از آن روزی که رهبر معظم انقلاب دستور تشکیل یک شورای مستقل برای اسلامیسازی دانشگاه را دادند، 13 سال میگذرد؛ اما تشکیل این شورا و فرمان رهبری در طول این سالها بدون پاسخ مانده بود. در سال 86 و پس از سفر زاهدی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری دولت نهم، به قم، وی با وعده تحول در دانشگاهها طی پنج سال، شورای اسلامی شدن دانشگاهها را با انتصاب «حجت الاسلام روح ا... شاطری» به عنوان رییس شورا تشکیل داد.
مسئله تفکیک جنسیتی دانشگاهها نیز یکی از مسائل حوزه اسلامیسازی است که چندی است مورد توجه رسانهها قرار گرفته است. لازم است بدانیم این شورا محل تصمیمگیری درباره مسائل اسلامیسازی فضای دانشگاه است و بر اساس پرس و جوهای ما این شورا دستور کاری در جهت تفکیک سیستمی دانشگاهها ندارد.
از سوی دیگر، وزیر علوم نیز اعلام کرده است این مساله در دستور کار وزارتخانه متبوعش نیست و تنها بحثی است که از سوی برخی صاحب نظران مطرح شده است.
وی در سخنانی در سفر به قم گفته است: «ما هم این نظرات را دریافت میکنیم و روی آنها کار کارشناسی انجام میدهیم و آن چیزی که با جهانبینی اسلامی مطابقت داشته باشد را اجرا میکنیم. ما رشتههایی را خاص زنان و رشتههایی را خاص آقایان میخواهیم و این بحث در تمام دنیا هم وجود دارد و در کشور هم دانشگاههایی همچون الزهرا(س) و امام صادق (ع) نیز مخصوص آقایان وخانمها داریم و اشکالی هم ندارد و مثبت و خوب است. این سخنان ماهیتی كاملا مبهم داشت، ولی به نظر میرسد عدهای از تحقق این طرح حمایت میكنند.»
بحثی که با توجه به اهتمام بخش متدین جامعه و اهمیت فضای دانشگاهها برای آنان، از سوی این قشر از جامعه پیگیری میشود.
البته باید توجه داشت که اداره دانشگاهها که بخش فرهیخته جامعه هستند بر اساس خواستههای عوام متدین جامعه نمیتواند مطلوب باشد و سخن وزیر در این باب که «امروز جامعه باید دانشگاه ارزشمدار را از نظام اسلامی مطالبه كرده و آگاهی و بصیرت در میان اساتید و دانشجویان افزایش یابد.» نابجا به نظر میرسد.
البته در طی چند هفته گذشته معاون آموزشی وزارت علوم هر گونه اقدام در دانشگاهها در موضوع تفکیک را رد کرده است.
حسین نادریمنش در گفتگو با مهر درباره مسائل مطرح شده در رسانهها گفته بود: «معاونت آموزشی وزارت علوم هیچ طرحی مبنی بر تفکیک جنسیتی دانشگاهها تهیه نکرده است و از این موضوع اطلاعی ندارد. وزارت علوم تنها در مواردی که متقاضی تأسیس دانشگاه دخترانه و یا پسرانه وجود داشته باشد با بررسی شرایط و ضوابط، مجوز راهاندازی این گونه دانشگاهها را صادر میکند و برنامهای برای تفکیک جنسیتی دانشگاههای موجود ندارد.»
البته در این میان معاون پژوهشی نهاد رهبری در دانشگاهها مصاحبهای با یکی از خبرگزاریهای داخلی داشت که در آن پیشنهاد داد این طرح به صورت آزمایشی در یکی از دانشگاههای بزرگ تهران اجرا شود. البته محمدنژاد نتوانسته بود نکات مثبت یا منفی در این زمینه برشمارد و تنها گفته بود برای آزمایش باید یک دانشگاه موضوع این آزمون قرار بگیرد.
البته این معاون نهاد رهبری در دانشگاهها هیچ اشارهای به این موضوع نکرده است که چه تضمینی وجود دارد که آثار منفی و تبعات احتمالی آن دامنگیر این دانشگاه نشود.
