مقوله فردی هم هست، اما کاملا روانشناختی است. لذا زمانی که قصد شناخت این پدیده را داریم، این پدیده باید نتایج مطالعات بین رشته‌ای و فرایندی باشد. اگر تاریخ را از اعتیاد و مطالعات مربوط به آن جدا کنیم، شناخت ابتر خواهد بود. مطمئنا آنجا که در یک فرایند تاریخی بستر اعتیاد فراهم بوده و اعتیاد به وجود آمده است، شرایط مناسب‌تری برای اعتیاد افراد دیگر وجود داشته‌است؛ به عبارتی تحقیقاتی که درباره اعتیاد انجام می‌شود، باید در طول هم باشد. می‌توان در این مورد به مثالی در سطح خیلی خرد اشاره کرد: زمانی که در یک خانواده فردی معتاد بوده است، مطمئنا در این خانواده فرد معتاد دیگری هم به وجود خواهد آمد؛ این مورد در مطالعات تصدیق شده است. اکثر افرادی که از خانواده معتاد برخاسته‌اند، گرایش بیشتری به اعتیاد نشان می‌دهند.
پاسخ سوال شما را می‌توان با تغییر سوال پاسخ داد؛ به این ترتیب که کدام شرایط و بسترها اعتیاد‌پرور هستند؟ سخن گفتن درباره گروه‌هایی که بیشتر به اعتیاد و مواد مخدر گرایش دارند، شاید با توجه به مقدمه‌ای که ذکر شد، منطقی به نظر نمی‌رسید. بنابراین، باید به سمت شناخت بسترها و فرایندهایی رفت که رویش و پرورش اعتیاد را ممکن می‌سازد. اگر بخواهم از این زاویه به سوال پاسخ بدهم، اینگونه باید گفت که در ارتباط با اعتیاد، متغیرهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در اولویت اول و بعد سیاسی، تاریخی بیشتر فضا را برای اعتیاد فراهم می‌کنند. مثلا اگر در باورهای فرهنگی یک جامعه این باور مذهبی وجود داشته باشد که استعمال مواد مخدر از سیگار تا تریاک و فرآورده‌های جدید، شرعا مشکلی ندارد، یا اگر فرد مبتلا از وضعیت مالی خوبی برخوردار باشد و از نظر تغذیه و سلامتی به خودش برسد، دیگر ضرر ظاهری او را تهدید نخواهد کرد و با مصرف مواد خللی در زندگی و سلامت وی پیش نمی‌آید، یا وجود این باورهای سنتی که مواد مخدر را تسکین دهنده، آرامش بخش، التیام آور و درمانگر می‌داند، میزان ابتلا به اعتیاد افزایش می‌یابد. متاسفانه هنوز هم بر خلاف تفکر مدرن، در باورهای سنتی ما این مسئله وجود دارد که ترکیبات مواد مخدر مانند تریاک می‌تواند در مواد دارویی مصرف شده و با تجویز پزشک در اختیار افراد قرار بگیرد.
آنجا که حوزه اقتصادی به حوزه‌‌های فرهنگی و روانی گره می‌خورد و افراد قادر نیستند بر اساس آموزه‌ها‌، باور درست و جدیدی در خصوص اوقات فراغت و تفریح پیدا کنند، فردی که ذهن مغشوشی دارد، به درستی نمی‌داند اوقات فراغتش را چگونه بگذراند و یا چگونه به درستی تفریح کند، بنابراین بیشتر در معرض ابتلا به انحرافات اجتماعی از جمله اعتیاد خواهد بود. این مسئله زمانی تشدید می‌شود که شرایط و بسترهای مناسب تفریح و شادابی در جامعه نیز وجود نداشته باشد. زمانی که فرد دارای شغل است و با آگاهی سر کار می‌رود، از کاری که انجام می‌دهد، لذت می‌برد، این فرد می‌داند که اوقات فراغتش را چطور باید به بهترین راه پر کند. در قدم بعدی، جامعه نیز بستر کار لذت‌بخش، تفریح و اوقات فراغت را فراهم کرده است. پس فرد به گلچین مواردی می‌پردازد که برایش سودمند و لذت آور است. هنگامی که این بسترهای مناسب برای افراد فراهم نباشد، بستر آلترناتیو آن یعنی نبود کار، وجود کار اجباری برای کسب درآمد، عدم وجود آگاهی و ایمان به گذران اوقات فراغت، و هم چنین فراهم نبودن بستر شادابی، باعث گرایش فرد بسوی انحرافات اجتماعی می‌شود.
نکاتی در سخنان مقام معظم رهبری وجود دارد که می‌فرمایند مدام باید امید، شادی و نشاط را به بدن جوانان تزریق کرد. این حرف را نباید خیلی ظاهری تلقی کرد. این حرفی علمی و ضرورتی برای زیر ساخت‌های جامعه است. وقتی شما در فضا و شرایطی قرار می‌گیرید که امید، شادابی، اندیشه و پویایی وجود ندارد، پس کسلی بر فضا حاکم خواهد شد. برای بوجود آوردن فضایی پویا، راه‌های شاد و پویا لازم است و برای فضای کسل، راه‌های کسل کننده. اعتیاد نیز راهکار بسیار مناسبی برای بوجود آوردن فضای کسالت‌بار است.
زمانی که جامعه از شفافیت‌های لازم برخوردار نیست، افراد شخصیت‌های چند لایه‌ای پیدا می‌کنند و به تعبیری «چون به خلوت می‌روند، آن کار دیگر می‌کنند!» به یک باور فرهنگی تبدیل می‌شود. مثلا افراد این جامعه می‌آموزند برای اینکه دچار مشکل نشوند، کارهایشان را پنهانی انجام دهند. در چنین فضایی بر اساس تعریف گافمن و براساس تئوری تئاتر با مسئله جلوی صحنه و پشت صحنه مواجه خواهیم بود. یکی روی صحنه است که بزک شده و نقش‌هایی است که تلفیق می‌شود و فرد سعی می‌کند نقش خود را بازی کند. یک نقش دیگر هم وجود دارد و آن وقتی است که پرده می‌افتد و نقشی را که شخص انجام می‌دهد، روایت می‌شود. در یک نمایش کسی نقش پادشاه، سرباز، دزد و... را دارد؛ اما وقتی نمایش تمام شود و پشت صحنه معلوم شود، آنها با یکدیگر شوخی می‌کنند و حرف می‌زنند و دیگر رابطه‌های پادشاه و رعیت و خدمتکار و غیره وجود ندارد. هنگامی که در جامعه‌ و در فرهنگ، روی صحنه و پشت صحنه خیلی تقویت شد و به یک قاعده، رفتار و فرهنگ تبدیل شد، اعتیاد در پشت پرده بسیار پررنگ می‌شود. اغلب افرادی که مواد مخدر مصرف می‌کنند، اعتیاد خود را انکار می‌کنند، زیرا قصد حفظ پشت صحنه را دارند، اما روزی توانایی جداسازی پشت صحنه و جلوی صحنه برایشان امکان پذیر نخواهد بود. این بحث‌ها همگی در ذیل عنوان آموزه‌های فرهنگی است. بنابراین تا زمانی که چنین آموزه‌هایی وجود دارد، این وضع هم ادامه خواهد داشت.

دخت‌ایران: نقش اصلاع رسانی در این زمینه به چه نحو است؟
نکته دیگری درباره اعتیاد، که به آن خیلی اعتقاد دارم، گردش اطلاعات است. یعنی وجود یک سیستم خبره آگاه‌بخش در حوزه اعتیاد که اگر وجود نداشته باشد، بستر‌ساز اعتیاد می‌شود. عدم گردش اطلاعات، عدم آموزش و کمک‌کردن به زیر زمینی شدن اعتیاد، بستر و شرایط را برای اعتیاد فرد فراهم می‌کند و افرادی که در این بسترها قرار دارند، در دام اعتیاد گرفتار می‌شوند. به عنوان نمونه و بر اساس یافته‌های پژوهشی عرض می‌کنم که ما در شورای پژوهشی مبارزه با مواد مخدر ناجا به این نتیجه رسیدیم که اغلب افرادی که برای صحبت راجع به اعتیاد گرد هم می‌آوریم، از افراد سالم جامعه بوده و افراد مبتلا به در دسترس ما نیستند. آنها بیشتر در فضای زیرزمینی هستند؛ نه آنها سراغ ما می‌آیند و نه ما سراغ آنها می‌رویم. بنابر این، پیشنهاد دادیم که بهتر است ابتدا این افراد را از فضای زیر زمینی خارج کرده و بعد به صورت غیر مستقیم با آنها صحبت کنیم. به طوری که صحبت در حوزه‌های مورد علاقه‌شان باشد و در خلال آن مطالبی هم در مورد اعتیاد پرسیده شود و تبادل اطلاعات صورت گیرد. این کار را با تشکیل دبیرخانه ایران پاک آغاز کردیم. تمامی گروه‌هایی که موسیقی زیرزمینی گوش می‌کردند و به خواننده‌های زیرزمینی هم علاقه داشتند را با خواننده‌ها به روی صحنه آوردیم. این مراسم در اریکه ایرانیان، تالار امام علی(ع) دانشگاه شهید بهشتی، آمفی تئاتر بیمارستان قلب و... برگزار شد. از خواننده‌های زیرزمینی خواستیم که روی زمین برنامه اجرا کنند.
بعضا خانواده‌های افراد نیز همراه آنها در این مراسم شرکت می‌کردند. کارشناسان و افسران فرهیخته مبارزه با مواد مخدر که به طور شخصی در این مراسم شرکت می‌کردند، غیر مستقیم مطالبی را با آنها رد و بدل می‌کردند. بعد از مدتی این افراد داوطلب می‌شدند که با پلیس ارتباط برقرار کنند و مشکلاتشان را مطرح کنند. به عبارت دیگر پلیس را یار مهربان و محرم اسرار خود دیده بودند تا مسائل پشت پرده‌شان را با اینان در میان بگذارند.
امروزه در مجالس و پارتی‌ها از ترفندهای مدرن اعتیاد استفاده می‌شود؛ در این شیوه‌ها بدون اینکه فرد متوجه شود، او را آلوده به اعتیاد می‌کنند. پس از اینکه پلیس آنها را با تکنیک‌ها و مهارت‌های آن گروه آشنا کرد، آنها تازه متوجه شدند که چقدر کلاه سرشان رفته است. بنابراین، اگر گردش اطلاعات را داشته باشیم و افراد را به روی صحنه بیاوریم و از زیرزمینی بودن خارج کنیم، بستر را برای اعتیاد‌زدایی فراهم کرده‌ایم و در غیر این صورت بستر برای اعتیاد آماده می‌شود.
اینها مجموع شرایطی است که اگر افراد در این بسترها قرار بگیرند، مطمئنا در معرض خطر بیشتری خواهند بود. ممکن است فردی 6 ماه در این فضا باشد و بعد از 6 ماه احتمال معتاد شدنش بالاست، اگر این به یکسال افزایش پیدا کند، احتمال برگشتش از 50 درصد کمتر می‌شود؛ اگر روی 18 یا 24 ماه برود، احتمال برگشت خیلی سخت‌تر می‌شود. لذا باید خانواده‌ها مراقب باشند که - به عنوان یک مشاوره درمانی و خانوادگی عرض می‌کنم- اعضایشان در این فضاها و بسترها درگیر نشوند و قبل از اینکه زمان 6 ماه، 24 ماه فراهم شود، آنان را از این شرایط خارج کنند. این کار به همت خانواده‌ها، رسانه‌های اجتماعی و به خصوص دولت فراهم می‌شود.

