خوابگاه های خصوصی، آسایش یا فرسایش؟

زندگی دانشجویی امروزه با مسائل و مشکلات بسیاری پیوند خورده است. بیشترین مصائب و مشکلات گریبان‌گیر دانشجویانی است که با انگیزه‌های مختلف نظیر داشتن آینده بهتر، تحصیل جهت یافت شغل مناسب، داشتن پایگاه اجتماعی بالاتر، بیرون رفتن از محیط خانواده  و شهرهای کوچکتر و به منظور کسب آزادی عمل بیشتر و انگیزه‌های مشابه از محیط خانواده جدا و در شهرهای دیگر مشغول تحصیل می‌شوند. در این میان مشکل اسکان و اقامت یکی از مهمترین مسائلی است که دانشجویان با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.
خوابگاه‌های دانشجویی که معمولا دانشجویان در آنها اقامت می‌‌گزیند  بسته به نوع مدیریت‌شان مشکلات خاص خود را به همراه دارد. این خوابگاه‌ها معمولاً به سه گروه دولتی، خصوصی و نیمه دولتی_ نیمه خصوصی تقسیم می‌شوند. در این میان به نظر می‌رسد مشکل سازترین مدل مدیریتی این خوابگاه‌ها، خوابگاه‌‌های خصوصی باشد. این خوابگاه‌ ها دقیقاٌ به علت تعلق داشتن به بخش خصوصی و مهمتر از آن عدم نظارت دستگاه های دولتی بر آنها عموما به شکل نامناسبی مدیریت و اداره می‌شوند. کمبود امکانات، عدم رعایت بهداشت،  شهریه بالا، وجود مشکلات اخلاقی و عدم نظارت بر آنها، ناهمگونی افراد ساکن در خوابگاه  و مشکلات عدیده دیگر باعث به وجود آمدن شرایط سخت و گاهی غیر قابل تحمل در این خوابگاه‌ها می‌شوند.
در هفته خوابگاه‌های امسال، شعار گسترش خوابگاه‌های خصوصی مطرح شد. وجود مشکلات عدیده‌ای که در این خوابگاه‌ها به چشم می‌خورد باعث می‌شود به این نکته فکر کنیم که آیا این شعار، شعار و اقدامی مناسبی است؟ و آیا به مشکلات دانشجویان در اینگونه خوابگاه‌ها توجهی شده است؟ یا اینکه تصمیم جدیدی در مورد نظارت درست و منظم بر این مکان‌های اسکان گرفته شده است یا خیر؟
مشکلاتی که دانشجویان در خوابگاه‌های خصوصی با آنها مواجهند بی‌شمارند؛ دانشجویان در مقاطع مختلف در محیط‌هایی شلوغ و پر سر و صدا درگیر مشکلات فراوانی می‌شوند و از مهمترین وظیفه خود که تحصیل، تحقیق و پژوهش است باز می‌مانند. گاهی دانشجویانی که حتی در مقاطع بالاتر مشغول به تحصیلند و نیازمند  محیط آرام  و سالم برای مطالعه هستند به صورت کاملا غیرکارشناسانه با کارمندان  یا افراد غیر دانشجو هم اتاق می‌شوند، در این موارد شرایط زندگی هم برای دانشجو و هم برای کارمند هم اتاقی او سخت و دشوار شده و گاهی منجر به بروز بحث و مجادله بین این افراد می‌شود.


فاطمه دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تهران جزء افرادی است که با مشکلات اینگونه دست به گریبان است، او که دانشجوی شبانه است ضمن اعلام نارضایتی خود از مسئولین دانشگاه به علت ندادن خوابگاه به او و دوستان شبانه‌اش در مورد شرایط خود و دو هم اتاقی کارشناسی ارشدش می‌گوید که بیشترین مشکل را در مورد زمان مطالعه دارند، او و دوستانش که اغلب اوقات نیاز دارند  شبها مطالعه کنند با اعتراض هم‌اتاقی کارمندشان مواجه می‌شوند که می‌خواهد استراحت کند. مهناز دانشجوی دکترای حقوق دانشگاه آزاد نیز از عدم تجانس هم اتاقی‌هایش ناراضی است. او  هم اتاقی‌هایش را بی‌ملاحضه می‌داند  و در ضمن از کمبود امکانات گله‌مند است. مهنازمی‌گوید گاهی حتی برای فرستادن یک ایمیل دچار مشکل می‌شود و وجود مشکل اینترنت باعث می‌شود مجبور شود کارش را تا هنگام رفتن به دانشگاه به تعویق بیاندازد. در ضمن نداشتن اتاق مطالعه،  صدای بلند تلویزیون، سر و صدای زیاد هم‌اتاقی‌ها که دوست دارند هر شب در اتاق مهمانی به راه بیاندازند نیز مزید بر علت شده و درس خواندن را برایش سخت کرده است. مریم دختر بیست و هشت ساله‌ای که در یک چاپخانه مشغول به کار است رفتار نامناسب و مجادله‌های بی‌مورد مسئولین خوابگاه با ساکنین را به عنوان یکی از مشکلات خود عنوان می‌کند، او از سوء مدیریت مسئولین خوابگاه ناراضی است و بحث و مجادله‌های مسئولین خوابگاه با ساکنین بر سر مسائل مالی و مسائل دیگر ارامشش را در اقامتگاه به هم ریخته است. مهسا و ستاره دو دانشجوی کارشناسی ارشد هستند که برای برخورداری از امنیت و خلاصی از مشکلات خانه دانشجویی و در ضمن آسایش برای درس خواندن، یک اتاق دوازده متری را ده ملیون تومان رهن کرده‌اند. ولی اتاق آنها  به علت اینکه در طبقه زیر زمین قرار دارد و در کنار سرویس بهداشتی  و حمام است به شدت نمور و مرطوب است و وجود سوسک و حشرات آزارشان می‌دهد.
به هر حال مشکلات خوابگاه‌های خصوصی کم نیست. شاید لازم باشد گاهی بر سیاست گذاری‌های صورت گرفته یک بازبینی کارشناسانه اعمال شود. خوابگاه‌های خصوصی در حال حاضر در کشور کم نیستند، حذف آنها نه درست است  و نه حتی شاید امکان پذیر، اما می‌شود برای ایجاد  تغیر در آنها استانداردهایی قائل شد وافراد حقیقی و حقوقی که متقاضی تأسیس خوابگاه هستند را به رعایت یک سری از قانون‌‌ها و ارائه یک سری از خدمات ملزم ساخت. لازم به یادآوری است که بزرگترین مشکل که مشکلات دیگر را تحت الشعاع قرار می‌دهد و شاید حتی باعث به وجود آمدنشان می‌شود، عدم نظارت درست و مداوم ارگان‌‌های دولتی  نظیر اداره خوابگاه‌های دانشگاه‌ها و سازمان ایران‌‌گردی و جهان گردی بر خوابگاه‌‌های خصوصی است. باید همواره شروطی برای تأسیس خوابگاه در نظر گرفت و با نظارت‌های بعدی از اعمال قوانین و ارائه امکانات اطمینان حاصل کرد.