2207
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. لیلا غلام زاده
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۱)
            تعداد بازدید: 2207
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        نحوه برخورد صحیح با نیاز جنسى نوجوان

        ریز و درشت رفتار والدین در ایام بلوغ ۳

        دخت ایران- گرچه همه می‌دانیم و شاید نیازی به گفتن نباشد، اما گفتیم که زمینه‌ مهم‌ترین نگرانى‌هاى والدین در ایام بلوغ برای فرزندشان بحث نیاز جنسی است که باید برای برخورد صحیح با آن و جهت‌دهی مطلوبش اطلاعات کافی داشت. در زیر به نکاتی برای این برخورد مناسب اشاره می‌کنیم:


        الف ـ پذیرش تمایل جنسى در نوجوان

        اولین قدمى که والدین در این راه باید بردارند، این است که ظهور این میل را در فرزندان خود بپذیرند و در این زمینه، بدون شرم‌زدگى و با تلقى طبیعى‌بودن این میل، با او گفتگو کنند. والدین مى‌توانند به فرزندان خود بگویند که آنها متوجه نیاز فرزندشان هستند و این که او، توجهش به جنس مخالف جلب شود، یا در دلش به فرد خاصى علاقه‌مند گردد، امرى طبیعى است. هیچ‌چیز پست و رذیلانه‌اى در این میل نیست، بلکه تمایلى طبیعى و خدادادى براى ادامه بقاى نسل بشر است؛ اما معنایش این نیست که اگر او احساس می‌کند از کسی خوشش آمده پس حتما گزینه‌ی مناسبی برای ازدواج است یا مجاز است با او طرح دوستی بریزد!

        شاید بتوان گفت بسیارى از مشکلات نوجوانان و مشکلات والدین با آنها در همین مرحله حل مى‌شود؛ زیرا اولاً نوجوان، به مشخص‌کردن تمایلات خود یا تجارب خود (که ممکن است آنها را به علت مخفى‌کارى به تباهى بکشد) نیازى ندارد؛ ثانیا نوجوان با دیدن پذیرش والدین، دیگر اصرارى بر قبولاندن این امر به آنها با انجام دادن رفتارهاى نابه‌هنجار نخواهد داشت.

        ب ـ تبیین هدف‌هاى تمایل جنسى
        والدین، پس از پذیرفتن وجود این غریزه در فرزندانشان و بیان طبیعى بودن آن، مى‌توانند از طریق سوق‌دادن فواید میل جنسى، به سوى فواید ازدواج، نوجوان را براى «ازدواج»، آماده کنند و این میل مهارگسیخته را در قالبى مطلوب، محدود سازند. مى‌توانند براى نوجوانان خود بیان کنند که خداوند، این میل را در زن و مرد قرار داده تا به یکدیگر متمایل شوند و ازدواج کنند، در کنار یکدیگر به آرامش برسند، برای رسیدن به کمال انسانی و نزدیکی به خدا، همیار هم باشند و در دانشگاه ازدواج، بهترین خصلت‌های اخلاقى مثل از خودگذشتگى، ایثار، عفو، عشق‌ورزى، سخاوتمندى و... را بیاموزند. این توضیحات می‌رساند که این میل، «میل مقدس» است؛ اگر با نظم، از آن، خوب مواظبت کنند و براساس ضوابط شرعى و اجتماعى، آن را ارضاء نمایند، ضامن سعادت آنهاست؛ امّا اگر برعکس آن رخ دهد، باعث دردسر و تباهی آینده‌شان مى‌شود.

        توجه داشته باشید معنای این اطلاع‌رسانی این نیست که نوجوان لزوما در این ایام ازدواج کند. این توضیحات سبب ایجاد بینش صحیح نسبت به میل جنسی در نوجوان می‌شود که طرح به موقع آن از سمت والدین باعث می‌شود نوجوان پیش از کسب نظر دیگران، نگاه والدینش را جذب کند و از طرفی بداند می‌تواند بدون ترس و خجالت با آنها در این مورد صحبت کند. آن وقت شما می‌توانید نگاه او به ازدواج را به سمت درست جهت داده و به او بیاموزید که قبل از فکرکردن به ازدواج باید جهت کسب آمادگی برای پذیرفتن مسئولیت اجتماعی و خانوادگی تلاش کند. از فرصت‌های مختلف دوره‌ی نوجوانی و جوانی برای آموختن نحوه ارتباط مناسب با دیگران و کسب مهارت‌های مختلف که در آینده برای همسرداری و فرزندداری مناسب است بهره ببرد. بعد از این مراحل است که می‌تواند علاقه‌اش به جنس مخالف را به صورت جدی‌تر و برای ازدواج پیگیری کند.

