1755
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. مونا کلانتری
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۱۰)
            تعداد بازدید: 1755
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        نزدیک به ۳ میلیون دستگاه گیرنده شبکه‌های ماهواره‌ای در ایران وجود دارد که تنها هفتاد هزار تا از آنها کشف شده است.
        تلویزیون ماهواره‌ای به عنوان یکی از رسانه‌های نوین تحولات بسیاری را در دنیای کنونی ایجاد کرده است، از جمله آنها  می‌توان به گسترش دسترسی مخاطبان به شبکه‌های مختلف تلویزیونی اشاره کرد.
        مخاطبان دیگر مجبور نیستند به چند شبکه تلویزیونی دولتی که انتخابهای محدودی برای آنها ایجاد می‌کرد توجه کنند. شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای برای انواع سلیقه‌ها و نیازها برنامه‌های متفاوتی ایجاد کرده است و این مخاطب است که دست به انتخاب در مقابل سیل شبکه‌ها می‌زند. (تانکارد و سوروین، ۱۳۸۱)
        «یکی دیگر از پیامدهایی که شبکه‌های ماهواره‌ای با خود به همراه دارد، به وجود آوردن بستری برای رقابت بر سر به دست آوردن نظر مخاطب است. به همین دلیل سعی می‌شود تا نظر توده مخاطبان در ساخت برنامه‌‌ها در نظر گرفته شود؛ این امر باعث تخصصی شدن شبکه‌ها و رضایت بیشتر مخاطبان شده است.» (مک کوایل ،۱۳۸۰)
        یکی از کشورهایی که مورد توجه برنامه‌های ماهواره‌ای قرار دارد ایران است. اما سیاست گذاریهای حاکم در ایران، بر این اصل استوار بوده است که شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای به دلیل رعایت نکردن اصول حاکم بر ایران و همچنین عدم کنترل آنها توسط دولت تاثیرات منفی را در حوزه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی و فرهنگی خواهد گذاشت و به همین دلیل استفاده از آنها ممنوع است.
        این در حالی است که بر اساس برخی تخمین‌های غیر رسمی نزدیک به ۳ میلیون دستگاه‌های دریافت کننده شبکه‌های ماهواره‌ای در ایران وجود دارد که تنها تعداد هفتاد هزار از آنها کشف شده است. (علیخانی و عبدالهی،۱۳۸۶).



        با توجه به این پژوهش‌ها، زنان در استفاده رسانه‌ای خود از مردان متمایز می‌شوند. حتی برخی از محتواهای رسانه‌ای، زنانه یا مردانه تلقی می‌شوند. اما به نظر می‌رسد تفاوت استفاده رسانه‌ای زنان با مردان بیشتر از آنکه به علت تفاوت جنسی آن‌ها از مردان باشد، منتج از تفاوت جنسیتی است که انتظارات اجتماعی متفاوت و بالطبع مسئولیت‌های متفاوت، سبک زندگی، رجحان‌ها و سلایق رسانه‌ای متفاوتی را نیز برای هر دو گروه ایجاد می‌کند.
        می‌توان گفت که تفاوت در جنس می‌تواند تفاوت معنی داری در نحوه استفاده رسانه‌ای افراد بوجود بیاورد. به عنوان مثال زنان خانه‌دار مدت زمان بیشتری را نسبت به مردان در خانه هستند و این موضوع باعث استفاده بیشتر آنان از برنامه‌های تلویزیون و تبلیغات آن می‌تواند باشد. همچنین زنان به واسطه مسئولیت‌هایی که در قبال مراقبت و تربیت کودکان و رسیدگی به امور خانه بر عهده می‌گیرند، نیاز های آموزشی مرتبط از جمله نکات مربوط به خانه‌داری و آشپزی و انتخاب سبک زندگی و نحوه مصرف‌گرایی را نیز پیدا می‌کنند. برای شناخت عوامل و ریشه¬های تغییرات نگرشی و رفتاری زنان در زمینه¬ الگوی مصرف و نیز در خصوص چالش¬های هویتی آنها، نیاز به پژوهش¬های گسترده با نگاه جامعه¬شناختی است.
