1725
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. سناء شایان
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 1725
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        بررسی اثر سریال‌های ماهواره‌ای در ترویج خیانت در جامعه

        اگر جرئت دارید وقتی در جمع خانواده نشسته‌اید یکی از کانال‌های معلوم‌الحال ماهواره‌ای را انتخاب کنید و بنشیند به تماشا و ثانیه‌ها را بشمرید، یک دو سه چهار و... سر بیست ثانیه که نشده، صحنه‌های غیراخلاقیش شروع می‌شود و شما از خجالت سرخ و آبی و سیاه می‌شوید. اگر از رو نروید و همین طوری به هوای فهمیدن داستان تماشا کنید، خواهید فهمید زن و مرد هیچ نسبتی هم با هم ندارند! این طور سریال‌ها پر است از دخترهای تازه بالغی که از روابط متعددشان حامله می‌شوند، بچه‌هایی که هیچ وقت نمی‌فهمند پدرشان کیست، مردهایی که هر ساعت‌شان را با یکی سر می‌کنند، زن‌هایی که خودشان هم دیگر قاطی کرده‌اند با کی هستند و چی کار می‌کنند. جالب این‌که همه این چیزها عادی است. چه روابط دختر و پسرها، چه بی‌پدری بچه‌ها و چه روابط خارج از خانواده‌ مردها و زن‌ها. پتانسیل این موضوعات این قدر زیاد است که تا ابد هم فیلم و سریال بسازند باز هم ادامه دارد و دارد و همه را مسخ می‌کند. طوری که بعد از چند وقت بی‌هیچ اختیاری، دست‌ مخاطب می‌رود روی کنترل و می‌زند آن کانال! چون یک سریال خوش‌ آب و رنگ پخش می‌کنند که برایش جذابیت دارد. ولی این سریال‌ها چه تاثیری روی مخاطبان دارد؟ برای درک اثرات این سریال‌ها باید سری بزنیم به نظریه‌های ارتباط جمعی که حاصل مطالعات گسترده و فراوانی است.


        از جلوی گلوله برو کنار
        جالب است بدانید سال‌ها قبل‌ از شروع چنین موجی در تلویزیون‌های ماهواره‌ای اندیشمندان و نظریه‌‌پردازان ارتباطات به اثرهای ارتباط جمعی بر نگرش‌ها، درک دنیا و رفتار افراد پرداخته‌‌اند. پیشینه‌ این مطالعات برمی‌گردد به پیش از جنگ جهانی دوم، وقتی که خیلی از مردم نگران بودند که هیتلر بتواند از طریق نیروی ارتباط جمعی بر آمریکا مسلط شود. آن موقع نظریه‌ای باب شد که به نظریه‌ گلوله مشهور شد. این نظریه پیش‌بینی‌ می‌کند که پیام‌های ارتباط جمعی بر همه‌ مخاطبانی که در معرض آنها قرار می‌گیرند اثرهای قوی و کم و بیش یکسانی دارد. اگر بخواهیم از این نظریه در باب خیانت استفاده کنیم، باید بگوییم هر کسی اعم از کودک، نوجوان، بزرگسال و زن و مرد که پای تلویزیون بنشیند و این سریال‌ها را ببیند، به خیانت و بی‌قید و بندی جنسی می‌رسد و این خیلی وحشتناک است. پس از جلوی گلوله‌ای که تلویزیون به طرف شما پرت می‌کند، کنار بروید و کودکانتان را  هم کنار نگه دارید.


