1503
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. کیهانه سیوشی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۲)
            تعداد بازدید: 1503
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        رقم ۸۰۰ میلیون دلاری واردات لوازم آرایش به صورت قاچاق حیرت زده‌ام می‌کند
        نگاهی به پدیده آرایش زنان ایرانی

        چند روزی است میزبان دوست عزیزی هستم که از آلمان برای کار تحقیقاتی میهمانم شده است. با هم به یکی از پاساژهای شهر سر می‌زنیم. جمعیت بسیاری از زنان و دختران جوان و نوجوان پشت ویترین فروشگاه‌ها مشغول بررسی اجناس و چانه زدن و گشتن کیف پول های خود و ...هستند. لحظه‌ای نگاهم به دوستم می‌افتد و تحیرش مرا به خنده می‌اندازد. می‌‌پرسم: «چیزی شده؟» جواب می‌دهد: «این خانم‌ها برای خرید آمده‌اند یا عروسی و میهمانی شب؟! تو آلمان این جور آرایش‌ها برای مهمانی‌های شبانه یا مراسم بسیار ویژه است. تازه بیشتر هم زنان مسن اینطور آرایش می‌کنند تا خودشان را زیباتر کنند.» دوستم می‌گفت در آنجا جوان‌ها عقیده دارند چهره‌شان طراوت و زیبایی لازم را دارد و نیازی به آرایش اضافه نیست. ضمن اینکه این نوع آرایش در خیابان مخصوص زنان خاصی است.
        برای اولین بار توجهم به چهره‌ها جلب می‌شود. دخترانی نیمه محجبه حدودا ۱۵ یا ۱۶ ساله با خط چشمهایی طویل و سایه‌هایی چند رنگ! چرا تا حالا با این دقت نگاه نکرده بودم؟! کنجکاویم مرا به یکی از فروشگاه‌های لوازم آرایش کشاند و گپی با خانم فروشنده زدم. از او پرسیدم: «معمولاً مشتری‌هایتان چه سنی و از چه طبقه اجتماعی هستند؟» جواب داد: «تا چندسال قبل، بیشتر دختران و زنان بالای ۱۸ سال و زنانی که درآمد شخصی داشتند بودند، ولی الان سن آرایش خیلی پایین آمده و ما حتی مشتری‌های ۱۱ یا ۱۲ ساله هم داریم که هنوز در سنین دبستان هستند. البته سعی می‌کنند لوازم آرایشی با رنگ‌های ملایم بگیرند. بیشتر دختران جوان کل پول توجیبی‌شان را که به صورت هفتگی یا ماهیانه از خانواده دریافت می‌کنند به صورت یک جا صرف خرید لوازم آرایش می‌کنند.» در مورد کیفیت لوازم آرایش از او سوال می‌کنم. می‌گوید: « ما معمولاً سعی می‌کنیم لوازم آرایش ایرانی استاندارد و دارای پروانه ساخت با تاریخ تولید و لوازم آرایش خارجی معتبر با نشان کنترل وزارت بهداشت را عرضه کنیم که اگر چه قیمت بالایی دارد، اما مشتری‌ خود را هم دارد. ولی متاسفانه تعداد لوازم آرایش غیر معتبر هم کم نیست. بخش عمده‌ای از آنها به صورت قاچاق وارد می‌شود و در شرایط نامطلوب نگهداری می‌گردد و در مناطقی توسط دستفروشان به فروش می‌رسد. با توجه به قیمت پایین آنها مشتریان بسیاری هم دارد که عمدتاً سنین پایین‌تر هستند و گاهی باعث بیماری‌های شدید پوستی و حساسیت‌های خاص می‌شود.
