1750
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. نفیسه کاخانی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 1750
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        رفتار و کردار پدر و مادر پیش از بچه‌دارشدن و پیش از ازدواج حتی، بر نحوه تربیت فرزندان آنان موثر است.

        جستاری در پدیده‎ نگرانی از تربیت فرزند و چگونگی فائق آمدن بر آن.
        اسلام به عنوان یک دین جامع و کامل به تمام ابعاد زندگی بشر توجه داشته و همه جنبه‎های حیات فردی و اجتماعی یک مسلمان را برای قرار گرفتن در مسیر تکامل لحاظ کرده‌است. در این میان خانواده به عنوان اساسی‎ترین رکن جامعه از اهمیت خاصی برخوردار بوده و از جمله نقاط پر رنگ در توصیه‎های پیشوایان دینی ما محسوب می‎شود. اگر از توصیه‎های موکد و متعدد اسلام در نفس تشکیل خانواده بگذریم، به احایث قابل تاملی در باب ارزش فرزند و فرزندداری خواهیم رسید که به هیچ روی قابل چشم‌پوشی نیست. به عنوان مثال حدیثی است از حضرت رضاعلیه السلام که از زبان حضرت یعقوب می‌گوید: فرزندم (برادر حضرت یوسف) ازدواج کن، شاید صاحب فرزندی شوی که زمین را با شهادت «لااله الا الله» سنگین کند۱.  یا حضرت رسولصلی الله علیه و آله و سلم که می‌فرمایند: ازدواج کنید که من به زیادی جمعیت شما مسلمانان بر ملل دیگر افتخار می‌کنم۲ و هم‎چنین امام صادقعلیه السلام که می‌فرمایند: اگر یکی از شما پس از مدتی صاحب فرزند نشد، بگوید: خدایا... به من جانشین درستی چه پسر باشد و چه دختر عطا فرما تا با آنان مانوس شده از وحشت در امان بمانم و به وسیله آنان از تنهایی بیرون آیم و تو را هنگام اتمام نعمت شکرگزار باشم۳ و نیز حضرت سجادعلیه السلام که فرموده‎اند: از سعادت فرد آن است که فرزندی داشته باشد تا از او یاری جوید۴.
        پس چرا با وجود توصیه‎های متعدد در باب بچه‎دارشدن، زوج‎های جوان و به خصوص خانم‎ها تمایلی به آن نشان نمی‎دهند؟ در پاسخ به این سوال برخی مشکلات و گرفتاری‎های مادی را مطرح می‎کنند –که آن هم در جایگاه خود قابل نقد است– اما اکثر قریب به اتفاق خانم‎های جوان و به خصوص قشر مذهبی از مسائل تربیتی واهمه دارند و شرایط را برای تربیت صحیح فرزندان احتمالی‎شان مساعد نمی‌بینند. پر واضح است که همه انسان‎ها در مقام پدر و مادر آرزوی برخورداری از بهترین فرزندان را دارند. هیچ کس دوست ندارد ثمره زندگی‎اش در نهایت بار اضافه‎ای بر دوش جامعه و خودش از آب درآید. اما این همه وسواس و ترس خانم‎ها ناشی از نگاه یک سویه‎ای است که به مسئله تربیت دارند. به همان نسبت، که بر نقش عوامل منفی در تربیت صحیح، بیش از حد تاکید شده‌است، پارامترهای تاثیرگذار در پرورش مطلوب فرزندان نیز کم‌رنگ جلوه داده شده. از سوی دیگر عدم شناخت اصل تربیت صحیح و مراحل و عوامل موثر موجب شده خانم‎ها آن را امری نزدیک محال دانسته و با توجه به المان‎های تاثیرگذار نامطلوب خارجی از طرف جامعه، تا حد امکان از درگیر شدن با مشکلات پرورش بچه خودداری نمایند. در حالی‎که با اندک تحقیق و آگاهی می‎توان بهترین شرایط را برای رشد فرزند فراهم کرد و از مزایای بی‎شمار دارا بودن اولاد هم بهره‎مند شد. هر قدر که والدین با اهمال در تربیت کودکان‎شان می‎توانند آینده خود و جامعه را تیره و تار کنند، قادرند با کنترل عوامل مهم و اساسی در تربیت نقش بسزایی در پرورش نیروی انسانی پاک و متعهد برای جامعه داشته باشند. در زیر برخی از این عوامل را یادآور می‌شویم.