        ج ـ محبت کافی و معقول از جانب محارم جنس مخالف
        در دوران بلوغ توجه نوجوان به صورت طبیعی به جنس مخالف جلب می‌شود. این کشش بیشتر جنبه‌ی عاطفی دارد. از طرفی دیگر خودنمایی نیز در این سن بروز خاص دارد. نوجوان مایل است خودش و توانایی‌هایش را برای اطرافیان به نمایش بگذارد و بزرگ‌شدن خود را به این وسیله نشان دهد. چنانچه محارم جنس مخالف دختر، مثل پدر و برادر به اندازه‌ی کافی به او محبت و توجه داشته باشند طبیعتا او در فضایی مشروع فرصت بروز خود را پیدا می‌کند و نیازی به دوستی با جنس مخالف احساس نمی‌کند. البته باید در نظر داشت همان طور که در فصول قبل گفته شد این صمیمیت و محبت نباید زیاد از حد باشد تا هویت‌یابی جنسی او مختل نشود و از طرفی با حفظ حدود و حیا و رعایت پوشش مناسب، با توجه و نظارت والدین باشد تا منجر به رابطه نامناسب بین محارم مثل برادر هم نشود!

        با توجه به نیرومندى میل جنسى در نوجوانان، قرار دادن دختران و پسران نوجوان در کنار هم و سپس دستوردادن به آنها که از ارتباط جنسى با هم خوددارى کنید، درست مانند قراردادن پنبه و آتش در یک جا و انتظار نسوختن پنبه است! این حرف، بیشتر به شوخى شبیه است تا یک واقعیت۱ .

        نظر اسلام، بر این امر استوار است که پیشگیرى، بهتر از درمان است و علاج واقعه را قبل از وقوع مى‌کند. روابط دختر و پسر را محدود مى‌کند و دستورهایى مبنى بر به حداقل رساندن تحریکات جنسى مى‌دهد؛ زیرا تا وقتى نوجوان و جوان، از نظر جنسى، تحریک نشده باشد، مشکلى در پیش نخواهدبود؛ امّا اگر تحریک شد و امیال جنسى او طغیان کرد، خوددارى و کنترل، مشکل است.

        د ـ سوق‌دادن انرژى جنسى، به امور معنوى و مطلوب
        یکى از ساز و کارهاى دفاعى انسان ـ که برای حفظ سلامت روانی او در وجودش قرار داده‌شده ـ «تصعید» یا والایش است۲. یعنى جابه‌جایى یک نیروى درونى، به سوى یک هدف اجتماعى سطح بالا. گاهى برآوردن امیال و آرزوهاى فرد، به موانع اجتماعى برخورد مى‌کند. در نتیجه، وى طورى آنها را تغییر مسیر مى‌دهد که مورد پسند جامعه باشد؛ مثلا کسی میل شدید به خودنمایی و جلب توجه دارد اما نمی‌تواند از مردم بخواهد به او توجه کنند یا از هر راهی استفاده کند؛ اما همین فرد از علاقه‌اش به یک رشته‌ی ورزشی استفاده کرده و با تمرکز روی آن رشته و کسب جایگاه قهرمانی به صورت معقول به جلب توجهی که مایل بوده می‌رسد! یا برای مثال کسی احساس علاقه‌ای که به جنس مخالف پیدا کرده را نمی‌تواند بروز دهد چون عرف جامعه یا خانواده آن را نمی‌پذیرد. در عوض یک متن ادبی عاطفی می‌نویسد یا یک شعر عاشقانه می‌سراید و از احساسات لطیف در آن شعر می‌گوید به نحوی که با عرف جامعه‌اش هم سازگار بوده و بدین وسیله مورد تشویق اطرافیان هم واقع شود؛ یا مثلا داستانی می‌نویسد که محبت مدنظر خود را به شخصیت‌های داستان نسبت می‌دهد. یا بسیار پیش آمده که فردی برای رهایی از یک میل منفی خودش را مشغول هدف سنگین و وقت‌گیری مثل کار یا درس خواندن کرده و به موفقیت‌های بزرگ هم رسیده است.