دخت‌ایران: منظور شما این است که یکی از کارهای مهم دولت محدود کردن عرصه خصوصی و گسترش و تقویت عرصه عمومی و تفریح در عرصه عمومی است؟ این امر می‌تواند گرایش به اعتیاد را کاهش دهد؟
بنده عرض کردم هر چه فضا زیر زمینی‌تر شود؛ جو خطرناک‌تری پدید خواهد آمد. لذا اگر به گفته رهبری، امید، نشاط، شادابی در فضای عمومی بیشتر باشد، فرد به سمت عرصه خصوصی نمی‌رود، چرا که فرد لذتش را در «با دیگران بودن» می‌بیند. برای دیدن یک مسابقه فوتبال افرادی که به استادیوم می‌روند و در بین 100 هزار نفر مسابقه را تماشا می‌کنند، بیشتر لذت می‌برند یا آنهایی که چند نفری در خانه و پای تلوزیون مسابقه را دنبال می‌کنند؟ به خاطر همین فرد از پول و وقت هزینه می‌کند تا مسابقه را در یک جمع 100 هزار نفری تماشا کند. عرصه‌های عمومی، باید فراخ‌تر شود و نگرانی در عرصه‌ها‌ی عمومی نداشته باشد.

دخت‌ایران: در عرصه‌های عمومی شاید احساس امنیت خیلی کمتر باشد و از طرف دیگر با توجه به پیمایش‌های ملی که انجام می‌شود ، دکتر گودرزی با توجه به یافته‌ها گفتند تصویری که ایرانیان از آینده می‌بینند، تصویری سیاه‌تر از واقعیت است، به عبارت دیگر بسیار مبهم است. این احساس مبهم به همراه خود وانمودی که در جلوی صحنه نمایان می‌شود، در گرایش به اعتیاد می‌تواند تاثیر گذار باشد؟
عرض کردم فضای ناامنی باید برداشته شود. ربطی هم به سال‌های اخیر و سده‌های اخیر ندارد. در دوره حضرت حافظ هم این موارد وجود دارد چنان که می‌گوید: چون به خلوت می‌روند، آن کار دیگر می‌کنند.
باید کمک کنیم این مشکل تاریخی زدوده شود. ذهن پنهان ما و ذهن جمعی ما در این حوزه یک احساس ناامنی دارد. هرچقدر احساس ناامنی کمتر وجود داشته باشد، افراد رو بازی می‌کنند. وقتی افراد رو بازی کردند، می‌توان آنها را آموزش داد، اطلاع رسانی کرد، برحذر داشت، آن هم با تکنیک‌ها و روش‌های درست. اگر مستقیما به فردی بگویند تو خطاکاری، سریعا واکنش نشان می‌دهد و می‌گوید خودت خطاکاری. بنابر این از تکنیک‌های روان شناسی و تربیتی باید استفاده کرد. اما چه زمان می‌توان اطلاع رسانی کرد؟ زمانی که رو بازی می‌کنند، یا جلوی صحنه هستند و یا اینکه جلوی صحنه و پشت صحنه خیلی با هم تفاوت ندارد. اما اگر پشت صحنه خیلی متفاوت از جلوی صحنه است، نمی‌توان کار چندانی کرد چون از زیر زمین خبر نداریم و دائما فرد پشت صحنه را کتمان می‌کند.

دخت‌ایران: در سال‌های اخیر شاهد بودیم در اماکنی مانند فرحزاد و درکه قلیان ممنوع شد؛ در حالی که هم اکنون در پارک نهج البلاغه و دیگر پارک‌ها، قلیان کشیدن در فضای عمومی که اغلب هم خانوادگی است، موردی ندارد. در حالی که نگهبانان پارک و پلیس دائما در رفت و آمد هستند و مزاحمتی برای فرد ایجاد نمی‌کند. آیا می‌توان ادعا کرد چنین شرایطی در کاهش گرایش به اعتیاد موثر است؟
ببینید، مثال خوبی زدید و به نوعی جواب خودتان را هم دادید. بگذارید پاسخ‌تان را اینطور بدهم. گاهی وزارت بهداشت بر اساس مقایسه با کشورهای دیگر که قلیان کشیدن در آنها رواج دارد، قلیان کشیدن را بر مبنای اینکه برای سلامتی مضر است، ممنوع می‌کند. درست هم هست، اما این امر برای جامعه‌ای است که همگی دارند رو بازی می‌کنند، آموزه‌ها خوب و بسترها برای جلوگیری از اعتیاد فراهم است. از سوی دیگر زیرزمین و روی زمین‌شان خیلی با هم تفاوت ندارد. اینجا فشار قانونی وارد می‌شود که اعتیاد مضر هست و مصرف مواد در اماکن عمومی ممنوع است. در حالی که در جامعه‌ای مثل ایران که روی صحنه با پشت صحنه متفاوت است و افرادر درگیر حوزه‌های غلیظ تری از اعتیاد می‌شوند، به نظر من این ممنوعیت جواب نمی‌دهد. فقط اگر این راه‌ها را مسدود کنیم، باز به پشت صحنه می‌رود. در پشت صحنه نیز نه قابل کنترل است و نه شرایط پیمایش و سنجش و مطالعه فراهم است. اطلاعات خیلی کدر می‌شود. به اعتقاد من ما باید به پدیده اعتیاد و فرایند آن در حوزه ایران جور دیگر نظر بیافکنیم. چشم‌ها را بشوئیم و جور دیگر ببینیم. نه اینکه بعضی از فرمول‌های کشورهای دیگر را بومی نکرده، استفاده نکنیم. درصدد آن نباشیم که تنها بخشی از آن را پیاده کنیم. به فردی گفتند چرا نماز نمی‌خوانی، گفت در قرآن آمده که لاتقربوا بالصلاه! گفتند قرآن قبلش گفته وقتی که مست هستید به نماز نزدیک نشوید. گفت: «کیه که به همه جای قرآن عمل کند؟!»
در حوزه مبارزه با مواد مخدر، می‌آییم بخش‌هایی را هم از جاهای دیگر می‌گیریم که این پازل با پازل‌های بعدی ما همخوانی ندارد. باز تاکید می‌کنم پیچیده دیدن و فرایندی دیدن اعتیاد خیلی به مطالعات آن کمک می‌کند.

دخت‌ایران: آیا زن و مرد در فرآیند اعتیاد به یک اندازه درگیر می‌شوند؟
اخیرا اطلاعاتی منتشر شده است که زنان در بعضی از حوزه‌ها آلوده تر هستند و یا شاید تعداد سیگاری در بین زنان بیشتر شده یا معتادن زن در بعضی گروه‌ها بیشتر می‌شود. این مطلب را در ابتدا عرض کنم که اعتیاد در حوزه زنان ما نگران کننده نیست؛ به عبارتی هنوز تبدیل به یک بحران و مسئله اجتماعی نشده است. دوم اینکه عفاف زنان در حوزه اعتیاد خیلی بیشتر است. یعنی پاکی آنان بیشتر و همچنان بسترها برای آن پاکی فراهم‌تر است. اگر بعضی جاها می‌بینیم زنان دچار اعتیاد شده‌اند، همبستگی آن با موضوعات دیگر است که در مجال دیگر باید بدان پرداخت-منظور از اعتیاد در اینجا بیشتر استعمال سیگار است. بعضی از زنانی که وارد بعضی از انحرافات شدند، سیگار کشیدن برای آن معضل یک تفنن به حساب می‌آید. لذا این نگران کننده نیست.
زنان مسائل، مشکلات و درگیری‌‌هایی دارند که خیلی از آنها را از اعتیاد باز می‌دارد. حالا آن مشکلات که از نابرابری جنسیتی در درون خانواده یا در درون جامعه ما برخاسته و شکل می‌گیرد، موضوع بحث دیگری است. اما منظورم این است که دردهایی دارند که این دردها آنها را آماده نمی‌کند که به سمت اعتیاد گرایش پیدا کنند. مشکل ما در حوزه زنان مشکل جدی نیست و اگر انحرافاتی در برخی از شاخه‌ها در بین زنان دیده می‌شود، آنان را نمی‌توان معتاد به حساب آورد؛ چرا که اول درگیر انحراف دیگری شده‌اند و بعد این اعتیاد نمادی از آن انحراف است و اینکه مستقیما وارد حوزه مواد مخدر شوند، خیلی کمتر است.
اتفاقا زنان ظرفیت های بالقوه مبارزه با مصرف مواد مخدر هستند. یعنی اگر دولت، سازمانهای مردم‌نهاد و سازمان‌های فرهنگی، عوامل اجتماعی و کسانی که می‌خواهند سرمایه‌گذاری کنند، روی ظرفیت توانمند زنان برای مبارزه با مواد مخدر سرمایه گذاری کنند، اینها شبیه سربازانی پویا می‌مانند که می‌توانند صف مقدم مبارزه با مصرف مواد مخدر باشند؛ به شرط اینکه آموزش ببینند، آگاهی پیدا کنند و توانمند شوند.
یکی از مشکلاتی که در جامعه ما وجود دارد و من بارها عرض کردم این است که از ظرفیت چند گروه استفاده نمی‌شود: زنان، خانواده و سازمانهای مردم‌نهاد. اخیرا به سمت سمن‌ها رفته‌اند. لذا یک مثلث قدرتمند، توانمند و مقدس، منتها بالقوه برای مبارزه با مواد مخدر داریم که زنان به دلیل اینکه هم زن هستند و هم نقش محوری در خانواده دارند ،دو ضلع این مثلث قرار دارند و در سمن‌ها هم می‌توانند قرار بگیرند. بنابر این زنان نه تنها آسیب و مسئله به حساب نمی‌آیند، بلکه برای درمان مسئله اعتیاد می‌توانند سربازان مقدسی باشند، به شرط آموزش.

