بگویید «صیغه دائم»، نگویید «ازدواج سفید»
دخت ایران- چند وقتی است که رسانه‌ها کلمه "ازدواج سفید" را برای نوعی از زندگی مشترک به کار می‌برند که این نوع زندگی در حوزه شرع و قانون همان صیغه است که نه مدت‌دار، بلکه دائم مورد نظر است.
 
چرا این نوع زندگی "صیغه دائم" است و "ازدواج سفید" واژه نادرستی برای آن است؟
 
ازدواج عقد دائم است و تکالیف مشخصی را برای زن و مرد تعیین می‌کند. صیغه یا عقد موقت هم در شرع و عرف و قانون تعریف‌شده و قوانین خودش را دارد که رضایت طرفین شرط اول آن است و سایر شرایطی که خود می‌گذارد از تعیین مدت و مقدار مهریه. بعضی این رابطه را درعین‌حال که عقد دائم نمی‌کنند در عمل صیغه دائم می‌کنند و نمی‌خواهند مدت ارتباطشان محدود تعیین شود از قدیم هم این‌گونه صیغه بوده که آن را صیغه ۹۹ ساله می خوانده‌اند. ارتباطی که امروز رسانه‌ها آن را ازدواج سفید نام نهاده‌اند همان صیغه دائم است که در آغاز مدت محدود برایش نمی‌گذارند.
 
واژه ازدواج سفید از کجا آمده؟
 
ازدواج سفید "white marriage" برگرفته از معادل فرانسوی آن است که به معنای یک ازدواج ناتمام یا غیر کامل می‌باشد. یک ازدواج ثبت‌شده بدون ارتباط واقعی ازدواج که در واقع یک ازدواج صوری و روی کاغذ است. در این ازدواج اهداف اقتصادی، اجتماعی یا حقوقی و از این قبیل مورد نظر است مثل گرفتن کارت اقامت و ویزا و غیره. ازدواجی برای پوشش که در کاربرد نقطه مقابل مفهومی است که در رسانه‌ها به کار می رود.
 
آن چه رسانه‌ها از ازدواج سفید می‌رسانند زندگی مشترک است بی آن که ازدواجی ثبت شده باشد و این در واقع همان صیغه است که در عرف و شرع و قانون دیده‌شده. این نوع ارتباط در مفهوم غربی نه ازدواج سفید بلکه زندگی دو نفر به عنوان دوست است که باهم به خانه مشترک آمده‌اند نه آن چه ازدواج سفید در آن جا کاربرد دارد.
 
چند نکته قابل تأمل مرتبط:
 
• صیغه در جامعه ما به دلیل سوءاستفاده‌هایی که از آن شده بار منفی داشته که ذهنیت جامعه را نسبت به آن منفی کرده است. از جمله خیانت مردان متأهل نسبت به زندگی مشترک و آسیب‌های همراه با آن برای خانواده بوده است، یا بهره بری کارگری جنسی از زن که کرامت انسانی او را خدشه‌دار کرده. این کاربردها می‌تواند از عوامل مهم در عدم به‌کارگیری این واژه برای این نوع ارتباط باشد که با تبیین و قانونمند کردن صیغه و کاربرد آن در جامعه متناسب با واقعیت‌های امروز به دور از سوءاستفاده‌ها از آن می‌توان آن ذهنیت را اصلاح کرد.
 
• قانونی مدون لازم است تا ابعاد و زوایای این زندگی را ببیند و از آسیب‌هایی که برای جوانان و خاصه زنان به همراه می‌آورد کم کند. به عنوان مثال یک سری قوانین که در صورت تداوم یک مدت از این نوع زندگی قانون از زنان حمایت کند. خاصه که در این نوع زندگی زن از همان ابتدا نقش اقتصادی پررنگی ایفا می‌کند و مهریه‌ای باارزش مالی مطالبه نکرده است. خشونت خانگی در این نوع زندگی و ابزارهای حمایتی در مقابل آن برای زن دیده شود.
 
• لازم است کودک حاصل از این زندگی حمایت‌های کامل تر و همه‌جانبه داشته باشد. زوجی که زندگی خود را بر اساس توافق‌های شخصی شروع کرده‌اند فرزند آن‌ها حمایت‌های قانونی احتیاج دارد. به علاوه حمایت‌های مالی مصوب برای مادر در این نوع زندگی لازم است. قرآن در مدت شیردهی مخارج مادر کودک را به عهده پدر فرزند گذاشته است.
 
• با توجه به واقعیت‌های موجود در جامعه از جمله نقش اقتصادی و توانمندی‌های زنان، و نقش و جایگاه انسانی آن‌ها قوانین مدنی در حوزه خانواده احتیاج به اصلاح و رفع خلاء قوانین متناسب با این جامعه دارد. از طرف دیگر آموزش‌ها و فرهنگ سازی لازم است که همه اعضای خانواده را در جایگاه انسانی قرار دهد و روابط را این‌گونه ببیند و آموزش دهد. کم کاری در این زمینه‌ها و مشکلات موجود در روی آوردن جوانان به این نوع زندگی مشترک موثر است.
 
• بلوغ اقتصادی آخرین مرحله بلوغ است که وقتی یک دختر بتواند زندگی خود را به لحاظ اقتصادی مدیریت کند به مرحله‌ای رسیده است که بتواند شریک جنسی خود را هم انتخاب کند. یا وقتی دختری به این سن رسید می‌تواند از طرف پدر در این انتخاب وکالت داشته باشد.
 
• اجازه فسخ و خارج شدن از این رابطه برای هر دو طرف منظور می‌شود همچنان که شرکت هر دو در مخارج زندگی و کارها از جمله عواملی هستند که در گزینش این زندگی برای جوانان نقش دارند.
 
• اگر نظر کارشناسان بر این است که انتخاب این نوع زندگی آسیب زا و فرصت سوزی است بهتر است در جهت رفع مشکلات بر سر راه ازدواج و سلامت خانواده اقدام کنند و به جامعه نیز آموزش‌های لازم را بدهند.
 
• این مهم نیست که دو نفری که ازدواج می‌کنند چه دین و چه آیینی دارند مهم این است که قوانین به گونه‌ای باشند که جامعه به سمت قانون‌شکنی نرود. در یک جامعه مدنی فارغ از اعتقادات فردی قانون‌شکنی خود جرم است.

 
منبع: خبرآنلاین
 
پرینت گرفته شده از :
http://www.dokhtiran.com/notes/1393_09/003781.php