        با توجه به این که نیازهاى لطیف و هنرى و حس زیبایى دوستى و قدرت‌نمایى هم در دوران نوجوانى اوج مى‌گیرد، والدین باید تلاش کنند این جنبه‌هاى فرزندان خود را تقویت کنند تا انرژى روانى خود را در این بخش، تخلیه کنند. یعنی با فراهم‌کردن شرایط شرکت‌کردن فرزندانشان در کلاس‌هاى مذهبی، هنری، علمی یا باشگاه‌هاى ورزشى، البته با توجه به نظر و علاقه‌ی فرزندشان، استعداد‌های هنری یا ورزشی او را کشف کنند تا هم به واسطه‌ی مشغولیت، توجّه آنها از امیال جنسى، منحرف شود و هم با کسب این توانمندی‌ها بتوانند این میل را به سمت خلق آثار هنرى یا موفقیت‌های ورزشی و... سوق دهند.

        ه ـ تشویق به ادامه‌ تحصیل و علم‌آموزى
        نوجوانان، علاقه‌مند به کشف جهان و کسب دانش درباره مسائل اجتماعى، علمى، دینى و... هستند. امیال عقلى فرد، در دوره‌ی نوجوانى، آشکار مى‌شوند و او به فعالیت‌هاى گوناگون، اظهار علاقه مى‌کند و از همین رهگذر آینده‌ی خود را رقم می‌زند۳. این کنجکاوی و میل به دانستن می‌تواند درگیر مسائل جنسی شود و باعث تلف‌شدن فرصت‌های نوجوان؛ از طرفی دیگر می‌تواند در راه کسب علم و حقیقت صرف شود و اسباب رشد او. والدین باید به روش‌هاى مختلف نوجوان را به سمت کسب علم تشویق کنند.

        و ـ آموزش شیوه‌هاى کنترل تحریکات جنسى
        اگر فردى که قصد دارد وزن خود را کم کند و لاغر شود، سر سفره‌ی بسیار رنگین قرار گیرد که در آن، انواع غذاهاى لذیذ و شیرینى‌هاى خوشمزه قرار دارد، احتمال این که بتواند خود را کنترل کند و چیزى نخورد، خیلى ضعیف و تقریبا محال است مگر این که انگیزه‌ای بسیار قوى یا اراده‌ی فولادی داشته باشد! این مسئله، در مورد همه نیازها (به ویژه نیازهاى فیزیولوژیک) صادق است. نوجوانى که امکان ازدواج براى او فراهم نیست، اگر بدون هیچ کنترلى، مناظر تحریک‌کننده ببیند، آیا مى‌شود پس از آن، از او انتظار داشت که این میل را کنترل کند؟ مسلماً در چنین شرایطى، کنترل، غیرقابل اعمال و یا بسیار سخت است. پس باید چاره‌اى اندیشید و راه‌هاى کنترل میل جنسى را به او، آموزش داد. در بعضى از احادیث، شیوه‌هاى کنترلِ تحریکات جنسى آمده‌اند که در ادامه، به بررسى آنها مى‌پردازیم.

        یک ـ نگاه‌ها دزدیده شود! همه‌ی انحرافات جنسى، از «نگاه» آغاز مى‌گردد. سهم والدین این است که:
        - به فرزندشان بیاموزند حفظ ایمان، با نگاه به نامحرم، به خطر مى‌افتد۴.  گرچه این مقوله بیشتر از دختران برای پسران ضرورت دارد.

        - علاوه بر نگاه نکردن در معرض نگاه آلوده نبودن نیز باعث ایجاد امنیت می‌شود پس لازم است والدین متعهد، دخترشان را مقید به حجاب تربیت کنند و البته این تقید باید از کودکی هم در او بنیان گذاشته شود.

        - علاوه برآنکه خودشان از دیدن فیلم‌هاى مبتذل و عکس‌هاى مهیج جنسى و مانند آن که از طریق اینترنت، ماهواره و لوح فشرده(CD)، در دسترس قرار می‌گیرند خودداری کنند بلکه مواظب باشند تا نوجوان نیز در معرض آن قرار نگیرند. امروزه والدین باید پیش از آن که نوجوان، مبتلا به مشاهده‌ی این صحنه‌هاى مبتذل شود و به آنها عادت کند، او را از انجام‌دادن این‌گونه اعمال، برحذر دارند و پیش از این که احساسات شهوانى، در وى اوج بگیرد، نسبت به حفظ نگاه خود، تشویق گردد.

        - از نگاه‌کردن فرزندان، به بدن برهنه یا نیمه‌برهنه‌ی والدین یا خواهر و برادر و یا هر فرد محرم دیگرى نیز باید پرهیز شود؛ زیرا رابطه‌ی نگاه و تحریکات شهوانى، اختصاص به نامحرم‌ها ندارد. لازم است افراد خانواده براى مصونیت نوجوان از انحرافات جنسى، از فراهم‌سازى محرکات در منظر کودک و نوجوان خویش پرهیز کنند.