دخت ایران: با تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دارید.

]]> http://www.dokhtiran.com/dialog/000137.php http://www.dokhtiran.com/dialog/000137.php گفتگو Fri, 23 Jul 2010 22:30:00 +0330 فرشته‌هایی برای نجات بهزیستی، مسئول اصلی امر اعتیاد
«برای اینکه متولی در موضوع پیشگیری و درمان اعتیاد در کشور وجود داشته باشد، مسئولیت این موضوع را در کشور به عهده مدیر سازمان بهزیستی هر استان گذاشته اند.»
این ها را دکتر فرهاد اقطار، سرپرست دفتر مداخله و بازتوانی سازمان بهزیستی کل کشور می‌گوید. اقطار از وضعیت همکاری سازمان‌ها و نهادهای مسئول در این موضوع خیلی راضی است. گرچه گلایه‌هایی هم هست: «با آموزش و پرورش و نهادهای دانشگاهی به جز دانشگاه علوم پزشکی همکاری‌‌های خیلی خوبی داشته‌ایم. اما برای ورود به محیط کارگری جدا مشکل داریم. چون هیات مدیره و سرمایه‌گذاران این کارها را نمی‌پذیرند. البته پیگیری‌هایی هم کرده‌ایم و قرار است این مشکلات برطرف شود که حل آن ها حدود 9 ماه طول می‌کشد.»

اجرای طرح‌های اجتماع محور، مبتنی بر جوامع کوچک
از سال 81، بهزیستی اجرای طرح‌های اجتماع محور را آغاز کرده است. طرح‌هایی که با تمرکز بر شهرها و روستاها و یا محیط های کارگری، دانشجویی و دانش‌آموزی سعی در گسترش آموزش و پیشگیری و درمان معضل اعتیاد دارد. دکتر فرهاد اقطار به عنوان مقام مسئول در این امر، این موضوع را بیش‌تر برایمان باز می‌کند: «برای اجرای این طرح ها، تسهیل‌گر به محل مورد نیاز می‌رود و مشکل را گزارش می‌کند. پس از آن تیم نیاز‌سنجی به محل اعرام می‌شود و سپس کمیته‌ها تشکیل می‌شوند و مسئولیت انجام کارها را به عهده می‌گیرند.»
آنطور که آمارها می‌گویند در بخش شهری و روستانی حدود 1605 تیم، در بخش مهدکودک‌ها بیش از 148تیم، در بخش کار و کارگری نزدیک به 387تیم و در بخش آموزش بیش از 700 تیم درگیر اجرای سیاست‌های کلی سازمان بهزیستی هستند که با این تفاسیر بیش از 4میلیون و 850 نفر تحت پوشش این برنامه‌ها قرار گرفته‌اند.
البته کارهای سازمان بهزیستی برای پیشگیری به همین جا ختم نمی‌شود و مسئولین این سازمان برای فرهنگ‌سازی به فکر استفاده از رسانه‌ها هم هستند: «تاکنون 3 نرم افزار چند رسانه‌ای تولید کرده‌ایم. در حال ساخت یک بازی رایانه‌ای هستیم که برای کودکان طراحی شده‌است و تا یک سال آینده روانه بازار خواهد شد. 6 جلد کتاب به صورت یک بسته اطلاع‌رسانی منتشر شده که در استان‌های کرمانشاه، فارس، مازندران و همدان توزیع شده است و در آن به موارد آشنایی با مواد سنتی و شیمایی مخدر، چگونگی تربیت و آگاهی‌بخشی فرزندان در این حوزه توسط والدین و بحث درمان اشاره شده است.»
دکتر اقطار همکاری سازمان بهزیستی کل کشور با رسانه‌های جمعی از جمله رسانه ملی را خوب می‌داند و ادامه می‌دهد: «برای رسانه‌های جمعی یک کارگاه کشوری برگزار کردیم که تهیه‌کنندگان و کارگردانان حضور داشتند. علاوه بر این کتابی را هم برای کارشناسان سازمان به منظور ارتباط با رسانه‌های جمعی آماده کردیم که در حال آماده‌سازی است و نهایتا ظرف یک ماه آینده منتشر خواهد شد و در اختیار رسانه‌ها قرار خواهد گرفت.»

...و اما درمان
همه مواردی که سرپرست دفتر مداخله و بازتوانی سازمان بهزیستی کشور گفت، در حوزه پیشگیری بود. یعنی تلاش‌هایی بود که این سازمان در حوزه پیشگیری ابتلای مردم به مواد مخدر انجام می‌دهد. اما بحث درمان هم فصل دیگری از گفت و گوی من با دکتر فرهاد اقطار است. فصلی که این مقام مسئول از وضعیت کشور نسبت به چند سال گذشته بسیار راضی است.
اینطور که پیداست از سال 86 مسئولیت بحث درمان اعتیاد کشور از ستاد مبارزه با مواد مخدر به دلیل امتناع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی از قبول مسئولیت، به سازمان بهزیستی واگذار شده است. از زمان واگذاری این مسئولیت هم مسئولین سازمان بهزیستی برای طراحی مدل درمان کارهای خود را آغاز کرده‌اند و پس از یک سال کار کارشناسی، توانستند استانداردهای لازم را برای کمپ‌های درمانی اعتیاد طراحی و ارسال کنند. دکتر اقطار آمار این کمپ‌ها را خیلی خوب می‌داند: «در پایان سال 88 نزدیک به 118 کمپ پروانه دار ثبت شده‌اند و در حال فعالیت هستند. 100 کمپ غیر‌استاندارد هم شناسایی شده‌اند که بر اساس قانون یک‌سال فرصت دارند تا خود را به استانداردهای لازم برسانند. در غیر اینصورت لغو پروانه خواهند شد.»
بر اساس آماری که دکتر اقطار می‌دهد 31هزار نفر در این کمپ‌ها بر اساس روش غیر‌دارویی در حال درمان هستند که همین موضوع باعث شده است ایران در بین کشورهای خاورمیانه و منطقه، رتبه نخست را در این موضوع کسب کند: «50درصد از مبتلایان به اعتیاد تحت درمان قرار گرفته‌اند. در زمینه کاهش آسیب‌ها هم وضعیت خیلی خوبی داریم و بر اساس آمارهای جهانی منتشر شده، جهش‌های خیلی خوبی داشته‌ایم.»
البته این مسئول سازمان بهزیستی از درمان صرف سم‌زدایی در برخی از اماکن گلایه دارد و معتقد است علاوه بر سم زدایی، مشاوره، حمایت اجتماعی و انگ‌زدایی مسائلی است که باید در موضوعات درمان گنجانده شود و سم‌زدایی صرف تنها هزینه‌ای اضافی است.

همه مشکلاتی که دارند
مشکلاتی که سازمان بهزیستی به عنوان متولی اصلی موضوع اعتیاد با آن مواجه است، کم نیستند. اما محدود بودن اعتبارات، یکی از اصلی‌ترین مشکلاتی است که دکتر اقطار به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «سال گذشته تنها 2میلیارد تومان بودجه در اختیار داشتیم که بودجه بسیار کمی بود و مجبور شدیم از اعتبارات سازمان برای انجام فعالیت‌هایمان هزینه کنیم. متاسفانه در سال گذشته یارانه درمان دریافت نکردیم و همین موضوع باعث فشار به سازمان شد و در این زمینه نیاز به کمک داریم.»
با این حال در سال 89 سازمان بهزیستی کشور و دفتر مداخله و بازتوانی این سازمان 2 کار اصلی را پیگیری می‌کند: «در حال حاضر یکی از مشکلات ما این است که دستگاه‌ها وظیفه خود را به دلیل تعریف نشدن، نمی‌دانند. هر دستگاهی هر کاری از دستش بربیاید انجام می‌دهد. اما این کارها مدون و برنامه‌ریزی شده نیست. به همین منظور، طرح جامع پیشگیری از اعتیاد در حال تدوین است که در این طرح وظایف هر کدام از دستگاه‌های دولتی مشخص شده است. یکی دیگر از برنامه‌های جامع هم تهیه بانک اطلاعاتی برای هر فرد مبتلا است که در این صورت برای سازمان معلوم است که هر فرد به چه میزان خدمات دریافت کرده و در چه مرحله‌ای قرار دارد.»