        دکتر امیر سادات افسری پژوهشگر علوم پزشکی بالینی نیز با اشاره به اینکه مصرف لوازم آرایشی می‌تواند به عنوان عامل تخریبی پوست باشد، می‌گوید: «محصولات آرایشی تقلبی اثرات مخرب‌تری بر روی پوست برجای می‌گذارند و سلامت پوست شهروندان بخصوص زنان را در هر رده سنی تهدید می‌کنند. مواد آرایشی که به عنوان یکی از ملزومات روزانه کیف دستی بانوان جلب توجه می‌کند همواره به صورت دوجانبه ایفای نقش می‌کند به گونه ای که در بخش اول سبب زیبایی و تغییر چهره ظاهری و در بخش دوم با تاثیر بر سلول‌های پوست، تاثیرات نامطلوبی را روی پوست صورت برجای می‌گذارد. این تاثیرات به صورت پیرشدگی پوست، بروز چروکیدگی در ناحیه پیشانی و چین خنده کم‌کم آغاز می‌شود، اما متاسفانه بانوان با دیدن آثار مذکور به خاطر پوشاندن چین و چروک‌ها از مواد آرایشی بیشتری استفاده می‌کنند؛ همین امر سبب ضربه و آسیب بیشتر به پوست می شود».(۱)
        با خودم فکر می‌کنم ولع در هر چیزی می‌تواند خود را نشان بدهد حتی در زیباتر شدن به قیمت از دست دادن سلامتی! حالا دیگر کنجکاویم به شدت برانگیخته شده است. سری به آمارها می‌زنم. رقم ۸۰۰ میلیون دلاری واردات لوازم آرایش به صورت قاچاق حیرت زده‌ام می‌کند و اینکه سهم مصرف سالانه لوازم آرایش توسط زنان ایرانی، رقمی در حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار از بازار ۱۶۰ میلیارد دلاری محصولات آرایشی جهان است که یک میلیارد و ۴۰ میلیون دلار از این بازار را هم کالاهای قاچاق در اختیار گرفته‌اند. ایران پس از عربستان دومین مصرف کننده لوازم آرایش در خاورمیانه و رتبه هفتم در جهان است(۲) و البته دلایل آن می‌تواند استفاده از لوازم آرایش ارزان قیمت و جمعیت جوان کشور ما باشد. این محصولات عمدتاً توسط مسافرینی وارد می‌شود که از شهرهای مرزی یا جنوبی با عنوان کوله‌بر و به صورت فله‌ای جنس وارد می‌کنند. در بعضی موارد برای فروش آنها نیز تدبیرهای خاصی در نظر گرفته می‌شود.
        چند سال پیش در محل کارم یکی از خانم‌ها کاتالوگ لوازم آرایشی را با برند خاص خارجی به ما نشان داد و گفت که نماینده فروش این محصولات هست. او می‌گفت: «این محصولات کیفیت مناسبی دارند و هر کدام را که سفارش بدهید با تخفیف ویژه برایتان می‌آورم.» من و تعدادی از همکاران هم ذوق زده از اینکه محصولی خارجی و درجه یک را با قیمتی نسبتاً مناسب بدون رفتن به فروشگاه خریداری می‌کنیم، چند قلم از محصولات را سفارش دادیم. متاسفانه بعد از مصرف متوجه شدم که کیفیت آنها بسیار پایین است. مدتی بعد فهمیدم  این محصول قرار بود در کشورهای اروپایی تولید شود، ولی به دلیل سود بیشتر، کارخانه به یکی از کشورهای اروپای شرقی منتقل شده بود و به همین دلیل هم کیفیت بسیار نازلی داشت. تولیدکننده هم برای فروش بازاری بهتر از ایران پیدا نکرده بود و چون از طریق قانونی نمی‌توانست آنها را به فروش برساند و داروخانه‌ها و فروشگاه‌‌های معتبر هم حاضر به فروش آن نشدند، دست به این ابتکار زده بود و با استخدام تعدادی نماینده زن و مرد به صورت پورسانتی محصولات خود را به فروش می‌رساند.



