1173
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. فائزه ساسانی خواه
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۳)
            تعداد بازدید: 1173
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        زنان اوقاتی را که از آن خودشان است، در جهانی می‌گذرانند که کالاها و پاساژها ایجاد می‌کنند که به نظر «رویایی»است.
        فراغت در گذشته مخصوص طبقات بالای جامعه بود، اما امروزه این مفهوم در تمامی طبقات جامعه معنا می‌یابد. با تغییر جهان امروزی از سنتی به مدرن و نیز گذار از این دوران، مفهوم فراغت نیز تغییر کرده است. نگرش به فراغت در میان گروههای مختلف سنی و دو جنس مختلف زن و مرد نیز متفاوت شده است. با مدرن شدن زندگی و تغییر سبک زندگی گذران اوقات فراغت چهره دیگری به خود گرفته است.
        گذران اوقات فراغت در میان زنان، به منزله بخشی از افراد جامعه، نیز به وضوح با چرخشی عمده مواجهه شده است. انجام کارهای دستی و هنری مانند گلدوزی، قالیبافی و... که به فکر و یا خلاقیت نیاز داشت، و یا جمع شدن دور هم و برقراری روابط عاطفی و چهره به چهره با همسایه و فامیل و توجه به جمع گرایی، امروز کمتر میان زنان دیده می‌شود. در عوض اینها جای خود را به تفریحاتی داده است که با جامعه مصرفی پیوندی عمیق دارد. به عنوان نمونه پاساژگردی چند سالی است که بخشی از تفریحات زنان در اوقات فراغت در دنیای کنونی شده است، برخی زمان زیادی را صرف حضور در این پاساژها می‌نمایند. خواه خریدار باشند یا پرسه زن. پرسه زدن یعنی افراد تنها آن فضا را (پاساژ) اشغال می‌کنند و در آنجا حضور می‌یابند و قصد خرید ندارند. به جای لذت از بودن در کنار افراد دیگر یا انجام کارهایی که اندیشیدن را می‌طلبد، از اشیا و کالاها لذت می‌برند؛ آسودگی خاطر آنها، به جای اینکه از بودن با انسانها، یا انجام دادن امور خلاقانه و فکری، تامین شود، از بودن در کنار اشیای بی‌جان به دست می‌آید. در واقع، زنان اوقاتی را که از آن خودشان است، در جهانی می‌گذرانند که کالاها و پاساژها ایجاد می‌کنند که به نظر «رویایی»است؛ کالاها به بتی قابل ستایش می‌مانند و فروشگاهها و پاساژها با چراغهای روشن و ویترین‌های آراسته با کالاهایشان چون «معبدی» است. گویی کالاها جان دارند.
        این امر از دو جهت قابل بررسی است:
        ۱-فراغت با خرید و مصرف کالا و هویت یابی از طریق مصرف کالا پیوند میخورد.
        ۲-فراغت با سرمایه‌داری ارتباط مستقیم پیدا می‌کند.
        به عبارت دیگر، زنان چرخیدن در چرخه سرمایه‌داری را سرمایه خود کرده‌اند. آنان در این روند به مصرف تظاهری کالا و مصرف نمایشی میل پیدا می‌کنند. ناخواسته فراغت را با مصرف، تجارت یا فضای تجاری پیوند می‌دهند. مادی‌گرایی در زندگی غلبه می‌یابد و خیال‌پردازی‌هایی را برای به دست آوردن کالای مورد علاقه و پول مورد نیاز برای تهیه آن کالا برجسته می‌کند و به پول جنبه عینی می‌بخشد و پر رنگش می‌کند.
        جامعه شناسان فراغت را مفهومی می‌دانند که به «زمان آزاد» یا «فعالیت‌‌های دلخواه» اطلاق می‌شود. آنان فراغت را به طور کلی دارای سه کارکرد دانسته‌اند:
        ۱-استراحت و رفع خستگی ناشی از کار و به عبارت دیگر آسایش جسمانی
        ۲-تفریح و سرگرمی، فرار از تکرار و روزمرگی و ورود به خیال پردازی‌ها به منظور بازآفرینی روانی
        ۳-رشد، خودشکوفایی و آفرینندگی (رفعت جاه،۱۳۸۷:۴۶) یکی دیگر از ویژگی‌های فراغت، جستجوی لذت، شادی و خوشی زودگذر است.
        چنانچه در بالا دیدیم، یکی از کارکردهای اوقات فراغت جستجوی لذت و شادمانی است. «در فرهنگ مصرفی، در عین حال معنای فراغت از استراحت، بازآفرینی و رشد استعدادها تبدیل می‌شود به جستجوی لذت، تفریح، سرگرمی، رضایت، خوشی و رهایی.» (رفعت جاه، ۱۳۸۷:۴۷)
        در این شرایط است که خیال‌پردازی، جایگزین اندیشه‌ورزی می‌شود. رشد،خودشکوفایی، اندیشه‌ورزی و آفرینندگی، به عنوان کارکردهای فراغت، حذف و به حاشیه رانده می‌شوند. «سرگرمی-خواهی می‌تواند بدون هرگونه تحول درونی یا تحول در مناسبت فردی تا بی‌نهایت ادامه یابد.» (رفعت جاه،۱۳۸۷:۴۷) و در شرایط نازلتر اوقات فراغت این دسته از زنان سبب شی‌واره شدن اوقات فراغت می‌شود و در آن کالاها و پاساژها و روابط مادی موجودیت و عینیت می‌‌یابند.
        علاوه بر صرف هزینه مادی و صرف وقت، ذهن و روان حتی در ساعاتی که فرد در پاساژ حضور ندارد درگیر چنین اموری است. در چنین فرایندی پیشرفت خطی نیست. دایره وار است و فرد به دور خود می‌چرخد بدون آنکه مطلب سازنده به دست آورده باشد.
        توجه زنان به پاساژگردی و گشت و گذار در اماکن خرید، نشان دهنده غلبه مادی‌گرایی و فردیت بر سایر ارزشهای اجتماعی حاکم بر جامعه است. افراد هویت و تشخص خود را اینگونه ابراز می‌کنند؛ و از طرفی «حوزه های فراغت از اعمال خلاقانه، فکورانه و سازنده تهی شده و به حوزه سرگرمی فرو کاسته می‌شود.» (همان،۴۷) هدف سرگرمی خوش‌گذرانی است. «خوش‌گذرانی فقط لذت در لحظه حال است و فرد را در حال مستغرق می‌سازد.» (همان:۴۷)
        اهمیت نقد چنین وضعیتی که در آن خلاقیت و شکوفایی به حاشیه  رانده شده و خوشی و لذت کاذب در مرکز و مدار زندگی و ذهن زنان قرار می‌گیرد از آن روست که زنان در خانواده الگوی همه اعضا به خصوص فرزندان خود هستند و در تربیت آنان نقشی تعیین کننده را دارند. بنا بر این، این طرز فکر و روش زندگی را به آنان نیز می‌آموزند و ذهن و شیوه‌های رفتاری اعضای خانواده را این گونه پرورش می‌دهند.