امیدهای ما
خدا آن روز را نیاورد. اما اگر خدای ناکرده دچار این موضوع هستید یا اخیرا شده‌اید، دنیا تمام نشده است. خیلی از هموطنان ما، خواستند و کنار گذاشتند و الان دارند به صورت سالم زندگی می‌کنند. پس به جای زانوی غم بغل کردن، کاری بکنید. این همه خدمات و فعالیت برای همین است که درد و رنج من و شما کم‌تر شود. اینطور نیست؟]]> http://www.dokhtiran.com/report/000127.php http://www.dokhtiran.com/report/000127.php گزارش Fri, 23 Jul 2010 22:00:00 +0330 وقتی «عقل» تعطیل می‌شود! «نمی‌خواستم اینطوری بشود. مطمئن بودم این اتفاق ممکن است برای هر کسی جز من بیافتد. خودم را می‌شناختم. می‌دانستم برای چه دارم مصرف می‌کنم. می‌دانستم هدفم خماری و نشئگی نیست. وقتی اولین بار مصرف کردم، امتحانم را عالی دادم! باورم نمی‌شد اندازه کل سالهایی که امتحان دادم تمرکز داشتم. هر چقدر هم که خواستم بیدار ماندم و درس خواندم. کم‌کم برای همه امتحان‌ها از آن استفاده کردم. بعد از یک مدت دیدم بقیه اوقات تمرکزی را که باید ندارم. فکر کردم چرا فقط شب‌های امتحان؟ یک موقع قرار کاری دارم، یک وقت باید بروم بیرون از خانه و خسته‌ام. گذشت، تا دیدم به کل اعتیاد پیدا کردم. بدن درد، اعصاب به هم ریخته، طرد شدن از طرف خانواده و کلی مصیبت دیگر ارمغان و یا شاید مجازات اعتیاد بود. بله! معتاد شده بودم. الکی الکی. خودم هم باورم نمی‌شد!
کم‌کم بواسطه یکی از دوستان دوران دبیرستانم با یکی از این مراکز ترک اعتیاد آشنا شدم. سه بار تلاش کردم و بالاخره توانستم ترک کنم. اما فقط اعتیاد بود که ترک شد. هنوز مجبورم عوارض مصرف مواد، ضربه‌های روحی، خانواده‌ای که دیگر جور دیگری بهم نگاه می‌‌کنند، تحمل کنم.»
اینها قصه نبود. حرف‌هایی بود که سمانه برایم گفت. دانشجوی ترم 4 مهندسی معماری دانشگاه تهران. راستش را بخواهید، خودم هم باورم نمی‌شد. ولی واقعیت داشت.
بعد از شنیدن حرف‌های سمانه، تصمیم گرفتم اول از همه دلایل اینکه چرا فرد سالم رویه زندگیش را تغییر می‌دهد و به اعتیاد رو می‌آورد را بررسی کنم. از اینرو با خانم کریمی، کارشناس روانشناسی خانواده درباره دلایل اصلی اعتیاد زنان به گفتگو نشستم.

تاثیرات مردان بر اعتیاد زنان
در بسیاری از خانواده‌ها، پدر خانواده سیگار را از روی عادت - که به گمانم واژه مناسب‌ترش همان اعتیاد باشد- مصرف می‌کند و ابایی از انجام این کار در مقابل افراد خانواده و فرزندان خود ندارد.
کریمی درباره این موضوع بیشتر حرف می‌زند: «در چنین شرایطی، فرزند این خانواده ممکن است در دوران نوجوانی که دوران بسیار حساسی برای هر فرزندی است، از روی کنجکاوی هم که شده یکی از مواد مخدر را امتحان کند و عمری را درگیر اعتیاد بگذراند. گاهی هم مشکلات و فشار مالی و روحی تاثیرات خود را روی زنان خانواده می‌‌گذارد. در این نوع خانواده‌ زن نیز همچون مرد بدون آگاهی و تنها برای کسب آرامش به مواد رو می‌آورد. البته در زنان متاهل بیشتر مشکلات عاطفی و یا مشکلات مالی سبب اعتیاد می‌شود. به عبارتی دیگر سیگار یا هر مواد مخدر دیگر، پناه خیالی برای ذهن پریشان و درمانده‌شان شده و با استفاده از آن روح خود را تسلی می‌دهند.

داروهای آرام‌بخش!
بله! داروهای آرام‌بخشی که برای بسیاری از خانم‌ها تجویز می‌شود نیز نوعی مخدر است. تصور نکنید تنها سیگار و هروئین و امثال آن مواد مخدر هستند و می‌توانند شما را در دام خود گرفتار کنند. ترکیبات بسیاری از آرام بخش‌ها و مسکن‌ها نیز به گونه‌ای است که با مصرف زیاد فرد را معتاد می‌کند.

ضعف اعتماد به نفس
چرا هر قدر که سعی در انجام این کار دارم به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسم؟
چرا به من توجه نمی‌کند؟
چرا نمی‌گوید دوستم دارد؟ لابد دیگر دوستم ندارد!
چرا مشکلات‌مان بر طرف نمی‌شود ؟
و صدها چرای دیگر که پاسخی برای شان نمی‌یابد!
خانم کریمی درباره ضرر پاسخ ندادن به این چراها می‌گوید: «آنقدر سئوال‌ها در ذهن تلنبار می‌شوند تا فرد تمامی استعدادها و موفقیت‌های زندگی‌شان را فراموش کند و خود را در برابر همه چیز ضعیف و ناتوان تصور کرده و ناخودآگاه به اعتیاد روی آورد.»

سن اعتیاد در زنان
متاسفانه آمار و شواهد نشان می‌دهد که سن اعتیاد در زنان بسیار پایین آمده است. میانگین سنی 17 تا 40 سال! یک دختر 17 ساله که قاعدتا باید مشغول به تحصیل باشد، در مدرسه و از طریق دوستانش در دام اعتیاد گرفتار می‌شود و این شاید به معنای یک بحران باشد.
«انتخاب دوست، وجود مشاور مناسب میان دختران نوجوان و خانواده‌های آنان، درک متقابل و یا سعی به اعمال درک متقابل همه و همه عواملی هستند که برای یک دختر کم سن و سال بسیار بسیار موثر است تا از اعتیادش جلوگیری شود.» خانم کریمی ادامه می‌دهد که در این میان، شکست‌های پی در پی در روابط عاطفی هم بی‌تاثیر نیستند: «عموما روابط عاطفی که در دوران نوجوانی میان دختران و پسران اتفاق می‌افتد روابطی بی‌سرانجام است. روابطی که غالبا هیچ آغاز و پایانی ندارد. اما فرد در خیالاتش بهترین‌ها و ایده‌آل‌ترین‌ها و رویاهایش را می‌بیند که با فرد مقابلش به حقیقت پیوسته است و ناگهان با از هم پاشیدگی رابطه ضربه بزرگی را متحمل می‌شود.»
واقع‌بینی و کنترل روابط اجتماعی و حفظ حریم‌ها می‌تواند راه‌حل مناسبی برای پیشگیری از وقوع چنین مسائلی باشد. در صورت وقوع چنین مسائلی، صحبت کردن با یک مشاور و کنترل روحی توسط خود شخص می‌تواند تسکینی برای شرایط بحرانی‌اش باشد.

یک پیشنهاد: یک نه بگو و خلاص!
در بسیاری از موارد دیده شده است که فردی به مهمانی یا مصرف مواد مخدر یا شرکت در انجام کار خلافی دعوت شده است و تنها از روی عدم اعتماد به نفس کافی و عدم قدرت «نه» گفتن در چاله‌ای افتاده که خودش هم باورش نمی‌شده است.
«اینکه در مقابل تعارف یک سیگار بتوانیم نه بگوییم، نه تنها یک استعداد خاص نیست، بلکه یک واکنش عاقلانه است که اگر کمی با خود و اطرافیان‌مان بی رودربایستی برخورد کنیم می‌توانیم از پس آن بر بیاییم.»

لاغری در یک هفته!
واقعا کدام آدم عاقلی چنین چیزی را باور می‌کند؟!
البته برای یک خانم دلایل زیادی وجود دارد که به 1001 راه عجیب و غریب متوسل شود تا یک گرم وزن خود را کم کند! از خرید لباس‌های متفاوت گرفته تا چشم و هم چشمی و حتی کلاس شخصیتی! اما چگونه و با چه راهی و به چه قیمتی؟
«بسیاری از داروهایی که اکنون از طریق شرکت‌های غیر معتبر سودجو در مجلات و شبکه‌‌های ماهواره‌ای تبلیغ می‌شود داروهای غیر استاندارد و البته مضری هستند.»
آیا تا به حال به این فکر کردید که ترکیبات این داروها چیست و آیا امکان ابتلای شما به آنها وجود دارد یا خیر؟ کارشناس ما به این سئوال جواب می‌دهد: «چرا که نه؟ از آنجایی که ترکیبات این داروهای ناشناخته تا ابد ناشناخته خواهد ماند، امکان افزودن مواد مخدر به این قرص‌ها و داروها بسیار زیاد است. پس بهتر است فرد به یک رژیم تغذیه‌ای مناسب که قاعدتا در مدت طولانی جواب عاقلانه‌ای به شما و بدن‌تان خواهد داد رجوع کند تا این قرص‌های بی نام و نشان!»

