3074
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. الهام اعتمادی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 3074
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        نخستین مساله در طرح مطالبه و شرط ضمن عقد استفاده از جمله‌های صحیح مبتنی بر بحث‌های حقوقی است.

         

        دخت ایران - ازدواج در تمام جوامع بشری امر مهمی به شمار می‌رود. هنگامی که دو نفر تصمیم می‌‌گیرند در کنار هم زندگی کنند، وحدتی اجتماعی یا قراردادی قانونی میان آنها بسته می‌شود که باعث به وجود آمدن خویشاوندی خواهد شد. این عمل در فرهنگ‌های مختلف به صورت‌های متفاوتی انجام می‌شود، اما مهم‌ترین ویژگی آن، قانونمند بودن ازدواج است. در ایران نیز قوانین مشخصی برای این امر وجود دارد که در چارچوب شرع، عرف و فرهنگ برگزار می‌شود.

        هنگامی که زن و مردی برای ازدواج پیمان می‌بندند، براساس آن متعهد به انجام وظایفی در قبال هم هستند. در قانون مدنی ایران برای این مساله شرایطی در نظر گرفته شده که براساس آن، زن و مرد در عقدنامه با قبول و امضای آن خود را ملزم به انجام آنها می‌کنند.

         

        صالح نیکبخت، حقوقدان و وکیل دادگستری، درباره شروط عقد می‌گوید: «نه تنها خود شرط نباید باطل باشد، باطل‌کننده عقد نیز نباید باشد. البته شرایط دیگری نیز وجود دارد که تنها خود شرط باطل و باطل‌کننده عقد نیست، اما باید براساس عرف و عقل پسندیده باشد.» این حقوقدان افزود: «هر یک از طرفین عقد، می‌توانند ضمن عقد ازدواج، هر شرط صحیحی که نه باطل باشد و نه باطل‌کننده عقد را در نظر بگیرند و در صورت تخلف هر یک از زوجین، مشروط له (کسی که به نفع او شرط شده) اعمال شرط خود را از مشروط علیه بخواهد و اگر آن را اعمال نکند، از دادگاه درخواست الزام طرف مقابل را به انجام شرط بخواهد. بنابراین در عقد ازدواج هر یک طرفین که به نفع او شرط صحیحی شده باشد، اختیار دارد تا درخواست عملی شدن آن شرط را اعلام کند یا از آن منصرف شود.»

        نیکبخت درباره شروطی که در سال‌های اخیر در عقدنامه افزوده می‌شود، گفت: «در سال‌های گذشته و از زمان تصویب قانون حمایت خانواده در سال ۱۳۴۵، به نفع زوجه شروط متعددی پیش‌بینی شده بود که در عقدنامه‌ها اعمال می‌شد. یکی از شروطی که زوجه می‌تواند در ضمن عقد به نفع خود به ثبت برساند این است که اگر زوج اقدام به تجدیدفراش کند، بتواند به محکمه مراجعه و درخواست طلاق کند و برای این کار می‌تواند از زوج خود وکالت بگیرد، چنان‌چه چنین امری محقق شود، زوجه با مراجعه به محکمه و اعمال این شرط خود را طلاق دهد. در سایر موارد که در عقدنامه‌های سابق نیز وجود داشته زوج از شروط مندرج در عقدنامه تقاضای طلاق کند.

         

        در سال‌های اخیر گروه‌هایی که به فعالیت‌های اجتماعی در حوزه زنان مشغولند از زنان می‌خواهند تا در سندهای عقد تعدادی شرط اضافی برای رفع برخی از نابرابری‌ها میان زنان و مردان که در قانون اساسی به طور کامل و دقیق به آنها پرداخته نشده، اضافه کنند. آنها معتقدند ۱۲ شرطی که در متن قانون آمده، جوابگوی مسایلی که گاه برای زنان پیش می‌آید، نیست.

        شاید بتوان گفت، زمرمه تلاش برای این‌گونه درخواست‌ها پس از تشکیل جنبش‌های فعالان حقوق زنان در ایران رنگ‌وبوی جدی‌تری به خود گرفت و آنها تلاش کردند تا براساس خواسته‌های موقتی که اعلام می‌کردند، پس از مدتی در قانون مدنی و ازدواج تغییراتی ایجاد کنند که محقق نشد اما این آگاهی‌ها در شهرهای بزرگ تاثیرگذار شد. به هر حال مساله این است که این شروط چقدر واقعی و قابل انجام هستند؟

        volume43-16.jpg

        نخستین مساله در طرح مطالبه و شرط ضمن عقد استفاده از جمله‌های صحیح مبتنی بر بحث‌های حقوقی است. نوشتن ساده‌ این شرط‌ها بدون استفاده از واژه‌های تخصصی گاه انجام آنها را تقریبا غیرممکن می‌کند. گاهی نیز دفترهای ثبت عقد و ازدواج از ثبت برخی شرط‌ها امتناع می‌کنند، برخی گروه‌های فعال اجتماعی معتقدند ۱۲ شرطی که در عقدنامه درج شده کافی نیست، بنابراین شرط‌ها را با با عبارات حقوقی ویژه مطرح می‌کنند. مهم‌ترین این شرط‌ها شامل حق طلاق، خروج از کشور، تعیین محل سکونت، تحصیل، اشتغال و تقسیم اموال پس از جدایی است.