        به نظر برخی منتقدین، ماهواره با نشر برنامه‌های مبتذل در تبلیغ و ترویج مصرف‌گرایی و تجمل، تلاش می‌کند؛ بخش بزرگی از مخاطبان این رسانه‌ها را هم زنان تشکیل می‌دهند. نکته قابل توجه این است که زنان متأهل و خانه¬داری که با آن¬ها گفت‌وگو شده است، به طور روزمره و بنا به عادت از صبح ماهواره را روشن کرده و همراه با  انجام کارهای خانه از صدای آن به عنوان رفع تنهایی و همدم استفاده می¬کنند.  بنابراین تماشای این رسانه نوع جدیدی از زندگی را به مخاطبان خود آموزش می‌دهد. یکی از مسائل مهم در این رسانه علاوه بر انواع و اقسام برنامه‌های آن، تبلیغاتی است که در آن پخش می‌شود .تبلیغاتی که به طور حتم با هدفمندی از سوی مدیران این رسانه برای پرورش ذائقه جدید و نو برای کسانیکه این برنامه‌ها را تماشا می‌کنند همراه است.
        با وارد شدن زنان در این بازی تجاری، برد با عرضه‌کننده‌گان کالاست، چراکه تقاضا هر روز افزایش یافته و موقف زنان در خانواده، ایجاب تقاضای افزون‌تری می‌نماید. بدین ترتیب تجمل‌گرایی در تاروپود افراد ریشه دوانده و با حیف و میل ساختن سرمایه‌های مادی، با پیامدهای منفی توام خواهد بود .هدر رفتن سرمایه مادی، متمرکز شدن بر مسایل کم اهمیت و غیر ضروری، بدون نظرداشت شرایط اقتصادی و ارزشهای اجتماعی، زمینه را برای چالش‌های بعدی مهیا می‌سازد؛ چشم و هم چشمی‌ها و زیاده طلبی‌ها خانواده‌ها را متزلزل ساخته، درگیریها و نزاع‌های خانوادگی را وسعت می‌بخشد و این همه در کسانی که درآمد پایین داشته و خصوصاً دختران و زنانی که با فقر دست به گریبان‌اند، عقده‌مندی ایجاد می‌نماید.
        یکی از پرکاربردترین جنبه¬های تبلیغی ماهواره، استفاده از سریال برای فروش محصولات است. در حین پخش  سریال، تبلیغ چند ثانیه¬ای از نظر بینندگان می‌گذرد و برای تثبیت نام محصول و ایجاد احساس نیاز در مخاطب برای خرید و مصرف محصول تا حد زیادی موفق عمل می‌کند. فروشنده‌ای ادعا می‌کند: « مشتریانی دارد که تعدادشان هم کم نیست و مدام محصولات ماهواره‌ای را می‌خواهند -که شاید شب قبل برای اولین بار تبلیغ آن را دیده‌اند.
        از همه فاجعه بارتر مواردی است که عنوان می‌کنند محصولات آرایشی بهداشتی از طریق سفارش تلفنی- شماره تلفن¬های پایین صفحه تبلیغات مختص مخاطبان ایرانی؛ به دست مصرف‌کنندگان می‌رسد. البته به جرأت می¬توان ادعا کرد که تنها مصرف‌کنندگان و سفارش دهندگان این کالاها زنان ایرانی هستند، چرا که بازار مصرف کلانی، برای آزمایش محصولات کشورهای غربی و یا فروش کالاهای بی‌کیفیت هستند و مصرف کنندگانی منفعل و ناآگاه به نظر می¬آیند یا حداقل تاکنون اینطور اثبات شده است. این محصولاتی که توسط زنان خریداری می‌شود، فاقد پلمپ یا مهر تاییدیه وزارت بهداشت هستند و همین گویای قلابی بودن و جعلی بودن آنهاست! حال این سوال پیش می‌آید که با وجود این همه شاکیان ناراضی چرا هنوز میل به خرید و مصرف برای اینگونه کالاهای معیوب و منقضی وجود دارد! آیا شدت اثربخشی و تاثیرگذاری ترفندهای تبلیغاتی چنان است که موجب می¬شود زنان مصرف کننده چشم به روی واقعیت بربندد، برده حلقه به گوش اوامر تبلیغاتی گردند و نیازهای خود را بر اساس تعریف رسانه تهیه کنند!