این قصه سر دراز دارد؛ اما!
اگر بخواهم از عوامل اعتیاد در خانم‌ها بگویم احتمالا نه دیگر شما حوصله خواندن باقی گزارش را دارید و نه من فرصت نوشتن تمامی عوامل را! این را از آن جهت می‌گویم عوامل اعتیاد ممکن است از انگشتان دست و پای یک خانم هم بیش‌تر باشد!
ولی فقط بیایید با هم به یک چیز فکر کنیم. اینکه در خلقت خداوند زن نهایت زیبایی است. بدن ما، زیبایی که خدا به ما داده است، سلامتی ما، همه و همه نعمت‌هایی هست که علاوه بر اینکه از آن بهره می‌بریم «باید» در حفظ آن کوشا باشیم.
اعتیاد یکی از مستقیم‌ترین راهها برای نابودی تمامی این نعمت‌هاست. مطمئنم شما هم مثل من با کمی تامل، اعتیاد را جز حوادث اتفاق نیفتادنی زندگی‌تان درنظر می‌گیرید. ولی آیا واقعا اینطور است؟
]]> http://www.dokhtiran.com/report/000134.php http://www.dokhtiran.com/report/000134.php گزارش Fri, 23 Jul 2010 21:30:00 +0330 از تریاک تا آمفتامین اعتیاد در حوزه زنان اگرچه موضوع تازه ای نیست‌، اما ابعاد مغفول مانده بسیاری دارد؛ این موضوع در طی سالیان اخیر دچار رشد فزاینده‌ای شده و همراه با این رشد تغییر ساختاری و ماهوی داده است.
اعتیاد زنان سابقا بیش‌تر برون‌زا بود؛ یعنی از سوی افراد دیگری مثل شوهر، پدر یا برادر معتاد به آنها تحمیل می‌شد تا از سرزنش‌های خانواده خود در امان بمانند. موضوعی که نه تنها درباره اعتیاد که حتی در باره ایدز نیز دیده می‌شد. ولی امروزه با تغییر جامعه و گسترش میهمانی‌‌ها و مجالس زنانه یا مختلط، این اعتیاد برون‌زا تبدیل به تمایلی از سوی خود زنان شده‌است .

گذشته و امروز
اعتیاد در گذشته به صورت سنتی با مصرف مواد مخدر و تخدیر کننده نظیر تریاک و هروئین و مشتقات آن صورت می‌گرفت. اما در دوره جدید، اعتیاد به سوی محرک‌ها و نیروزاهایی چون آمفتامین و کوکائین سوق پیدا کرده‌است؛ این نوع اعتیاد دارای هیچ نوع علائمی فیزیکی نبوده و در هیچ آزمایشگاهی نشان داده نمی‌شود. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فرد معتاد این است که در حالات کلی هیچ نوع تمایلی به ترک اعتیاد ندارد. دکتر محسنی که سالهاست در حوزه اعتیاد مطالعه کرده معتقد است که اعتیاد به دو دوره کیف و اجبار تقسیم می‌شود. وی می‌گوید: «هیچ معتادی در دوره لذت به ترک اعتیاد روی نمی‌آورد و تمایلی برای ترک نشان نمی‌دهد؛ زیرا نه تنها اعتیاد را مشکل یا معضلی برای زندگی خود نمی‌داند، بلکه آن را لذتی عمیق می‌بیند که هیچ نوع رنجی با آن همراه نیست.» دکتر محسنی ادامه می‌دهد: «اما در دوره دوم که دوره اجبار است اعتیاد نه تنها لذتی برای فرد ندارد، بلکه تبدیل به یک اجبار و یک هزینه در زندگی فرد می‌شود. ازاین رو فرد معتاد راغب است آن را کنار گذاشته و از آن خلاص شود.»

این کارشناس امور ترک اعتیاد با توجه به تجربیات خود و آمار نهادهای ذی‌ربط می‌گوید: «تمایل به ترک در زنان بسیار کمتر از مردان است. زیرا زنان به دلیل شرایط اجتماعی و فشارهایی که از سوی جامعه بر آنان تحمیل می‌شود و از ترس برخورد نامناسب اطرافیان تمایلی به بیان مشکل خود و به تبع آن درمان بیماری خود ندارند. اما این پنهان‌کاری تا زمانی می‌تواند ادامه پیدا کند که بدن تحت تاثیر مواد مخدر دچار آسیب نشده باشد- البته با توجه به ویژگی‌های ارگانیک، زنان توانایی بدنی کمتری نسبت به مردان داشته و سریعتر دچار آسیب می‌شوند.»
محسنی می‌افزاید: «همانطور که مصرف مواد مخدر نتیجه چندین فاکتور است، فرآیند ترک نیز نیازمند فاکتورهای مختلفی از جمله خود فرد معتاد و محیط اطراف وی می‌باشد.» دکتر محسنی معتقد است زنان در ترک اعتیاد ناموفق‌ترند، زیرا مقاومت بدنی کمتری دارند و این باعث می‌شود در جریان ترک اعتیاد زودتر به مواد مخدر رجوع کنند و در ترک ناموفق‌تر باشند.

باز هم مسائل جنسی
دکتر محسنی که سالها بر روی مشکلات جنسی در دوران اعتیاد و دوران ترک مطالعه کرده است، اضافه می‌کند: «یکی از موانع ترک اعتیاد در زنان ترس از مورد سوءاستفاده قرار گرفتن از سوی جنس مخالف است، این ترس مانع از رجوع زنان معتاد به کمپ‌های ترک اعتیاد و به طور کلی بیان اعتیاد آنان می‌شود.»
محسنی می‌افزاید: «زنان در جوامع سنتی در بسیاری از حوزه‌ها مورد سوءاستفاده قرار گرفته‌اند و این یک ترس تاریخی است که در وجود زنان نهادینه شده‌است؛ به همین دلیل بسیاری از زنان معتاد از مراجعه به کمپ‌های ترک اجتناب می‌کنند.»
وی با توجه به آمارهای موجود می‌گوید: «البته کمپ‌های درمانی NA در ایران برای مردان پر تعداد و مناسب است و بازدهی و موفقیت بالایی نیز داشته‌است. اما تعدا این کمپ‌ها برای زنان بسیار کم بوده و پاسخگوی معتادین مونث نیست.»
دکتر محسنی در پاسخ به این سوال که «اگر مواد جدید روان‌گردان روی ذهن و روان فرد مبتلا تاثیر می‌گذارد، چطور ضعف و ظرافت جسمانی زن در ترک موثر است» گفت: «اگرچه اعتیاد از نوع جدید تاثیر زیادی بر روی روان افراد می‌گذارد، اما روی کاهش توانایی بدن زن نیز بی‌تاثیر نبوده و آسیب‌های جسمی زیادی برای فرد ایجاد می‌کند؛ حتی گاهی وزن فرد 20 تا 30 کیلوگرم کاهش می‌یابد.»
وی علل ناتوانایی زنان در ترک را اینطور برشمرد: «یکی از علل ناتوانی زنان در ترک اعتیاد مطرح نکردن مشکل و به تعبیری پنهان‌کاری آنان است. دومین علت نیز عدم اعتماد به افراد و ترس از مورد سوءاستفاده قرارگرفتن است.»

از چاه به چاله
در برخی زنان که تمایل به ترک دارند، با پدیده‌ای به نام هم جنس‌گرایی روبرو هستیم که از مهم‌ترین علل کمبود تعداد کمپ‌های ترک اعتیاد زنان است. دکتر محسنی این موضوع را بیشتر توضیح می‌دهد: «علت عمده گرایش این افراد به همجنس این است که حدود یک ‌هفته پس از شروع ترک، میل جنسی افزایش می‌یابد؛ البته بازیابی این توان در مردان حدود 6 ماه به طول می‌انجامد. اما زنان به علت ترس از مورد سواستفاده قرار گرفتن و آسیب‌های ناشی از رابطه با جنس مخالف به سمت ارضا از طریق هم‌جنس متمایل می‌شوند.»
این احساس در زنان پس از ترک به صورت مضاعف خواهد بود که به علت عوامل بیان شده در بالا به سوی همجنسان خود روی می‌آورند. البته تمایل به همجنس نه تنها در میان زنان ترک کرده، بلکه در بین بسیاری دیگر از اقشار مانند دختران دبیرستانی نیز به علت عدم محدودیت‌های اجتماعی برای رابطه هم‌نسان با هم در حال رشد است. موضوعی که شاید در فرصتی دیگر باید به آن پرداخته شود.

]]> http://www.dokhtiran.com/report/000133.php http://www.dokhtiran.com/report/000133.php گزارش Fri, 23 Jul 2010 21:00:00 +0330 شتری كه نباید سوار شد اعتیاد هم مثل هزاران شتر دیگری است كه پشت در خانه‌هامان می‌خوابند. گاهی از پشت در خانه رد می‌شود. گاهی زانویی می‌زند تا كمی استراحت كند. گاهی با یك نگاه گذرا یا یك لبخند كمرنگ از روی نادانی، پررو می‌شود و الا و بلا كه سواری بدهد. از آن در باغ سبزهایی است كه گاهی به شدت سه بعدی و واقعی به نظر می‌رسد و سخت است به آن دل نبندی، یا وقتی كه بستی، به سلامت از آن عبور كنی! در چنین گیر و داری، بعید است بحث جنسیت آدمی آنقدرها میدان حضور پیدا كند. شتر كه زن و مرد سرش نمی‌شود! منتها وقتی دامن زنی را بچسبد، رها شدن از چنگ آن سخت‌تر و گاه ناممكن است. نه به این دلیل كه خدای ناكرده یكی از دیگری مصون‌تر باشد یا عاقل‌تر یا ساده‌لوح‌تر... بلكه بنابر قانونی نانوشته، گاهی آنچه برای یكی در عرف جامعه بشری زشت انگاشته می‌شود، برای دیگری قبیح است. حالا زنان نیز بنابر همین اصل، به لحاظ لطافت روح و ظرافت جسم و پذیرا بودن نقش‌هایی چون مادری، خواهری و همسری در جامعه، اگر سوار بر این شتر شوند، خود را به چنان قبحی آلوده‌اند كه گاه پدر و مادر را نیز بر آن می‌دارند كه داشتن چنین فرزندی را انكار كنند!

