1398
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
      • در جوامعی که سنت خانه تکانی به شکل وارداتی به آنها منتقل شده، آدمها به سالی که گذشت نگاهی انداخته و رنجش‌ها، کدورت‌ها و فاصله‌هایی را که ایجاد شده به یاد بیاورند و به ترمیم زخم‌ها بپردازند.
        از آنجا که آدمی همواره در تلاش است تا شیوه زندگی خود را بهتر کند و آرامش بیشتری برای خود و افراد خانواده به ارمغان آورد، تحقیق در آداب و رسوم دیگر فرهنگ‌ها یکی از خاستگاه‌های مهم این تلاش قلمداد شده و می‌شود. بدین معنا که همواره جوامع در پی این بوده‌اند که دریابند دیگر اقوام و ملیت‌ها چه رسومی دارند و این رسوم بر کدام بخش زندگی موثر است و آیا می‌شود آن را بومی کرد و در شکلی تازه به فرهنگی دیگر وارد ساخت یا نه.
        تداوم در پایبندی به بسیاری از این تقلیدهای فرهنگی، گاه آنها را تا حد کهنی از یک سنت بومی ارتقا داده است تا آنجا که در برخی اشکال دیگر قدرت تشخیص آنکه مبدا رسم و آیینی به میان کدام قوم از کدام سرزمین بازمی‌گردد نیز به سختی وجود دارد.
        بحث خانه تکانی ایرانی‌ها به عنوان یکی از رسوم استقبال از سال نو یکی از این آیین‌هاست که گرچه از هرنظر می‌توان قدمت آن را در همین سرزمین آریایی جست، اما به شکلی خیره‌کننده و اعجاب‌آور ماهیت اصلی خود را از دست داده و از یک مفهوم نمادین تربیتی که هدفش تزکیه نفس انسانی بوده است، به سطحی مربوط به پاکیزگی اشیا و تغییر مبلمان تنزل یافته است. حال آنکه اگر به نمونه‌های تقلیدی این خانه تکانی در ایام نزدیک به سال نو میان اقوام غیرآریایی نگاه کنیم، نتیجه شگفت‌انگیزتر هم خواهد شد. به این معنا که گرته‌برداری از این رسم قدیمی ایرانی چنان به درستی و دقت انجام شده که مغز ماجرا را باید در خارج از مرزهای ایران به تماشا نشست و در عوض پوستة خالی باقیمانده را در ظرف داخلی جست!
        البته که در هیچ کجای دنیا جز ایران نمی‌شود ملتی را پیدا کرد که با نزدیک شدن به ایام سال نو تمام خانه و زندگی را زیر و رو کنند و همه‌جا را برق بیندازند و خانه و زندگی را از عطر پاکیزگی پر کنند. این اتفاق که ظاهر بیرونی آیین خانه تکانی است همچنان با تلاش مقتدرانه زنان و مادران ایرانی هرساله تکرار می‌شود و باقی اعضای خانوار نیز خواسته و ناخواسته باید آن را همراهی کنند. بدون شک حاصل این همیاری –که گاه با اجبار هم انجام می‌شود و دلخوری هم می‌زاید و به قهر هم می‌کشد- زیباست. تمیز بودن و تمیزی در هر حالتی زیبایی خود را دارد. اما آیا این تمام هدف از چنین آیینی بوده است؟ البته که نه. با وجود تبلیغات گسترده رسانه‌ای، حالا دیگر هر کودک دبستانی هم می‌داند که خانه تکانی بخشی هم دارد که با درون آدمی ربط پیدا می‌کند و در انجامش کسی جز خود فرد نمی‌تواند دخیل باشد. اما آیا کسی برای انجام این بخش هم ارزشی قائل است؟!