        - احکام فقهى مربوط به این موضوع را به نوجوان آموزش دهند.

        دو ـ خلوت‌کردن با نامحرم ممنوع!
        یکى دیگر از راه‌های کنترل تحریکات جنسى، خوددارى از خلوت‌کردن با جنس مخالف است؛ زیرا خلوت کردن، اثربخشى آن محرکات را چند برابر مى‌کند و زمینه‌ی انحرافات جنسى را فراهم مى‌سازد. امام صادق (ع) نیز مى‌فرمایند: اگر زن و مرد در خانه‌اى با هم خلوت کنند، نفر سوم آنها شیطان است۵.

        Daily-2039.jpg
        لازم است که هم والدین مراقبت کنند تا فرزندشان در این شرایط قرار نگیرد و هم او را از خلوت کردن با نامحرم منع کنند. یکی از روانشناسان، ضمن توصیه به محدودکردن روابط دختر و پسر و زنان و مردان، عقیده دارد در جایى که عشق صمیمى و قوى وجود دارد و تصمیم جدى و قطعى هم براى ازدواج گرفته شده‌است، مراقبت خیلى زیاد باید به عمل آید تا از رفتن فراتر از آنچه «مرز خطر» خوانده شده، اجتناب شود. چنانچه تحت چنین شرایطى، عاشق و معشوق، تنها شوند (که غالباً هم اتفاق مى‌افتد) زمانى فرا مى‌رسد که مقاومت در برابر محرکات طبیعى، تقریباً غیرممکن مى‌شود، لذا در این شرایط لازم است که بیشتر مراقب فرزندان بود و آنها را هم به رعایت حدود تا محرم‌شدن تشویق کنند. در حاشیه بد نیست به این نکته هم اشاره کنیم که در چنین شرایطی خوب است والدین شرایط فرزندانشان را درک کنند و در محرم‌شدن آنها تعجیل کنند.

        سه ـ مواظب اغواگری باشید!
        دوری از رفتارهای محرک و وسوسه‌انگیز سومین راهکار پیشگیری از دام انحرافات جنسی ست. در این زمینه والدین بیشتر وظیفه‌ی آگاهی‌بخشی دارند.

        چهار ـ حسی که باید کنترل شود
        یکى از حواسى که در تحریک میل جنسى، تأثیر بسیار مهمى دارد، قوه‌ی «لامسه» است. این حس، به حدى شدید و نیرومند است که از نوجوانى به بعد، به صورت تماس مکرر انسان با خودش و با همجنس و غیرهمجنس خودش، مى‌تواند شهوت‌انگیز باشد و میل جنسى را تحریک کند. از این رو براى نوجوان بیش از دوره کودکى، ابتلا به رفتارهاى لمسى و انحراف جنسى وجود دارد. جهت کنترل حس لامسه به والدین توصیه می‌شود:

        - از بوسیدن لب پرهیز کنند. (به جز برای زوجین، بوسه بین محارم حدودی دارد و بوسه بر لب جایز نیست)

        - از خوابیدن فرزندانشان زیر یک پتو حتی با همجنس از آنجا که باعث تماس بسیار نزدیک دونفر مى‌شود حتی‌المقدور ممانعت کنند. (جز در مورد زن و شوهر) جایز نیست.

        - از نشاندن دختران شش سال به بالا را روی پای نامحرم بپرهیزند.

        پنج ـ حواس مختلف را دریابید!
        راه دیگر آن است که نوجوان را به احساس و میل دیگرش ـ که در تعارض با تمایلات انحرافى جنسى اوست ـ متوجّه ساخت تا با تقویت آن احساس، خودش را در برابر محرکات جنسى کنترل نماید. باید توجّه داشت که باید با نهایت دقت و ظرافت، با نوجوانان برخورد کنند که نه آنها را طرد کنند و نه از خانه و کاشانه، دلسرد و دل‌زده سازند؛ بلکه سطح شعور و آگاهى آنها را بالا ببرند تا خودشان زشتى و درستى اعمال را بشناسند و از زشتى، متنفّر و به زیبایى، متمایل شوند.

        شش ـ موهاى زاید را نگه‌دارید!
        از برخى روایات، استفاده مى‌شود که موى بدن انسان، در تعدیل میل جنسى، مؤثر واقع مى‌شود. آنچه در روایات وارد شده، این است که اگر موى بدن، کوتاه نشود، موجب کم‌شدن شهوت جنسى مى‌گردد. البته این موضوع نباید انسان را از نظافت غافل کند؛ زیرا عدم پاکیزگى، مغایر با دین و بهداشت است و از سویی موجب خارش مى‌شود و خارانیدن زهار (اطراف عورت) زمینه‌ی لذت‌بردن و در ادامه، خودارضایى را فراهم مى‌کند.