در این شرایط بخشی از فضای علمی و سیاسی کشور به این موضوع طرح شده عکسالعمل نشان دادند و با آن مخالفت کردند.
جهانبخش محبینیا، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی، ضمن مخالفت با این طرح گفته است: «دانشجویان به حدی از بلوغ شخیصتی، سنی و فکری رسیدهاند که نیازی به طرحهای این چنینی، نظیر جداسازی فضای آموزشی ندارند.»
این نماینده مجلس ادامه داده است: «نباید نگاه به دانشجو را به قدری سطحی کنیم که گویی اسیر یک بخش از حواس خود هستند؛ بلکه باید دقت داشت که لایههای عمیقتری در وجود انسان به خصوص این قشر آیندهساز نظام موج میزند که میتواند در سایه برنامه فرهنگی و دینی شکوفا و آبدیده شود.» عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی اظهار امیدواری کرد: «باید اجرای برنامههای تربیتی، آموزشی در استعدادها و انرژیهای سازنده نیروی جوان در دانشگاهها به نحو موثری صیانت شود.»
دکتر علیرضا مرندی، وزیر اسبق بهداشت درمان و آموزش پزشکی و نماینده مردم تهران، ری، شمیرانات در مجلس شورای اسلامی، هم به مخالفت با این طرح پرداخته است و بیان کرده است: «مطرح شدن بحث تفكیك جنسیتی و دامن زدن به آن به این معنی است كه از كارهای اصلی غفلت ورزیدهایم و به كارهایی كه نه بنیانگذار كبیر نظام جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی(ره) آن را مورد اهمیت میدانستند و نه مقام معظم رهبری بر انجام آن تاکید فرمودهاند، اصرار ورزیم.»
نصرالله ترابی عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی هم گفته است: «طرح تفکیک جنسیتی در دانشگاهها موجب میشود تا منزلت و کرامت انسانها کاهش یابد.»
وی البته اشاره کرده است: «البته میتوان مراکز یا دانشگاههایی همانند دانشگاه الزهرا مختص بانوان در کشور ایجاد کرد، اما نمیتوان به صورت گسترده این طرح را اجرایی کرد.»
اما در بحث مخالفت با این طرح ماجرایی از امام راحل نیز نقل شده است که نشان دهنده مخالفت صریح ایشان با این نوع اعمال هستند.
ماجرا از این قرار است که یكی از نوادگان امام(ره) در روزهای آغازین انقلاب اسلامی نزد ایشان آمد و از كشیده شدن پرده در كلاسهای درس برای جداسازی دختران و پسران دانشجو خبر داد و حضرت امام(ره) ناراحت از این اقدام مسئولان دانشگاهی، به فرزند خود دستور داد موضوع را بررسی كند و از فردای آن روز نشانی از این گونه اقدامات در دانشگاهها نباشد.
علاوه بر تمام مباحث فوق، جالب است بدانیم دبیر شورای اسلامیسازی دانشگاهها نیز اطلاعی از در دستور کار بودن این موضوع ندارد. به نظر میرسد شورا تاکنون هیچ گونه موضعی نسبت به طرح و بررسی مساله تفکیک جنسیتی نداشته است.
این موضوع نباید مغفول بماند که اگر چه تفکیک جنسیتی دانشگاهها موضوع نابجایی است، اما برخی موارد مشاهده شده در دانشگاهها به لحاظ پوشش و آرایش یا نحوه تعاملات در داخل دانشگاه که تناسب با فضای علمی دانشگاه ندارد باید مدیریت و مرتفع شود.
در آخر به نظر میرسد اگرچه همه کارشناسان فرهنگی و دانشگاهی بر این نکته تاکید دارند که فضای دانشگاه نباید تبدیل به فضای تحریک شود و شرایط علمی آن تحت تاثیر قرار گیرد، اما تفکیک را امری نادرست میدانند و معتقدند این عمل نه تنها اثرات مثبت قابل توجه ندارد، بلکه اثرات منفی بسیاری در فضای دانشگاه و برای وجهه خارجی و رسانهای کشور و نظام اسلامی نیز دارد.
جالب بود...دکتر مرندی مخالف این طرحه و اون وقت فرزندشون ...