        پیشینه‎ مادر volume30_33.jpg
        رفتار و کردار پدر و مادر پیش از بچه‌دارشدن و پیش از ازدواج حتی، بر نحوه تربیت فرزندان آنان موثر است. بسیار دیده‎ایم که مادران جوان مادامی که تصمیم بر بچه‎دارشدن می‎گیرند می‎کوشند برخی از عادات بد و اخلاق ناپسند خویش را کنار بگذارند غافل از اینکه رفتارهای انسان در دراز مدت ملکه شده و شخصیت او را شکل می‎دهند و همین ملکات تثبیت شده می‎توانند بر کودک تازه شکل یافته نیز تاثیر مطلوب یا نامطلوب داشته باشند. پس چه خوب است که هر دختر جوانی که در آینده‎ تصمیم مادرشدن دارد، صفات زشت و نکوهیده را با تلاش و مداومت در خود ریشه‎کن کند. بدین صورت می‌تواند فضائل و سجایای اخلاقی خود را به کودکی که درونش در حال پرورش است منتقل سازد و گام مهمی جهت تربیت او بردارد.

        انتخاب همسر
        یکی از توصیه‎های روان‎شناسان و مشاورین خانواده به دختران در هنگام ازدواج این است که خوب بیاندیشید که آیا شخص منتخب‎تان لایق مقام پدری برای فرزند آینده شما هست یا خیر؟ هر دختر جوانی که تصمیم به ازدواج می‌گیرد باید افق نگاهش را وسعت بخشد و آینده زندگی مشترک را نیز در نظر بگیرد. آیا همسری که انتخاب می‎کند می‎تواند از پس ایفای نقش پدری برآید؟ آیا در مقام پدر می‎تواند الگوی خوبی برای فرزندان باشد؟ آیا قادر است برای مصالح خانوادگی از اولویت‎های شخصی عبور کند و خانواده‎اش را ارجحیت دهد؟ این‎ها سوالات اساسی و قابل تاملی هستند که باید در هنگام ازدواج در نظر گرفته شوند. مسلما زمانی که در انتخاب همسر آگاهانه و محتاطانه عمل شود می‎توان در آینده با آرامش خیال بیشتری درباره بچه‎دارشدن اندیشید و نگرانی‎ها از نحوه ی تربیت کودک هم کاسته خواهد شد.

        نه ماه فرصت تعلیم
        امروزه بر کسی پوشیده نیست که دوران بارداری مادر تا چه حد در شکل‎گیری خصوصیات جنین موثر است. دورانی که حتی تمایلات خوراکی مادر هم می تواند خصوصیات کودکش را تغییر دهد، مسلما از اهمیت فوق العاده‎ای برخوردار است. بسیار توصیه شده که مادر در این دوران از خوردن غذای شبهه‌ناک خودداری کند و بسیار قرآن بخواند و عبادت کند و این همه طبعا به خاطر تاثیر شگرفی است که بر موجود در حال رشد دارد. پس می‌توان با آگاهی از شرایط خاص این دوران و رعایت نکات لازم و احتیاط بسیاری از موانع پیش رو برای داشتن فرزند صالح را از میان برداشت.