        نتیجه گیری:
        در تنش میان سنت و مدرن شاهد چالشهای عمیقی بوده‌ایم که زندگی ما را در عرصه‌های گوناگون به نوسان انداخته است. درک ما از بسیاری از مسائل دگرگون شده و بسیاری از کارهایی که تا دیروز برای ما بسیار مهم و حائز اهمیت بوده‌اند اهمیت خود را از دست داده‌اند. درک ما از فراغت نیز با جهت گیری‌های متفاوتی همراه شده است. رسانه‌ها و فرهنگ مصرفی نیز در این امر نقش مهمی ایفا می‌نمایند. اما «در سنت‌های ملی و دینی ما پتانسیل‌ها و امکانات غنی‌ای وجود دارد که ما را از مادی گرایی، مصرف زدگی، فردنگری و لذت جویی خوش‌باشانه تمدن غربی دور می‌سازد و به فراغت واقعی که همان آرامش و فراغت بال و رهایی از تنش زندگی روزمره است قادر می‌سازد.»
          1. امتیازدهی:
            لطفا منصفانه امتیاز دهید.
              1.  
              2. ۱۰۰%
              3. تعداد: ۰۱ رای

        3 نظر | ارسال نظر

              1. user-pic
              2. علی اصغر
                ۲۸ مرداد ۹۰
                ۱۲:۳۹
          1.  
            Where are the references? You have not list the references. Do you call this an article? what a joke!
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. Hamid
                ۲۹ مرداد ۹۰
                ۱۱:۴۰
          1.  
            علی اصغر جان! پسرم اومدی تو بخش «یادداشت» سراغ «مقاله» می گیری برادر؟!
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. آرزو
                ۰۳ آذر ۹۰
                ۱۱:۳۲
          1.  
            سلام بسیار خوب گرد آوری شده بود. من هم در بررسی رابطه بین پاساژگردی و اوقات فراغت از این مطلب استفاده کردم. موفق باشید.
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