        اثرهای محدود هم پاک نمی‌شوند
        نظریه‌ گلوله از همان اول مورد تردید بود. ممکن نبود اثرهای رسانه‌ها بر روی همه یکسان باشد. برای همین پل لازارسفلد در دانشگاه کلمبیا دست به کار شد و تحقیقی در زمینه آثار تبلیغات سیاسی انجام داد. سوال او این بود: آیا رسانه‌ها قادر به تغییر باورهای حزبی مردم هستند؟ جواب این بود که تاثیر رسانه‌ها بسیار محدود است. زیرا اول این‌که مردم در انتخاب رسانه‌ها و محتوای آن‌ها آزادند. دوم این‌که رهبران افکار میان مردم و رسانه‌ها قرار گرفته‌اند. بعدها جوزف کلاپر اسم این عوامل را عوامل میانجی گذاشت و آن‌ها را چنین برشمرد: فرآیندهای گزینشی (درک گزینشی، مواجهه گزینشی، حفظ گزینشی)، فرآیندهای گروهی، هنجارهای گروهی و رهبری افکار. به هر حال بدون ورود به بحث‌های تخصصی، اگر بخواهیم این نظریه را به موضوع خودمان ربط دهیم. می‌فهمیم اگر می‌خواهیم تحت تاثیر این سریال‌ها قرار نگیریم، باید تمام عوامل میانجی دست به کار شوند. خودمان باید این سریال‌ها را انتخاب نکنیم، اگر انتخاب کردیم، زیاد رویش نمانیم و از آن‌ها تاثیر نپذیریم. از طرفی جامعه و خانواده هم در اثر پذیرفتن بسیار تاثیرگذارند. اگر این دو نهاد، سرگرمی قابل رقابتی با دیدن این سریال‌ها ایجاد کنند، مسلما جذابیت این سریال‌ها کم می‌شود و کودکان مسخ نمی‌شوند. ولی اگر دیدن این سریال‌ها برای پدر و مادر و جامعه عادی شود، مسلم است کودک هم با آن‌ها همراه می‌شود. پس حواس‌تان به خودتان و خانواده‌تان باشد.

         

        volume35_12.jpg
        باورها و عادت‌ها را در ذهن شما می‌کارند
        ماجرای نظریه‌های اثرات ارتباط جمعی با حرف جورج گربنر در مدرسه ارتباطات دانشگاه پنسیلوانیا ادامه پیدا می‌کند. او می‌گوید: «دستگاه تلویزیون یک عضو اصلی خانواده شده است، کسی که بیشتر اوقات بیشتر داستان‌ها را می‌گوید.» او تلویزیون را بازوی فرهنگی اصلی جامعه آمریکا می‌داند و اثراتش را قدرتمند. گربنر یادآوری می‌کند که بیننده عادی چهار ساعت در روز تلویزیون تماشا می‌کند و افراد پرمصرف از این هم بیشتر. تماشاگران را به پرمصرف و کم‌مصرف تقسیم می‌کند. آقای گربنر از بین این دو گروه افرادی را انتخاب می‌کند و سوالاتی از ایشان می‌پرسد و نتیجه می‌گیرد از نظر تماشاگران پر مصرف، تلویزیون عملا منابع اطلاعات دیگر، افکار و آگاهی‌ها را به انحصار درمی‌آورد و یک کاسه می‌کند. اثر این مواجهه با پیام‌های مشابه چیزی را تولید می‌کند به نام کاشت. کاشت از نظر او یعنی آموزش جهان‌بینی رایج، نقش‌های رایج و ارزش‌های رایج. او می‌گوید تلویزیون ممکن است تماشاگران پرمصرف را به درک دنیایی پست سوق بدهد. گربنر بعدها در نظریه‌اش تجدیدنظر کرد و نقش گروه‌های اجتماعی هم به آن اضافه کرد. اما برداشت ما از این نظریه در رابطه به موضوع‌مان این است که سریال‌ها ماهواره‌ای می‌توانند بر روی جهان‌بینی ما اثر بگذارند و اگر در محیطی قرار بگیریم که این اثرات را تشدید و متدوال کنند، کم‌کم ما همان طور عمل می‌کنیم که شخصیت‌های فیلم می‌کنند. در واقع آن سریال‌ها جهان‌‌بینی خود را در درون ما می‌کارند و کم‌‌کم این جهان‌بینی در گروه‌هایی که درشان زندگی می‌کنیم رشد می‌کند و چیزی می‌شویم که آن‌ها می‌خواهند.


        برجسته‌سازی خیانت
        نظریه‌ برجسته سازی در رسانه‌ها طی مبارزات انتخاباتی و تاثیر رسانه‌ها در این مبارزات ایجاد شد و متفکران زیادی بر رویش کار کردند. خلاصه‌ صحبت آن‌ها این است که رسانه‌ها، الویت‌های ذهنی مردم را مشخص و تعیین می‌کنند کدام موضوع در ذهن‌شان برجسته بشود. مثلا شاید شما از زندگی‌تان راضی باشید و اصلا به خیانت هم فکر نکنید، ولی با نشستن پای شبکه‌های ماهواره‌ای کم‌کم این موضوع برای‌تان پررنگ ‌می‌شود و به آن سوق پیدا کنید.