        خانواده؛ اولین الگو
        نباید فراموش کرد که پدر و مادر نخستین و مهم‎ترین الگوهای کودک هستند. کودک از لحظه چشم گشودن به مادر خویش توجه دارد و در تمام دوران شیرخوارگی کاملا به او وابسته است. بدیهی است که ذره ذره حرکات مادر از همان اوان کودکی زیر نگاه تیزبین کودک است. روابط والدین با یکدیگر و با دیگران، عادات فردی، خلقیات اجتماعی و... بر روند یادگیری و رشد فرزندان اثرات عمیقی دارد و در ابتدا کودک بی‌آنکه تشخیصی داشته باشد رفتار مادر و پدر خویش را تقلید می‎کند. این رفتارهای تقلیدی کم‌کم جزئی از شخصیت کودک شده و در او نهادینه می‎شوند. پس در درجه اول این پدر و مادر هستند که با رفتارهای غیرمستقیم خود فرزندان را پرورش می‏دهند. در واقع ریشه رفتار ناصواب فرزندان را ابتدا باید در والدین جستجو کرد. نمی‎توان انتظار داشت پدر و مادری که اول از همه خود متصف به صفات پسندیده نیستند، فرزندی شایسته و صالح به بار بیاورند و صد البته که تذکر و امر و فرمان ِ زبانی هم وقتی خلاف منش و روش عملی والدین باشد هرگز اثرگذار نخواهد بود.

        ممیز ِ واقعی
        آنچه که در تربیت فرزند بالاترین درجه اهمیت را دارد نشان دادن درست و غلط نیست بلکه ایجاد توانایی تشخیص بین این دو است. کودکی که درست و به قاعده پرورش یابد خود ممیز راه می‌شود و بدون تذکر و حتی حضور پدر و مادر می‌تواند خوب و بد را از هم جدا کند و اگر خوبی‎ها چنان که باید و شاید در نظرش مهم جلوه داده شده‌باشد، بلاشک به همان سمت خواهد رفت. پس والدین باید در نظر داشته باشند که همواره نمی‎توانند راهنمای راه زندگی فرزندان‎شان باشند. هنر ِ تربیت صحیح نشان دادن معیار و ملاک تشخیص است. اگر فرزندی به این نحو تربیت شود می‌توان اطمینان داشت که تغییر محیط و شرایط نامناسب آن چنان که انتظار می‌رود بر شخصیت و عقاید او تاثیرگذار نخواهد بود.
        هر چند تربیت صحیح فرزند کاری دشوار و پرمشقت است، اما امری ناممکن نیست. علاوه بر این در داشتن فرزند چنان خیر و برکت کثیری است که به سادگی نمی‌توان از آن چشم‌پوشی کرد. فرزند در خانه چشم و چراغ و گرمابخش زندگی زوجین است. شادی و نشاط ویژه‌ای برای کل خانواده (و نه فقط پدر و مادر حتی) به ارمغان می‌آورد. انگیزه جدیدی برای ادامه زندگی به والدین می‌دهد و استعدادهای بالقوه آنها را شکوفا می‌کند و اینها همه مازاد بر اجر و ثواب بی‌پایانی است که خداوند برای والدین و بالاخص مادر در نظر گرفته است. پس بدانیم توکل بر خدا ضامن فائق آمدن بر دشواری‎ها و شرایط سخت است و هم‎اوست که مربی اصلی و حافظ و نگهبان ماست و استعانت از او شرط اول موفقیت در هر امری است. چنانکه گفته‎اند: شخصی به امام رضا نامه نوشت که من ۵ سال از بچه‌دارشدن خودداری کردم چرا که همسرم داشتن بچه را ناخوش می‎دارد و می‎گوید: به دلیل درآمد اندک، تربیت و بزرگ کردن بچه برای من دشوار است. پس صلاح کار و نظر شما چیست؟ امام برای او نامه نوشتند: بچه‌دار شوید و بدانید که خداوند آنها را روزی (مادی و معنوی) می‌دهد۵.

         

        منابع:

        ۱. بحارالانوار: ج۱۲، ص ۳۰۷.
        ۲. نهج الفصاحه: ح۱۱۴۴.
        ۳. وسایل‎الشیعه: ج۲۱، ص ۳۶۸.
        ۴. وسائل‎الشیعه: ج۲۱، ص ۳۵۹.
        ۵. بحارالانوار: ج ۱۰۴،ص ۸۴.
        (احادیث مذکور از کتاب زن و خانواده (جلد دوم)، نوشته زهرا آیت اللهی، انتشارات روابط عمومی شورای فرهنگی اجتماعی زنان، ویراست دوم، استخراج شده است)

         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