        با دوستم در مورد دلایل توجه بیش از حد به آرایش در کشورم به بحث می نشینیم. از دید او این مسئله از میل طبیعی زنان به نشان دادن زیبایی‌های خود نشات می‌‌گیرد و چون در ایران زنان فقط می‌توانند صورت خود را نشان بدهند تمام تلاش خود را برای زیباتر نشان دادن این بخش به کار می‌گیرند. در حالی که در کشورهای غربی تمرکز اصلی روی اندام است و زنان سعی می‌کنند تناسب اندام لازم را داشته باشند. تا حدی با او موافق هستم، ولی این نمی‌تواند تنها دلیل باشد، زیرا زنان محجبه در خانه و نزد همسر خود و یا در میهمانی‌های زنانه مجاز به آرایش هستند. معمولاً هر پدیده‌‌ای که به صورت افراطی در یک جامعه دیده می‌شود باید دلایل متعدد روان‌شناختی و جامعه‌‌شناختی داشته باشد.
        دکتر سید احمد جلیلی روانپزشک و رئیس انجمن روانپزشکان معتقد است که این مصرف زیاد را نمی‌توان به یک مشکل روانی نسبت داد، بلکه این یک موضوع فرهنگی است. ضمن اینکه به گفته ایشان هر فردی به خصوص جوانان تمایل دارند مورد توجه قرار بگیرند و بسته به اینکه این نیاز تا چه حد برآورده شود و به چه سمت و سویی متمایل شود عادت‌های خاصی را می‌پذیرد. وی می‌‌گوید: «آنچه به من روانپزشک مربوط است این است که باید خواسته‌ها، تمایلات و انرژی فوق العاده نسل جوان را عاقلانه به سوی هدف درست هدایت کرد. با اعمال فشار و دستور نه تنها هیچ کار مثبتی صورت نمی‌گیرد، بلکه جنبه‌های منفی نیز گسترده‌‌تر می‌شود. رییس انجمن روانپزشکان ایران بر این نکته تاکید دارد که استفاده زیاد از لوازم آرایش یک بیماری نیست، بلکه علامتی است که باید همه اهل علم اعم از علمای دینی و جامعه‌شناسان ما آن را تجزیه و تحلیل کنند. این موضوع مانند سیگار کشیدن یک علت نیست، بلکه معلولی‌ است که می‌تواند عوامل زیادی داشته باشد که ریشه آن جامعه شناختی است.(۳)
        درباره افزایش گرایش جوانان به استفاده از مواد آرایش، جامعه شناسان معتقدند گاه آرایش بیش از حد و غیرمتعارف در دختران و پسران، جدای از دلایل شخصیتی و رفتاری فردی (ازجمله به عدم اعتماد به نفس، اختلالات شخصیتی و...)، تبدیل به ابزاری برای کسب قدرت اجتماعی و لجبازی می‌شود، آنها کج دهنی خود به بعضی برخوردهای نسنجیده خانواده و... را با رنگهای تند صورت‌هایشان یا هر نوع هنجارشکنی ممکن نشان می‌دهند. (۴)
        از یکی دیگر از دوستانم که معمولاً زیاد آرایش می‌کند می‌پرسم: «تو برای چه همیشه اینقدر زیاد آرایش می‌کنی؟» پاسخ می‌دهد: «از زیباتر شدن خودم لذت می‌برم. می‌گویم: «پس در واقع برای دیگران آرایش می‌کنی تا تو را بیشتر ببیند.» تاکید می‌کند: «نه،من فقط برای دل خودم آرایش می‌کنم. کاری به هیچ کسی هم ندارم.» ولی واقعیت این است که این خانم به محض رسیدن به خانه آرایش خود را کامل پاک می‌کند و با صورتی بسیار ساده نزد همسر خود می‌نشیند! دکتر راستی، روانپزشک می‌گوید: «همه کارهای انسان ریشه روانی دارد و آرایش زیاد هم قطعاً ریشه‌های روانی متعددی می‌تواند داشته باشد که منشا همه آنها نیاز به جلب توجه است و معمولا دلیل نیاز به جلب توجه بیش از حد، کمبود اعتماد به نفس است. وی معتقد است: «حتی کسانی که می‌گویند برای دل خودم اینگونه آرایش می‌کنم هم به دنبال جلب توجه هستند و گرنه چرا شبها در هنگام خواب این گونه آرایش نمی‌کنند و آرایش آنها در روز و در خیابان است؟ در ناهنجاری خودنمایشی، فرد سعی می‌کند با پوشیدن لباس‌های عجیب و استفاده غیر‌طبیعی از لوازم آرایش، تمامی اجزای صورت خود را به گونه‌ای نمایش دهد و بدین طریق می‌خواهد توجه دیگران و بویژه جنس مخالف را به خود جلب نماید.»