در امروز ایران رو به پیشرفت و سوادآموزی و رقابت با جهان توسعه یافته بیرون، سنت دیرین بی‌اعتنایی به اراده فرزند دختر همچنان در بسیاری مناطق سرزمین حرف اول را زده و او را به سركشی، ایستادن در برابر والدین و بالاخره گریز از خانه به امید رهایی وا می‌دارد. قدم اول در راهی كه بازگشت از آن به شدت دشوار است. پدر و مادر دخترها هنوز بر اینكه فرزندشان شبی را بیرون خانه سپری نكرده باشند حساسیت دارند و بعد از آن شب، اگر دختر پشیمان دوباره به ایشان پناه برد، پذیرش او با دلی چركین خواهد بود؛ چه رسد به آنكه این دختر در مدت غیاب از خانه به دام اعتیاد نیز گرفتار آمده باشد. در چنین شرایطی، نه تنها جایی برای بازگشت نخواهد داشت، كه تمام انگیزه‌های احتمالی برای تصمیم دوری گزیدن از این بلای خانمان‌سوز نیز نابود خواهد شد.
اشتباه دیگر آنجاست كه این شتر، در یك نژاد و قیافه و هیبت ظاهر نمی‌شود كه مثلاً برای سوار شدن بر پشت آن بشود قانونی وضع كرد و اعلانی طراحی كرد و تابلویی زد و... به این سادگی‌ها هم نیست! این از آن رسته‌های پرتنوعی است كه دوری گزیدن از آن یك ذهن هوشیار می‌خواهد و یك اراده پولادین. به خوابیدن پشت در خانه هم قناعت نمی‌كند. گاهی حتی لازم است مراقب درزهای پنجره هم بود!
مخدر در جهان مدرن با ظاهری آراسته به میان جمع می‌رود. نیازی به منقل و وافور و ژست‌های آن چنانی نیست. می‌تواند به اندازه یك دارو مفید به نظر برسد. می‌تواند ساده‌ترین راه‌حل مشكلی باشد كه گریبانمان را گرفته است. آرزوی لاغری داریم، برآورده می‌كند، در كمترین زمان. افسرده و خسته‌ایم، انرژی می‌بخشد و شادمانی بی حد. چیزی در زندگی‌مان كم است، عادتی را به همراه می‌آورد كه به آن دلخوش باشیم برای ادامه زندگی. روزمرگی كسب و كارمان را كساد كرده، هیجان می‌دهد و شوق. ذهن‌مان یاری نمی‌كند، خلاقیتی می‌آفریند بی‌همتا...
از اینجاست كه پند و نصیحت و سرزنش بی‌تاثیر می‌شود. فقط باید شش دانگ عقل و هوش و دانش را به كار بندیم و در تشخیص شتری كه سوار می‌شویم دقت كنیم. چون دست بر قضا، این همان نژاد شتری است كه نباید پا در ركابش بگذاریم. والسلام.

]]> http://www.dokhtiran.com/note/000129.php http://www.dokhtiran.com/note/000129.php یادداشت Fri, 23 Jul 2010 20:30:00 +0330 سیگار نشانه شخصیت شماست! «برای اونایی که هنرمندند، برای اونایی که دقیق‌اند، برای اونایی که روشنفکرند، برای اونایی که خوش‌تیپ‌اند، سیگار کنت!" شما تا به حال همچین تبلیغاتی دیده‌اید؟! آیا تا به حال دیده‌اید کنار زمین، تو استادیوم بنویسند: «سیگار وینستون سیگار شما»؟!
صنعت دخانیات روزانه حدود 5 هزار تن از مشتریان خود را در سراسر جهان از دست می دهد. مشتریان از دست رفته اغلب کسانی هستند که توانسته اند از دام دود رها شده و برای همیشه ترک کنند. عده دیگر راهم اجل مهلت نداده و به علت کهولت سن یا ابتلا به بیماری‌های مرتبط با مصرف دخانیات مجبور به ترک زندگی برای همیشه شده‌اند! بنابر این شرکت‌های دخانیات حداقل به منظور ادامه حیات خود مجبورند روزانه هزاران مشتری جدید برای محصولات خود بیابند. از این رو تبلیغات یکی از ارکان اصلی صنعت جهانی دخانیات به حساب می آید.
از طرفی تبلیغ سیگار در ایران و بسیاری از کشورهای جهان ممنوع و یا حداقل با محدودیت هایی همراه است. در این شرایط به نظر شما چه باید کرد که این 5 هزار نفر از دست رفته، به آغوش سیگار باز گردند؟!
یکی از روش‌های تبلیغ سیگار، هدف قرار دادن گروه های خاص جامعه است، مثل جوانان و زنان.
زنان بر خلاف مردان، مصرف کننده سنتی سیگار محسوب نمی‌شوند. کمپانی‌های دخانیات تلاش می‌کنند از طریق تاکید بر مباحثی نظیر آزادی زنان، این گروه از مصرف‌کنندگان را به سوی خود جذب کنند. مونا شارون نویسنده امریکایی در مقاله ای تحت عنوان اشتباه فمنیست‌ها می‌نویسد: «آزادی زنان برای ما افزایش درآمد، سیگار ویژه زنان، حق انتخاب برای تنها زیستن و تشکیل خانواده‌های تک نفره، ایجاد مراکز بحران تجاوز و عشق آزاد را به ارمغان آورد.» (زنان و سه پرسش اساسی، صفحه 33)

برند ویرجینیا اسلیمز که در دهه 60 در امریکا معرفی شد، توانست با تکیه بر این روش به فروش بالایی در میان گروه‌های مختلف زنان دست یابد. حالا امروز، در ایران، زنانی که گوشه کافی‌شاپ‌ها سیگاری به دست دارند فمنیست‌تر به نظر می‌رسند. یا اینطور به‌نظر می‌رسد که آزادتر و احتمالاً مستقل‌ترند. سیگار به‌عنوان نمادی از زندگی مدرن هم در میان زنان شناخته شده است. چنان که امارها می‌گویند سیگار بین زنان و دختران تهرانی ساکن مناطق 1 تا 7 بیشتر است. نوعی از سبک زندگی مدرن که قطعا مستلزم طرز تفکر خاص خود و نیز مظاهری خاص در شیوه زندگی و ابزاری است که در زندگی مورد استفاده قرار می‌گیرند. بویژه اینکه تا پیش از این و در نگاه سنتی سیگار کشیدن زنان در ایران قبح اجتماعی داشته است.
خصوصی‌سازی یکی دیگر از ترفندهای تبلیغاتی کمپانی‌های تولیدکننده سیگار است. ردپای این روش را می‌توان در سیگارهای لایت با رنگ‌ صورتی و یا شبیه شیشه عطر مخصوص زنان تولید می‌کنند. این ترفند با این پیام ضمنی که «این را فقط برای تو ساخته‌ام!» سعی در جذب مشتری دارند. در اینجا جنسیتی کردن مصرف به عنوان شیوه تبلیغاتی بکار گرفته می‌شود.
می‌توان نتیجه گرفت مصرف سیگار در زنان با مفاهیم گسترده‌تری چون هویت جنسیتی، ساختار شخصیتی، سبک زندگی و حتی نوع جهان‌بینی پیوند خورده است.
]]> http://www.dokhtiran.com/note/000130.php http://www.dokhtiran.com/note/000130.php یادداشت Fri, 23 Jul 2010 20:00:00 +0330 ترس از سوسك و اعتیاد در زنان لطفا اگر زحمتی نیست به سوالات زیر با دقت پاسخ دهید:

1- اعتیاد در زنان .......... از مردان است.
الف- با كلاس‌تر
ب- خوشگل‌تر
ج- نازتر
د- مسخره‌تر
ه- در راستای رو كم كنی
و- مثل وقت‌هایی كه خانم‌ها جلوتر از مردان از در خارج یا وارد می‌شوند، مقدم‌تر

2- چه عاملی باعث افزایش اعتیاد در زنان می‌شود؟
الف- یك عامل مهم
ب- دماغ بزرگ و عمل نشده
ج- بی‌شوهری
د-ازدواج مجدد شوهر
ه- ذغال خوب
و- شهین خانم همسایه
ز- مادر شوهر
ح- اضافه وزن
ط- ترس از سوسك

3- اعتیاد به كدامیك از موارد زیر در زنان بیشتر است؟
الف- تلفن و موبایل
ب- لوازم آرایشی بهداشتی
ج- غیبت
د- جراحی زیبایی
ه- خرید كیف و كفش و لباس
و- شوهر
ز- سریالهای تلویزیونی (جومونگ، یانگوم، كلید اسرار و...)
ح- محبت
ط- مواد مخدر
ی- همه موارد بجز مواد مخدر

4- در برخورد با یك زن معتاد چه رفتاری می‌كنیم؟
الف- سلام می‌كنیم
ب- چشمك می‌زنیم
ج- پیشنهاد ازدواج می‌دهیم
د- همه موارد

5- زنان سیگاری ..............
الف- مادران خوبی هستند چون به سیگار كشیدن فرزندانشان گیر نمی‌دهند.
ب- همسران خوبی هستند چون به سیگار كشیدن شوهرانشان گیر نمی‌دهند.
الف- همكاران خوبی هستند چون به سیگار كشیدن همكارانشان در محل كار، گیر نمی‌دهند.