        هفت ـ بال‌های فکر و خیال را ببند!
        نوجوانی دوره‌ای است که فرد بیشتر به خیال‌پردازی می‌پردازد. شایسته است که مربیان و والدین، تمهیداتى فراهم کنند تا افراد تحت تربیت خود را از افکار منفى و خیال‌پردازى خلاص نمایند و به یاد خدا عادت دهند. امام على (ع) مى‌فرماید: «هر کس زیاد فکرش در گناه شود، او را به معاصى مى‌کشاند۶.» باید به نوجوان آموخت از مواردی که باعث تشویش ذهن و خیال آدمی می‌شود دوری کند و خود والدین و مربیان نیز در فراهم آوردن شرایط آن همراهی‌اش کنند. از جمله راه‌های مناسب جهت جلوگیری از خیال‌پردازی عبارت است از:

        ۱- برنامه‌ریزی و مقابله با بی‌نظمی

        ۲- اجتناب از پروراندن آرزوهای بیهوده و دراز۷

        ۳- اولویت‌بندی فعالیت‌ها و اهداف

        ۴- مراقبت از ورودی‌های ذهن و قلب خصوصا چشم و گوش

        ۵- اجتناب از سرگرمی‌های مضر

        ۶- استفاده از رژیم غذایی مطلوب و ورزش

        ۷- اعتماد و توکل به خدا

        ۸- مرگ اندیشی و ترک حب دنیا

        ۹- اجتناب از بیکارگی و خلوت‌‌های زیاد

        هشت ـ  ورزش و تحرک
        اگرچه در قسمت‌های مختلف به اهمیت ورزش اشاره کردیم اما جا دارد از آن به عنوان یکی از بهترین راه‌های فرار از تحریکات جنسی نیز یاد کرد.

        نه ـ دعا و درخواست از خداوند
        در هر حال علاوه بر تمام آنچه تا اینجا جهت جلوگیری از تحریکات جنسی ذکر شد، باید در نظر داشت که آنچه می‌تواند باعث ثمردهی این تلاش‌ها شود، لطف خداوند متعال است. بنابراین قبل و بعد از تمام این تلاش‌ها باید با دعا و عبادت از خداوند بخواهیم برای دوری از وسوسه‌ها کمک‌مان کند. ضمن اینکه همان طور که ذکر شد دعا و یاد خدا باعث پر شدن مفیدِ بخشی از فراغت فرد است.

        یادمان باشد که والدین نیز در کنار تمام تلاش‌هایی که برای رشد طبیعی و بی‌خطر فرزندشان می‌کنند لازم است او را دعا کنند و از خداوند بخواهند تا نوجوانشان را از خطرات روحی و وسوسه‌های شیطانی محافظت کند.

         


        [۱] روان‌شناسی و تربیت جنسى کودکان و نوجوانان، ص ۱۴۸

        [۲]روان‌شناسی و تربیت جنسى کودکان و نوجوانان، ص ۱۴۸

        [۳] روان‌شناسی رشد، شعارى نژاد، ص ۴۰۹

        [۴] اى پیامبر! به مردان مؤمن بگو: چشم‌هاى خود را از نگاه به نامحرمان، فروگیرند و عفاف خود را حفظ کنند؛ این، براى آنان پاکیزه‌تر است؛ زیرا خدا به آنچه مى‌کنند، آگاه است... (سوره نور، آیه ۳۰)

        [۵] فَإِنَّ الرَّجُلَ وَ المَرأَةِ إِذَا خَلِیَا فِى بَیتٍ کَانَ ثَالِثُهُمَا الشَّیطَانَ. (کتاب من لا یحضره الفقیه، ج ۳، ص ۲۵۲؛ وسایل الشیعة، ج ۱۹، ص ۱۵۴)

        [۶] غررالحکم و درر الکلم، ج ۲، ص ۲۳۰، ح ۸۵۶۱؛ میزان الحکمة، ج ۱۰، ص ۴۷۱۲

        [۷] رساله وحدت از دیدگاه عارف و حکیم، علامه حسن‌زاده آملی، ص ۴۳

         



         


        1 نظر | ارسال نظر

          1.  
            مطالب جالب و مفید درباره بلوغ وجود داشت با تشکر
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