        سری به یکی از سالن‌های آرایشی می‌‌زنم که خدماتی از قبیل برنزه کرده پوست، تاتو، اکستنشن مو، کاشت ناخن، انواع رنگ و کوتاهی و ... را انجام می‌دهد. مدیر این مرکز می‌گوید: «روزانه حدود۳۰ یا ۴۰ مراجع کننده داریم؛ از خانم‌های کاملاً محجبه گرفته تا دختران نوجوان و ... از دختر جوانی که برای برنزه کردن پوست خود نوبت گرفته می‌پرسم فکر نمی‌کند با این کار سلامتی‌اش به خطر می‌افتد پاسخ می‌دهد: «برنزه بودن مد است. ما هم که نمی‌توانیم با آفتاب خودمان را برنزه کنیم. برای همین به اینجا می‌آیم. اگر هم برایم مضر باشد، اشکال ندارد، حالا کو تا چند سال دیگر. الان که جوان هستم دوست دارم از زیباییم لذت ببرم.» از خانم دیگری که در حال تاتو کردن ابرو و چشمهایش هست می‌پرسم با وجود ابروهای طبیعی زیبایی که دارند، چرا تاتو می‌کنند. در حالی که صورتش را از درد در هم می‌کشد می‌گوید: «من وقت زیادی برای آرایش کردن ندارم. در عین حال دوست دارم همیشه آرایش داشته باشم. با این روش همیشه چهره زیبایی دارم. به چهره دختر آرایشگر نگاه می‌کنم. کاملاً ساده و طبیعی و بدون آرایش است. از او می پرسم: «تو خودت علاقه‌ای به این کارها نداری؟» آرام می‌گوید: «راستش را بخواهی، نه! اول اینکه اینقدر چهره‌های رنگ کرده می‌بینم که دیگر از هر چه آرایش است بیزار می‌شوم. بعد هم اینکه خودم می‌دانم این کارها قرار است چه بلایی سرم بیاورد. برای همین انجامش نمی‌دهم. مثلاً آن دختر خانم را ببین که موهایش را دکلره کرده تا بلوند شود، نمی‌توانم دست به موهایش بزنم چون به راحتی از سرش جدا می‌شود. تا چند سال دیگر موی چندانی برای رنگ کردن ندارد. ضمن اینکه رنگ مویش صرفاً‌ تقلیدی است و اصلاً با چهره سبزه‌اش همخوانی ندارد. چرا باید این بلا را سر خودم بیاورم؟! من برای امرار معاش این شغل را انتخاب کردم، ولی دلیلی ندارد خودم هم همه این کارها را انجام بدهم.» با خودم فکر می‌کنم چه سرمایه عظیم انسانی در اینجا در حال تلف شدن است و چه میزان از بودجه خانوارها در این مراکز هزینه می‌شود در حالی که بسیاری از خانوارها از گرانی و تورم و کمبود و ...شکایت دارند.