6- اولین زن معتاد ایرانی كه بود؟
الف- شهین خانم
ب- اشرف خانم
ج- مهناز خانم
د- مریم خانم

7- شوهر اولین زن معتاد ایرانی كه بود؟
الف- اصغر آقا شوهر شهین خانم
ب-اصغر آقا شوهر اشرف خانم
ج- آقا پرویز شوهر مریم خانم
د- آقا سیروس شوهر اشرف خانم
ه- آقا سیامك شوهر مهناز خانم
و- آقا كامبیز شوهر شهین خانم

8- اگر متوجه شدید كه همسر شما معتاد است چكار می كنید؟
الف- طلاقش می‌دهم

9- كدام یك از موارد زیر مونث است؟
الف- تریاك
ب- حشیش
ج- هروئین
د- ماری جوانا

10- آمار زنان معتاد در ایران .............. است.
الف- رو به افزایش و پشت به كاهش
ب- رو به كاهش و پشت به افزایش
ج- پشت و رو ندارد
د- خوب است. سلام می رساند. شما چطوری؟]]> http://www.dokhtiran.com/fun/000125.php http://www.dokhtiran.com/fun/000125.php طنز Fri, 23 Jul 2010 19:30:00 +0330 اعتیاد زنانه

]]> http://www.dokhtiran.com/fun/000138.php http://www.dokhtiran.com/fun/000138.php طنز Fri, 23 Jul 2010 19:00:00 +0330 به همین سادگی تذكر: به گیرنده‌های خود دست نزنید... تمام تصاویر دزدی است! منتظر معرفی منابع دزدی هم نباشید –دزد كه منبع معرفی نمی‌كند- خودتان بگردید در این سایت دلپذیر گوگل ببینید كدام بنده خدایی اینها را از خودش دركرده... وگرنه ما بی‌تقصیریم!
القصه و الغرض: معتاد شدن به آن سختی‌ها نیست كه بعضی‌ها فكر كرده‌اند. البته نه اینكه من خیلی وقت باشد این نكته به این مهمی را بدانم... ولی این اواخر كه فكرش را كردم، دیدم ای بابا! چقدر دم دست و راحت و خوب و متنوع!!!
خلاصه: در زیر نمونه‌هایی از انواع اعتیاد را به سمع و نظرتان می‌رسانیم كه اگر خدای ناكرده مبتلا به یكی از این انواع هستید، آگاه شوید و با خودتان كنار بیایید. در ضمن جهت سهولت امر ترك اعتیاد مورد نظر، در شماره بعد آدرس و تلفن می‌گذاریم خودتان را معرفی كنید برای شركت در جلسات «فلان‌زاده هستم، یك مسافر.»
اصل مطلب:
یك- اعتیاد ناشی از عدم اعتماد به نفس.
توضیح: اگر در زندگی با مشكلی مواجه هستید كه فكر می‌كنید باید برای حلش از دیگران كمك بخواهید، حتا اگر هنوز معتاد نباشید، قطعاً یكی از گزینه‌های مطلوب این بلا خواهید بود و به زودی اسیرش خواهید شد.

دو – اعتیاد به خوردن.
توضیح: اگر با دیدن خوراكی دست و پایتان را گم می‌كنید و اشتیاق به بلعیدن خوراكی خفه‌تان می‌كند، یك معتاد از نوع دو به شمار می‌روید.

سه – اعتیاد به رایانه و علی‌الخصوص اینترنت.
توضیح: هرگاه فكر كردید لازم است برای داخل دستشویی هم یك دستگاه رایانه خریداری كنید، یعنی شما هم بعله! به اعتیاد خانمان‌سوز نوع سه دچارید.

چهار – اعتیاد به قهوه یا چای.
توضیح: اگر بدون مصرف قهوه یا چای روزتان به شب نمی‌رسد، به این نوع اعتیاد مبتلا هستید.

پنج – اعتیاد به بازی‌های رایانه‌ای.
توضیح: از فرط شیوع میان پیر و جوان و دختر و پسر، كوچكترین توضیحی لازم نیست!

شش - اعتیاد به خرید.
توضیح: در صورتی اتفاق می‌افتد كه با وجود عدم نیاز به لباس، كفش، لوازم‌التحریر، خوراكی و... باز هم شال و كلاه كرده، به مراكز خرید بروید و چیزهایی را كه لازم ندارید، بخرید.

هفت – اعتیاد به كار.
توضیح: گرچه این نوع هفتمی آنقدرها خطرناك نیست و شما می‌توانید تا آخر عمر بدون اقدام به ترك زندگی‌تان را بكنید، اما خب... در این صورت باید قید زندگی در كنار افراد خانواده خود را بزنید. چون یا تركتان خواهند كرد و یا بود و نبودتان دیگر اهمیتی نداشته و پولتان مورد توجه قرار می‌گیرد.

هشت- اعتیاد به ورزش.
توضیح: اشتباه نكنید. ورزش به تنهایی جنبه منفی ندارد. این اعتیاد وقتی بروز پیدا می‌كند كه شما دیوانه‌وار به تمام ورزش‌های عالم عشق ورزیده و وقت و زندگی خود را پای تماشای مسابقات هدر داده و هوار بقیه را هم دربیاورید!

نه – اعتیاد دارویی.
توضیح: ندارد! چون هر ایرانی به نوعی دچار این اعتیاد هست... مخصوصاً كه داروخانه‌ها هر دارویی را كه رویش تاكید شده باشد فروش بدون نسخه پزشك ممنوع، ساده تر در اختیار جماعت بدون نسخه قرار می‌دهند. گریزی از این اعتیاد نیست. تلاش نكنید!!!

ده – اعتیاد به عشق!!!
توضیح: خطرناك‌ترین نوع اعتیاد. اگر احتمالاً حس می‌كنید همه آدم‌های روی زمین فرشته‌اند و قلبتان آماده است تا به یكایك آنها هدیه شود، بهتر است هرچه زودتر فكری به حال خودتان بكنید. چون این نوع دهم اعتیاد شوخی بردار نیست و زود هم می‌كشد... حیف است!

پی‌نوشت: این هم محل احتمالی برگزاری دوره‌هایی كه خدمتتان عرض شد. زودتر ثبت نام كنید كه اگر ظرفیت پرشد، شرمنده شما معتاد عزیز خواهیم شد.

]]> http://www.dokhtiran.com/note/000136.php http://www.dokhtiran.com/note/000136.php یادداشت Fri, 23 Jul 2010 18:30:00 +0330 فقط و فقط به خاطر...! «به شوهرم گفتم به خاطر اینکه پای این و آن به خانه‌مان باز نشود، حاضرم پا به پای او مواد بکشم. شوهرم ازپیشنهادم به گرمی استقبال کرد، به این ترتیب من به بهانه نجات شوهرم زندگی‌ام را باختم.»

«از وقتی عقلم رسید، جز دعوا و درگیری چیز زیادی به یاد ندارم. زود فهمیدم که مادرم پرستار است، اما شغل پدرم را نمی‌فهمیدم! می‌گفتند مواد می‌فروشد. وقتی به سن مدرسه رسیدم، دیگر کاملا مواد و اثرات آنرا می‌شناختم و بالاخره هم در سن هفت‌سالگی برای اولین بار با هروئین شروع کردم. وقتی معلم درس می‌داد، من لای کتابم هروئین استنشاق می‌کردم.»

«شوهرم منقلی در منزل پیدا کرده بود و براحتی در منزل با من تریاک مصرف می‌کرد. چون وضع مالی خوبی داشتیم، مصرف ما تاثیر خاصی تو دخل و خرج زندگی‌مان نداشت.»

«به خاطر یک دعوای خانودگی با برادرم و مجروح شدنم با چاقو، درد امانم را بریده بود و بی طاقتم کرده بود. یک‌روز برادرشوهرم متوجه شد من این همه درد می‌کشم پیشنهاد داد برای تسکین آن تریاک مصرف کنم. من که فشار درد عقلم را از کار انداخته بود، حرفش راقبول کردم و چون می‌دانستم شوهرم تفریحی مواد مصرف می‌کند از او کمی مواد گرفتم و این شروع اعتیادم بود.»

«می‌فهمیدم همه دعوا ودرگیری‌های پدر و مادرم به خاطر مواد است، اما این درک را نداشتم که شاید من هم به این وضع بیافتم. تنها راه احمقانه و بچه‌گانه‌ای که به ذهنم رسید این بود که مانند پدر مواد مصرف کنم.»

«به خاطر شوهرم و علاقه بیش از حدم به او و از آنجایی که راهنمای خوبی هم نداشتم، به پیشنهاد احمقانه‌اش مبنی بر مصرف مواد به همراهش و همپیالگی‌‌اش تن دادم با این امید که او انگیزه‌ای برای ترک پیدا کند و به این ترتیب خیلی زود و راحت فریب خوردم و زندگی‌ام رانابود کردم.»

مطالب فوق تنها بخشی از گفتگوهای زنان معتاد با مددکاران و تهیه‌کنندگان گزارش از این افراد و دلایل آنها برای رو آوردن به مواد مخدر بود.

به طور کلی مواردی همچون ناهنجاریهای خانوادگی، عدم آگاهی، عدم کنترل والدین بر روی فرزندان، اعتیاد افراد خانواده مانند پدر یا شوهر، ضربه روحی شدید مانند از دست دادن فرزند و یا متارکه و حتی وضع مالی خوب (که البته در خانم‌ها مورد آخر کمتر دیده می‌شود) دلایل عمده اعتیاد در خانم‌ها است.
به تصور برخی از آنها نیز مصرف مواد راهی برای رسیدن به آرامش روحی و فراموش کردن مشکلات و یا حتی انتقام از افراد خانواده و یا آنهایی که دوستشان دارند تلقی می‌شود. ولی آیا واقعا مصرف مواد می‌تواند راه حل مناسبی برای حل مشکلات روحی و یا حتی جسمی این افراد باشد؟

«هر دو آنقدر غرق مواد بودیم که کلا بچه‌‌‌ها و زندگی را فراموش کرده‌بودیم.»

«این توهم در من به وجود آمده بود که مواد به من آرامش می‌دهد. ولی این آرامش ظاهری مرا از آنچه داشت درواقعیت زندگی‌ام رخ می‌داد، هر روز دورتر و دورتر می‌کرد.»

«به خاطر اعتیادم برای فرزندانم مادری نکردم و هرگز فرصت دوست داشتن آنها را پیدا نکردم.»