        وارد مارپیچ سکوت نشوید
        خانم الیزابت نوئل نئومان در نظریه‌ی مارپیچ سکوت به این موضوع می‌پردازد که تراکم اطلاعات و اخبار، هم‌صدایی و هم‌نوایی و همه جایی بودن رسانه‌ها باعث تاثیر قدرتمند آن‌ها بر افکار عمومی می‌شود. با توجه به موضوع خیانت می‌توانیم از این نظریه این طور استفاده کنیم که هر شبکه‌ای را باز می‌کنیم دارد سریالی با این مضمون پخش می‌کند، پس اطلاعات متراکم و یک صدا به ذهن ما وارد می‌شود و قدرت انتخاب ما را می‌گیرد. هر جا هم برویم این رسانه‌ها وجود دارند. پس هیچ راه فراری نیست. حتی اگر عقیده‌ای خلاف این سریال‌ها داشته باشیم، چون می‌دانیم همه سریال‌ها در موردش حرف می‌زنند و خوب می‌شمارندش و مردم هم پذیرفته‌اند، از ترس این‌که تنها نمانیم، سکوت می‌کنیم. چون فکر می‌کنیم چیزی که تلویزیون نشان می‌دهد، عقیده اکثریت است و این طرفدارن زیادی دارد. بنابراین ما هم باید همان عقیده را داشته باشیم و با آن‌ها همراه شویم، تا تنها نباشیم. برای همین حتی اگر خیانت را قبول نداشته باشیم در موردش حرف نمی‌زنیم و سکوت می‌کنیم. البته شاید در مورد خیانت استفاده از این نظریه کمی زود باشد. هنوز هم این قدر خیانت در جامعه‌ ما جا نیافتاده که اعتراض به‌ آن غیرمعمول باشد و بخواهیم سکوت کنیم.


         مطالعات دیگر
        اندیشمندان ارتباطی پژوهش‌های گسترده‌ای هم درباره خشونت در تلویزیون انجام داده‌اند و فرضیه‌های مختلفی را بیان کرده‌اند که در مورد خیانت هم صدق می‌کنند. یکی از این فرضیه‌ها، فرضیه‌ی «پرهیز» است که بر طبق آن تماشای خشونت تلویزیونی از طریق ابزارهای جایگزین پرخاش، موجب کاهش میل به پرخاشگری می‌شود. اما فرضیه‌ی دیگری می‌گوید تماشای خشونت باعث «تحریک» می‌شود و منجر به افزایش رفتار پرخاش‌گرانه واقعی. فرضیه دیگر فرضیه «تقلید» است که نشان‌دهنده آن است که افراد رفتارهای پرخاشگرانه را از تلویزیون می‌آموزند و سپس در محیط بیرونی بازتولید می‌کنند. فرضیه‌ای کمی متفاوت‌، فرضیه‌ی «ناپرهیزی» است. طبق این فرضیه تلویزیون ناپرهیزی افراد را از رفتار پرخاشگرانه نسبت به دیگران کاهش می‌دهد. اگر این فرضیه درست باشد، خشونت تلویزیونی می‌تواند آموزش هنجاری کلی باشد که بر طبق آن خشونت راه قابل قبولی برای ارتباط با دیگران است. به هر حال تمام این فرضیه‌ها در مورد خیانت هم قابل تعمیم است.


        تصمیم با خودتان
         این‌ نوشته به طور قطع نمی‌تواند نظر بدهد که سریال‌های ماهواره‌ای چه اثراتی بر شما می‌گذاردند! اما می‌تواند نظرتان را جلب کند که تاثیرات رسانه‌ها و در راس آن‌ها تلویزیون بر عقاید و افکار و رفتار شما چنان مهم است که اندیشمندان مختلفی در سال‌های متمادی بر روی این تاثیرات کار کرده‌اند. حالا تصمیم با شماست که با خواندن این نوشته به تاثیرات این سریال‌ها فکر کنید یا نه!

         


        منبع: نظریه‌های ارتباطات، نوشته‌: ورنر سورین و جیمز تانکارد، ترجمه: علیرضا دهقان.

         

         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