        از دیگر نگرانی های عمومی کاهش سن آرایش کردن است. یکی از دلایل آن می‌تواند این باشد که در سن نوجوانی، دختران تمایل بسیار زیادی به جلب توجه دارند و با توجه به عوارض بلوغ که در صورت به شکل بزرگ شدن بینی یا جوش فراوان خود را نشان می‌دهد سعی در مخفی کردن آن دارند. این افراد معمولاً از جانب خانواده حمایت عاطفی نمی‌شوند و درک و آگاهی لازم از شرایط سن خود را ندارند و یا از جانب همسالان خود موردتمسخر قرار می گیرند. بنابراین با روی آوردن به لوازم آرایش سعی در جبران کاستی‌های چهره خود را دارند. دکتر حسین‌شاهی، مدرس دانشگاه، در این رابطه می گوید: «سیرت و ‌اخلاق خوب و مورد تأیید اسلام در خانواده‌ها کمتر مورد توجه قرار دارد؛ این امر خود به خود موجب می‌شود تا زیبایی‌های ظاهری در درجه اول اهمیت قرار گیرد در نتیجه فرزندان مخصوصاً دختران در سنین جوانی به دلیل اینکه علاقه دارند تا مورد توجه قرار گیرند، تلاش می‌کنند از طریق آرایش خود را نزد دیگران محبوب نشان دهند. البته جلب توجه یک نیاز عادی در هر فردی است، اما زمانی که این نیاز بیش از اندازه شود حالت بیماری می‌گیرد و به صورت‌های غیر معمول خود را نشان می‌دهد.» دکتر راستی نیز با بیان اینکه آرایش زیاد در ایران دلایل اجتماعی هم دارد می‌گوید: «یکی دیگر از دلایل آرایش زیاد می‌تواند این موضوع باشد که هرچه فرد را از چیزی منع کنیم به آن حریصتر می‌شود. بنابراین وقتی جامعه روی مساله‌ای حساس باشد، برخی افراد به آن موضوع گرایش بیشتری پیدا می‌کنند.» شاید اگر برای نوجوانان و جوانان برنامه‌های ویژه‌ای در نظر گرفته شود، هیجان‌ها و عواطف خاص این سنین در جهت صحیحی هدایت شود. فعالیت‌های ورزشی، گردش‌های خانوادگی، برنامه مطالعاتی مناسب و ....از جمله اقداماتی هستند که توجه این گروه سنی را از مساله خودآرایی به مسائل بیرونی‌تر سوق می‌دهند.(۵)
        به میهمانم می گویم: «ولی در برنامه‌های تلویزیونی شما و در سینما زنها همیشه آرایش‌های بسیار دارند و همیشه زیبارویان محبوبیت بیشتری در بین عموم دارند.» می‌گوید: «وظیفه رسانه‌ها در جامعه سرمایه‌داری این است که این باور را ترویج کنند. ولی در واقعیت، زنان کشور من با اینکه حجاب ندارند، ولی چهره‌های طبیعی‌تری دارند و عمل‌های زیبایی در بین آنها در مقایسه با ایران کمتر است، به خصوص جراحی بینی. با خودم فکر می‌کنم در این بین نقش ماهواره‌ها را نباید از نظر دور داشت. دیدن مانکن‌ها با آرایش‌های غلیظ که مرتبط با شغلشان است یا خوانندگان محبوب و هنرپیشه‌های زن که چهره‌هایی بی‌نقص از آنان نشان داده می‌شود و تبلیغات لوازم آرایشی همه و همه باعث ایجاد این تصور در زنان ما می‌شود که زیبایی فقط با آرایش زیاد حاصل می‌شود و یا یک نوع ارزش است و برای مدگرایان هم پیروی از مد روز دنیا است. غافل از اینکه حتی در کشورهای غربی هم بین آنچه در رسانه‌ها دیده می‌شود و زندگی واقعی، یک نوع تمایز و تفکیک وجود دارد که برای خود آنان حل شده است. ولی برای ما تنها قسمتی از آن نمایش داده می‌شود، تا این بازار عظیم از دست نرود.
        می‌خواهم از خانه برای خرید بیرون بروم. به چهره‌ام در آیینه نگاه می‌کنم و دستم به سوی لوازم آرایشم می‌رود. لحظه ای می‌اندیشم و آن را سرجایش می‌گذارم.

        منابع:
        ۱-روزنامه رسالت
        ۲-زنان پرس-۳۰ آذر۹۰
        ۳-خبر آنلاین
        ۴-صدای شیعه
        ۵-جهان نیوز
          1. امتیازدهی:
            لطفا منصفانه امتیاز دهید.
              1.  
              2. ۱۰۰%
              3. تعداد: ۰۲ رای

        2 نظر | ارسال نظر

          1.  
            سلام کیهانه جان مطلب را خواندم مفید بود درصورت تمایل به ایمیلم پاسخ دهید.
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. نامشخص
                ۲۴ آبان ۹۱
                ۰۸:۴۲
          1.  
            سلام با تشکر مطلب آموزنده ای بود
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