«اوایل، مواد برای من آرامبخش بود. مشکلاتم را فراموش می‌کردم. در یک عالم خلسه یا همان نشئگی می‌رفتم و از همه آنچه پیرامونم اتفاق می‌افتاد دور می‌شدم، اما به تدریج اثر خود را از دست داد. فقط معتاد شده بودم. باید می‌کشیدم تا حالم بد نشود. مدام ذهنم درگیر این بود که از کجا بیاورم و کجا مصرف کنم و برای مصرف بعدی‌ام چه کنم.»

«برای راه رفتن ساده هم باید مواد مصرف می‌کردم. اگر مواد به موقع بهم نمی‌رسید، حسابی می‌لرزیدم.»

«شنیده بودم مواد عقل را از کار می‌اندازد، ولی باورم نمی‌شد انقدر مخرب باشد.»

آیا براستی با مصرف مواد اعتیاد‌آور به آرامش می‌رسیم؟ آیا می‌توان ‌با فراموش کردن مشکلات آنها را حل یا حذف کرد؟ و آیا واقعا مصرف مواد بهترین راه انتقاد و یا حتی انتقام از وضع ناهنجاری است که در آن گرفتار هستیم؟
یادمان نرود فرد معتاد بیمار است باید به او کمک کنیم. ]]> http://www.dokhtiran.com/note/000132.php http://www.dokhtiran.com/note/000132.php یادداشت Fri, 23 Jul 2010 18:00:00 +0330 خود غلط بود... نگاهی به جثه ریز مچاله شده كنار دیوار انداخت. فكر كرد شاید اگر آنهمه خاطره را می‌شد به یكباره از ذهن پاك كرد، این موجود نحیف اولین چیزی بود كه از مغز و دل و زندگی بیرونش می‌كرد. زن زیبا و پرنشاطی كه با آنهمه انرژی پایان ناپذیر قول داده بود تا آخر دنیا كنارش بماند، حالا با داشتن یك فرزند چنان خود را گرفتار دام اعتیاد كرده بود كه او هر تلاشی را برای نجات بیهوده می‌یافت.
آخرین تكه‌های لباس را هم داخل چمدان كوچك جا داد و قفل را بست. زن به زحمت بلند شد و روی پا ایستاد. با حسی از عدم اعتماد قدم به اتاق گذاشت و جایی ایستاد كه روبروی زن نباشد و مجبور نباشد صورت او را نگاه كند.
«باور كن تو هم بودی همین كار رو می‌كردی.»
زن ناباور و عصبی نگاهش كرد. می‌دانست اگر بی‌اعتنایی‌های مدام او نبود، كار زن هرگز به اینجا نمی‌كشید. می‌دانست تا دورترین آدم‌های فامیل و در و همسایه هم خبر از افسردگی بیش از حد همسرش بعد از زایمان دخترشان خبر داشتند و او تنها كسی بود كه با این واقعیت مبارزه كرد تا رفته رفته كمرنگ شد و دیگر كسی جرات ابرازش را نیافت. می‌دانست اگر جایشان عوض می‌شد، زن –كه قطعاً به اندازه او در این ماجرا مقصر هم نبود- پابه‌پای او صبر می‌كرد. و حتی شاید با تشویق، كاری می‌كرد او زودتر به زندگی بازگردد.

او نمی‌توانست. هیچوقت به اندازه او صبور نبود. چه رسد به حالا كه كفه ترازو تماما به سمت او خم بود و زن در هیچ دادگاهی نمی‌توانست ادعایی بكند. درست مثل آنكه حق انتخاب دومی به او داده باشند. بیش از آنكه افسوس بخورد، خرسند بود. حس كرد زن هم این را می‌فهمد.
«یه روزی بهم حق می‌دی. وقتی رعنا واسه خودش یه خانوم شد.»
زن پوزخند زد. دلش لرزید. با آن حال نزار هم می‌توانست بفهمد كجا دروغ تحویلش داده‌اند. از اتاق بیرون زد. چمدان را برداشت و رفت تا در خودرو منتظر باشد زن از خانه و زندگی خود خداحافظی كرده و برود تا برای همیشه از او و دختر مشترك‌شان دور بماند. ]]> http://www.dokhtiran.com/story/000131.php http://www.dokhtiran.com/story/000131.php داستانک Fri, 23 Jul 2010 17:30:00 +0330 ذغال خوب دو چیز بی‌تاثیر نبوده؛ ذغال خوب و رفیق بد! بله امان از رفیق بد که سیگار را داد دستمان و گفت بکش، بقیه‌اش با من! من اینطوری نبودم که پلنگی بودم برای خودم. امان از...
برای کسانی که تا به حال به پست یک معتاد (که ترک کرده و معمولاً یک ماه هم هست که پاک پاک است جون شما!) احتمالاً این دیالوگ خیلی آشناست. البته مطمئنا الان در ذهن شما تصویر یک جوان یا پیرمرد درب و داغان با مو و ریش و سبیل درهم و برهم مجسم می‌شود که صددرصد «مرد» است، نامرد! ولی مرد نیست. باور کنید همیشه مرد نیست. خب بعضی وقت‌ها هم زن است. آن هم نه از آن زن‌های درب و داغان خارجی که تلویزیون نشان می‌دهد. (یکی بگوید تلویزیون تا حالا چی نشان داده که با واقعیت تطابق داشته باشد که این یکی دومی‌اش باشد!!!) بلکه از آن‌هایی است که گردن عمو ضرغامی را هم بزنی نشان نمی‌دهد (مگر در موارد خاص!). خیلی خوش‌تیپ و خوش‌پوش و خوش ... (ببخشید، تو این سایت مرد که راه نمی‌دهید انشااله؟!) یک پک هم نمی‌زنند که روشن بشوند، بلکه ده تا پک می‌زنند تا لاغر شوند.

خدا رحمت کند گذشتگان را. می‌گفتند: «بکش و خوشگلم کن!» ولی آن بندگان خدا باز به مرگ راضی بودند، اما اینها چی؟ تا از سوزی جون و تینا جون می‌شنوند یک کم شیشه بکش، ده کیلو لاغر شو! سریع می‌دوند و لاغر می‌شوند ... ببخشید، معتاد می‌شوند! ای بزند به کمر بعضی از این موسسات لاغری، ای بشکند گردن بعضی از مربی‌های ایروبیک، ای قلوه کن بشود آن صاحب آرایشگاه که دارد ملت را همین طوری فرتی معتاد می‌کند. ای خدااااااااااااااااا! (ببخشید جو من را گرفت!)
مرفه باشی، بی درد باشی، معتاد هم بشوی؛ نوبر است والله! فردا یکهو پاشو برو سینما دیگر! حالا هر چی ما بگوییم که بدبخت می‌شوید توی جوب می‌افتید، می‌میرید، به خرجتان نمي‌رود كه نمي‌رود. یک کم از این سریال‌های تلویزیون را نگاه کنید، ببینید آدم‌های پولدار چطوری آخرش بیچاره می‌شوند، عبرت بگیرید. باورشان نمی‌شود که.
اصلاً این بندگان خدا اگر حرف گوش کن بودند که نمی‌رفتند زیر اشعه برای برنزه کردن! سرطان که می‌گیرند هیچ، جریمه هم می‌شوند. پشت سر این مرفهان بی درد هر چه بگویی، انگار که داری با دیوار حرف می‌زنی. حالا فلان مسئول بگوید: «اینها از اینجا و آنجا پول می‌گیرند تا توی خیابان چهره آرایش بکنند و از جوانان سلب آساش بکنند و چه و چه»! ککشان هم نمی گزد. بهمان رییس می‌فرماید: «لیست جریمه‌ها را در آورده‌ایم، سولاریم یک ملیون، مش روشن صد هزار، مش تیره پنجاه هزار، لاک صورتی صد و پنجاه... » بعد از این جیب من و پول شما! می‌گویند: پولش را می‌دهیم، حالش را می‌بریم! آن یکی مسئول فریاد بزند بابا شیشه نکشید لاغر نمی‌شوید، معتاد می‌شوید! فکر می‌کنید چه می‌گویند؟ هیچی!
بله، خلاصه این مسئولین مظلوم هر چه سعی کرده‌اند در این چند ساله با از خود گذشتگی خانه و کاشانه‌شان را در جنوب شهر ترک کنند و با اسباب کشی به محلات و مناطق زندگی مرفهین بی‌درد، آنها را راهنمایی و ارشاد کنند، فعلاً که جواب نداده است. ظاهراً هم فعلاً مشکل اصلی جامعه همین سولاریم و شیشه کشی و این جور چیزهاست. در جنوب شهر هم مردها که حقشان است! زن‌های پایین شهری هم که با بسیاری از مشکلات و آسیب‌های اجتماعی مواجهند، فعلاً بروند توی صف، انشاءالله به محض حل شدن مشکلاتی که عرض کردیم، مسئولان قول می‌دهند یک تک پا هم تشریف بیاورند باغ آذری و شوش و خزانه فلاح. البته بر همه واضح و مبرهن است که مسئولان علی‌رغم میل باطنی و برای حل برخی مشکلات به بالاشهر کوچ کرده‌اند وگرنه کیست که نداند این بندگان خدا خاک پای این ملتند. اصلاً شاید تا انتخابات بعدی دست جنوب شهری‌ها را هم ببوسند ...]]> http://www.dokhtiran.com/fun/000126.php http://www.dokhtiran.com/fun/000126.php طنز Fri, 23 Jul 2010 17:00:00 +0330 شناسنامه شماره شانزدهم سردبیر: حمیدرضا غلامزاده
مدیر داخلی: سارا خاتمی

همکاران این شماره:
رسول آذرگون
رضا احسان‌پور
سمیه اسدی
زهرا باقری
زهرا فرجی
زهرا قدیانی
الهام قلندری
عطیه قهرمان‌زاده
حسن میثمی]]> http://www.dokhtiran.com//000113.php http://www.dokhtiran.com//000113.php Sat, 22 May 2010 23:30:00 +0330