        در جوامعی که این رسم به شکل وارداتی به میان مردم رسوخ کرده، این بخش از اهمیت و محبوبیت بالاتری برخوردار است. یعنی آدم‌ها بیش از آنکه برایشان مهم باشد تمام سوراخ سنبه‌های خانه را گردگیری کنند، معمولا به همان گردگیری و جارو وشستشوی هفتگی رضایت می‌دهند و نهایتش این است که ملحفه‌ها و رومبلی هم شسته شود. در هر حال به خالی کردن قفسه‌های کابینت و شستن گاز و یخچال و شیشه‌های پنجره و پرده و اینها نمی‌رسد. در عوض خانه تکانی مهمتری اتفاق می‌افتد و آن اینکه مردم به شدت مراقبند به سالی که گذشت نگاهی انداخته و رنجش‌ها و کدورت‌ها و فاصله‌هایی را که ایجاد شده به یاد بیاورند و در یک بازنگری به ترمیم آنچه زخم برداشته بپردازند.
        در واقع، با نزدیک شدن به ایام سال نو، معمولاً مردم مهربان‌تر می‌شوند. ساده‌تر از کنار اشتباهات می‌گذرند. گذشت بیشتری نشان می‌دهند. به حقوق یکدیگر احترام بیشتری می‌گذارند. بخشندگی بالاتری از خود بروز می‌دهند و در نهایت هم کدورت‌های کهنه را کنار گذاشته و سعی در برقراری دوباره روابط می‌کنند. گرچه این روابط گاهی به همان یکی دو روز اول سال نو ختم می‌شود و دوباره به حالت سابق خود بازمی‌گردد، اما به نظر می‌رسد همه اصرار دارند در این چند روز اول سال خود را خالی از کینه و کدورت تصور کرده و با محبت با یکدیگر برخورد کنند و خلاصه همه تلاش می‌کنند ذهن و قلب و رفتارشان را از هرگونه تیرگی خالی کرده و با نیرویی تازه به استقبال سال جدید بروند.
        برای من که می‌دانم شعار خانه تکانی درون چقدر همزمان با ایام خانه تکانی در ایران رواج دارد و چه نتیجه معکوسی از این همه تاکید و تبلیغ و پیگیری به دست می‌آید، جالب است که حتی در چنین زمینه‌ای هم نمی‌شود فکر ایرانی را از سطح آنچه نسل‌های گذشته به عنوان یک آیین ملی و رسم کهن برایش باقی گذاشته‌اند به عمق کشاند. خانه تکانی به شکل گسترده در میان خانواده‌ها دنبال می‌شود. فرزندان از اصرار مادر برای تمیزکردن خانه شاکی‌اند. پدرها هزینه این رفت و روب سالانه بر گرده‌شان سنگینی می‌کند. به شکل عجیبی، در یک هفته، باید زیر و بم خانه‌ها برق بیافتند و گاه حتی وسایل قدیمی با نو عوض شوند و خلاصه طوری باشد که معمولا همه تا دقایق آخر سالی که می‌رود جای خود را به سال نو بدهد در حال دویدن باشند. اما آنچه این میان از دست می‌رود فرصت فکر کردن به خانه تکانی درونی است. معمولاً کسی نه تنها آن را جدی نمی‌گیرد، که با وجود تبلیغات گسترده در این زمینه، باز هم خانه تکانی اسباب و وسایل خانه مهمتر جلوه می‌کند. کدورت‌ها به جای خود باقی می‌مانند. دلگیری‌ها عمیق‌تر می‌شوند. هرکس به انتظار می‌نشیند تا دیگری برای برقراری ارتباط دوباره قدم اول را بردارد و خلاصه آنکه از خانه تکانی و رسمی تا این حد مورد توجه مردم دنیا، ته مانده‌ای به قوم آریایی می‌رسد که حتی مزه‌اش هم چندان شیرین و دلچسب نیست.
          1. امتیازدهی:
            لطفا منصفانه امتیاز دهید.
              1.  
              2. ۰۰%
              3. تعداد: ۰۰ رای
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