        برخی از این شروط البته نیاز به ثبت حقوقی و حق وکالت دارد که باید درباره آنها به صورت جداگانه اقدام کرد، به طور مثال برای حق خروج از کشور، نیاز به ثبت در دفترهای حقوقی است تا قابل اجرا باشد و اگر این کار انجام نشود، هیچ الزامی برای انجام آن بر عهده زوج نیست.

        مثال‌هایی از مهم‌ترین شروط ضمن عقد که در بسیاری از ازدواج‌ها استفاده می‌شوند به شرح زیر است:

        ۱- زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر می‌دهد تا زوجه در هر زمانی که بخواهد از جانب زوج اقدام به متارکه کرده و از قید زوجیت خود را رها کند، به هر طریق اعم از اخذ یا بذل مهریه.

        ۲- زوجه اجازه دارد از هم‌اکنون هرگاه خواست به خارج از کشور برود و نیاز به اجازه مجدد زوج ندارد، چه برای اخذ یا تمدید یا تجدید گذرنامه و این اجازه دائمی است.

        ۳- زوجه حق ادامه تحصیل تا هر مرحله‌ای که لازم بداند و در هر مکان و محلی که ایجاب کند مخیر است.

        ۴- زوج، زوجه را در انتخاب هر شغلی که مایل باشد و هر کجا که بتواند کار کند، مخیر می‌کند و اجازه می‌دهد که مشغول به کار شود.

        ۵- زوج و زوجه متعهد می‌شوند هنگام جدایی اعم از اینکه متارکه به درخواست مرد باشد یا به درخواست زن کلیه دارایی که بعد از ازدواج دائم زوجین به دست می‌آورند بین آنها به مناصفه تقسیم شود.

        ۶- حق انتخاب مسکن و تعیین شهر یا محلی که زندگی مشترک در آن‌جا ادامه پیدا کند با زوجه خواهد بود.

        ۷- اگر در آینده زوجین دارای فرزند شدند و طلاق اتفاق افتاد حضانت فرزندان به عهده زوجه باشد و در صورت خروج از کشور نیازی به اذن پدر ندارند.

         

        از سوی دیگر قوه قضاییه نیز شروط ضمن عقد بیشتری را تنظیم کرده ‌است و کارگاه‌هایی نیز برای آن برگزار می‌کند که این شرط‌ها به این شرح هستند:

        ۱- زوج، زوجه را در ادامه تحصیل تا هر مرحله که زوجه لازم بداند و در هر کجا که شرایط ایجاب نماید مخیر می‌سازد.

        ۲- زوج، زوجه را در اشتغال به هر شغلی که مایل باشد، در هر کجا که شرایط ایجاب نماید مخیر می‌کند.

        ۳- زوج به زوجه، وکالت بلاعزل می‌دهد که با همه اختیارات قانونی بدون نیاز به اجازه شفاهی یا کتبی مجدد شوهر، از کشور خارج شود. تعیین مدت، مقصد و شرایط مربوط به مسافرت به خارج از کشور به صلاحدید خود زن است.

        ۴- زوج متعهد می‌شود هنگام جدایی -اعم از آن که به درخواست مرد باشد یا به درخواست زن- نیمی از دارایی موجود خود را -اعم از منقول و غیرمنقول که طی مدت ازدواج به دست آورده‌است- به زن منتقل نماید.

        ۵- زوج به زوجه وکالت بلاعزل با حق توکیل به غیر می‌دهد تا زوجه در هر زمان و تحت هر شرایطی از جانب زوج اقدام به مطلقه نمودن خود از قید زوجیت زوج به طلاق خلع کند.

         

        در هر حال مساله برابری حقوق زن و مرد از مطالباتی نیست که به این سادگی بتوان با آن برخورد کرد. همان‌طور که گفته شد این تنها یک راهکار موقت بود که گاه بدون آگاهی و فرهنگ متناسب میان زن و مرد در عقدنامه‌ها ثبت می‌شود و در برخی موارد باعث طلاق‌های بی‌رویه و فروپاشی خانواده‌ها شده است. این شروط مانند شمشیر دولبه عمل می‌کنند. با همه اینها باید به یاد داشته باشیم این راهکار در هر حال می‌تواند منجر به بهبود روند فرهنگی در جامعه باشد، به شرطی که با آگاهی کامل به سراغ آنها برویم، همچنین با آموزش زوج‌ها پیش از ازدواج و اطلاع آنها از حقوق اولیه خود، می‌توان فضایی برای بازنگری و اصلاح قوانین خانواده از سوی مجلس و پذیرش آن از سوی جامعه ایجاد کرد.

         

         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