        برخی عرضه‌کنندگان این کالاها به جای  تحویل جنس تبلیغ شده محصول چینی را تحویل مشتری می‌د‌هند و پس از فروش مسئولیتی بر عهده نگرفته و گاهی منکر فروش چنین محصولی می‌شوند.
        کودکان نیز از تبلیغات ماهواره‌ای در امان نیستند. کودکان ۴ یا ۵ ساله در مقابل تبلیغ مواد خوراکی که نوع موسیقی و رنگ بکار رفته در آن در شاد کردن روحیه‌شان تاثیر گذار است میخکوب می‌شوند و پدر و مادر به گمان اینکه این محصول باعث شادی فرزندشان می‌شود آن را تهیه می‌کنند، غافل از اینکه نوع تبلیغات است که برای کودک‌شان خوشایند جلوه می‌کند و تهیه این نوع محصولات بی‌کیفیت برای فرزندشان مضر است.
        زنانی هستند که به شدت از طرز لباس پوشیدن، حرف زدن و حتی مدل راه رفتن مانکن‌های تبلیغاتی ماهواره و یا بازیگران سریالها تقلید کرده و با شبیه کردن طرز فکر و پوشش خود به آنها احساس بزرگی و موفقیت می‌کنند. اینان با افتخار عنوان می‌کنند که مدل لباس و موی خود را از فلان بازیگر یا تبلیغ گرفته‌اند و اینگونه می‌خواهند که نزد دیگران احساس کمبود نکنند. این در حالی است که مصرف، خرید و استفاده از آن مدل لباس یا موی سر هرگز با فرهنگ ایرانی-اسلامی ما همخوانی نداشته و سبک زندگی  و هویت جدید و خارج از عرفی را به زنان و خانواده‌های ایرانی تحمیل می‌کند.
        فرایند هویت بخشی مقوله‌ای است طولانی، اما همین بس که بگوییم چشم و هم چشمی در تهیه لوازم آشپزخانه و دکور خانگی نیز دست از سر این جماعت بر نداشته و تا سر تا پای خود را مطابق الگوی ارائه شدر در ماهواره نکنند دست بردار نیستند.

        مثال دیگر در این زمینه، استفاده از بازیگران برای تبلیغات است. به طور مثال  بازیگران در میانه سریال با استفاده از یک محصول، بطور غیرمستقیم به تبلیغ آن می‌پردازند. در این موارد اشتیاق ببینده  برای استفاده از محصولی که بازیگر مورد علاقه‌اش به استفاده از آن تاکید دارد بیشتر شده و به سمت آن سوق پیدا می‌کند.   
        بنظر می‌رسد باید دانش رسانه‌ای مخاطبان تقویت شود تا هرچه ارائه می‌شود را بی چون و چرا نپذیرند. در این امر زنان مسولیت سنگین‌تری بر دوش دارند، زیرا آنان مدیر خانواده‌اند و نقش تربیتی کودکان را نیز برعهده دارند..
        چنانچه برنامه‌ریزی برای این مساله صورت نگیرد، این روند کماکان ادامه خواهد داشت و تبلیغات ماهواره اذهان را به خود جلب کرده و خیل عظیمی را در منجلاب فرو خواهد برد. در شبکه‌های ماهواره‌ای، جریان تبلیغ فیلم، سریال، لوازم خانگی، مواد خوراکی، لباس، زیور آلات و .... بسیار عادی و روزمره شده و هر روز به تعداد شبکه‌های فروش و تبلیغات افزوده می‌شود. این تبلیغات سعی می‌کنند با استفاده از دلایل منطقی و علمی در اثبات محصول خود مخاطب را به هر ترتیب با خود همراه کند. اما این مسئولیت مدیران فرهنگیمان را سنگین‌تر می‌کند تا در این زمینه اطلاع رسانی درست و قابل عرضه‌ای را برای زنان داشته باشند تا در آینده شاهد فاجعه‌ای به نام تغییر سبک زندگی از ایرانی- اسلامی به غربی نباشیم.

        منابع
        •    مک کوایل، دنیس (۱۳۸۰ ) "مخاطب شناسی"، ترجمه مهدی منتظر قائم، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
        •    مک کوایل، دنیس (۱۳۸۲) "درآمدی بر نظریه‌های ارتباطات"، ترجمه پرویز اجلالی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.
        •    مهدی¬زاده، محمد (۱۳۸۴) "مطالعه تطبیقی نظریه کاشت و دریافت در ارتباطات"، تهران: سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی، مرکز تحقیقات و مطالعات و سنجش برنامه¬ای.
        •    Tomlinson, J. (۱۹۹۹)” Globalization and culture”, Cambridge: polity press.
          1. امتیازدهی:
            لطفا منصفانه امتیاز دهید.
              1.  
              2. ۹۲%
              3. تعداد: ۰۸ رای

        10 نظر | ارسال نظر

              1. user-pic
              2. بی نام
                ۲۲ فروردین ۹۱
                ۰۸:۳۲
          1.  
            مطلبتان عالی بود واقعا حرفی برآمده از خوب فهمیدن نیت آنور آبی ها بود . متشکرم
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. مریم
                ۰۹ مرداد ۹۱
                ۱۴:۱۲
          1.  
            خوب بنظرم اینکه به مسئله ماهواره پرداختی خیلی جای بحث داره اما اینو میتونم بگم که اگه همین چیزا هم نباشه مردم دق میکنن خوب چاره چیه
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. نصیبه
                ۰۹ مرداد ۹۱
                ۱۴:۱۵
          1.  
            راستش من دانشجوی ارتباطاتم و واسه مقالم در مورد همین موضوع دنبال مطلب بودم. خیلی ممنون که ارجاع دادی منابعو خیلی کمکم کرد. در این زمینه هر چی مطلب بنویسیم بازم کمه
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. مهدی
                ۰۹ مرداد ۹۱
                ۱۴:۱۹
          1.  
            خوبه. تقریبا اون چیزی که بایدو گفتی هرچند کمی بی انسجام بود...
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. محمد
                ۱۷ مهر ۹۱
                ۱۳:۱۶
          1.  
            یکم نوشته ت خشک و زیادی علمی بود اما خوب گفتی
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. هاله
                ۱۹ آبان ۹۱
                ۱۱:۳۵
          1.  
            کار ما پرداختن به همینه که چرا در ادبیات عامه و از همه مهمتر فرهنگ عامه ؛ با وجود تفاوت فرهنگی باز هم شاهد این استقبال مردم از برنامه های ماهواره هستیم
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. پژوهشگر
                ۳۰ آبان ۹۱
                ۱۱:۳۰
          1.  
            بجای ادبیات نظری باید بری سراغ نظر مردم بیچاره علم و مطالعه شو داری اما یادت نره در کنارش مخاطبان مهم ترند
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. نامشخص
                ۰۴ شهریور ۹۲
                ۱۲:۴۲
          1.  
            سلام و ممنون از مطلبت استفاده کردم
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. مینا
                ۱۰ اردیبهشت ۹۳
                ۲۳:۳۹
          1.  
            خوب بود
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. نصیبه
                ۰۹ تیر ۹۳
                ۱۹:۴۹
          1.  
            متن خیلی علمی بود بهتر است عامیانه ترش کنید تا با مخاطبان بیشتری ارتباط بگیرد
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