انقلابیون مجازی!

آنچه حال و هوای جهان عرب را در یک سال گذشته دیدنی‌تر می‌‌کند، حضور چشمگیر و تاثیرگذار زنان و دختران عرب از اولین روزهای شروع حرکت تا امروز است. حضوری که تمام طیف‌های گوناگون جامعه را در برمی‌گیرد از زنان برقع پوش و  دختران محجبه تا دخترانی با ظاهر مدرن و کم و بیش غربی. زنان در فرهنگ کشورهای عربی به تناسب میزان نفوذ آداب و سنن قبیله‌ای جایگاه متفاوتی دارند؛ سنت‌هایی که گاه به اشتباه و بیشتر از سوی تحلیل گران مغرض غربی اصول اسلامی تعبیر می‌شوند. درحالیکه دین مبین اسلام اولین ناجی ِ زن عرب از چنگال تیز تعصبات جاهلی  و مرد محور عرب بوده و هست. اما چگونه زنان مسلمان تونسی، مصری، یمنی، لیبیایی و بحرینی توانستند خود را قلب این حرکت‌های مردمی جای دهند و گاهی نقش رهبری این جنبش را به عهده بگیرند. میزان نفوذ و مطالبات خاص زنان مسلمان در این دگرگونی ساختار حکومت‌های عرب چیست  و پس از پیروزی این خیزش زنان چه ساز و کارهایی را برای پیگیری مطالبات خویش در نظر گرفته‌اند؟

بار دیگر ملکه سبا...
توکل عبدالسلام کرمان در اکتبر سال 2011 جایزه صلح نوبل را مشترکا به همراه رئیس جمهور  لیبریا و یکی از فعالان حقوق زنان لیبریایی دریافت کرد. او زنی سی و سه ساله، مادر سه فرزند، نویسنده، شاعر، روزنامه نگار زن یمنی و رئیس سازمان روزنامه‌نگاران رها از بند است و از او به عنوان مادر انقلاب یمن یاد می‌کنند. توکل کرمان از نظر فکری به حرکت اسلامی یمن متمایل بوده و از معروف‌ترین مدافعان آزادی بیان، حقوق زنان و حقوق بشر در یمن است. او به عنوان عضو شورای مرکزی «تجمع برای اصلاح يمن» که حزب مخالف حکومت و بازوی اخوان المسلمین یمن محسوب می‌شود در فعالیت‌های سیاسی این حزب نقشی محوری و به سزا داشته است. او جایزه صلح نوبل خود را به تمامی انقلابیون، شهدا و مجروحان انقلاب یمن و انقلاب‌های دیگر کشورهای عربی تقدیم کرد و آن را متعلق به تمام زنان مسلمان دانست. علاوه بر این جایزه، او به عنوان یازدهمین فرد تاثیرگذار جهان در سال ۲۰۱۱ میلادی از سوی مجله تایم انتخاب شده است. هر چند اهدای  جوایز مختلف از جمله جایزه شجاعت از سوی سفارت آمریکا به این بانوی محجبه یمنی در راستای تلاش غرب برای مصادره این حرکت‌های آزادی خواهانه و ضد استکباری است. اما این موضوع می‌تواند نشان دهنده اعتراف‌شان به  قدرت و شجاعت زنان مسلمان نیز باشد. البته توکل کرمان را نمی‌توان به عنوان الگوی زن مسلمان دانست؛ چرا که علیرغم حجاب پوشیده و کامل خود، کرمان در مراسمی مانند دیدار با دبیر کل سازمان ملل متحد به راحتی با مردان دست می‌دهد و حریمهای اسلامی را به طور کامل رعایت نمی‌کند. اما به عنوان یک زن فعال در جامعه مسلمان قابل توجه است. این زن یمنی در جریان انقلاب و تظاهرات یمن همیشه در صفوف مقدم آن قرار داشته و بارها از سوی ماموران امنیتی دستگیر و روانه زندان شده است. دوستداران توکل کرمان صفحه‌ای با عنوان «حفیده بلقیس»، «نواده بلقیس» در فیس بوک راه اندازی کرده‌اند. این صفحه  6هزار و 354 دوستدار دارد.


«شعبك كأنه سما و الدنيا دي مطره»
وقتی وبلاگ نواره‌النجم وبلاگ نویس و روزنامه نگار زن مصری را باز می‌کنید این شعر طولانی در کنار صفحه نوید آزادی و امید را یادآور می‌شود. «مردم مصر چون آسمان‌اند و دنیا بارانشان».
میدان التحریر قاهره حضور با صلابت این بانوی جوان مصری در کنار دیگر هم وطنانش را در روزهای پرحادثه انقلاب مصر به یاد دارد. نواره النجم فارغ التحصیل رشته زبان انگلیسی و به عنوان مترجم در شبکه آموزش نیل به کار مشغول است. نخستین گام‌های نواره برای مبارزه با استبداد و آزادی خواهی از همراهی‌اش با دانشجویان چپ دانشگاه در تظاهرات ضد اسرائیلی ِ سال 1995 شروع شد و در همین تظاهرات دستگیر و به مدت 12 روز زندانی و مورد آزار و اذیت جسمی قرار گرفت و در مدت بازداشت شاهد شکنجه‌های وحشتناک رژیم مبارک نسبت به نیروی‌های اسلام گرای عضو اخوان المسلمین مصر بود و دردناک‌تر این که فهمید دوستان چپ گرایش موافق این آزار و اذیت اسلام گراها هستند و او با این فریاد که هیچ کس مستحق شکنجه نیست از این طیف چپ گرا جدا شد .
وبلاگ او پر از مطالب ضد اسرائیلی است. در مقالاتش به شدت از رفتارهای خودکامه حکومت مبارک انتقاد کرده است.  و در تمامی راهپیمایی‌های اعتراضی مردم مصر نیز شرکت داشته است. اما چهره‌ای او از وقتی به عنوان سخنگوی جوانان مصری بارها و بارها درگزارش‌های مستقیم شبکه الجزیره از میدان التحریر به تصویر درآمد تبدیل به اسطوره‌ای از مقاومت یک زن مسلمان مصری شد. وبلاگ نواره «جبهه التهییس الشعبیه» و از سال 2005 میلادی و با ادبیاتی انتقادی و نزدیک به لهجه مصریِ کوچه و بازار شروع به نوشتن در آن کرده است روزانه 15 هزار بازدید کننده دارد که در روزهای اوج انقلاب مصر به 30 هزار نفر در روز  رسیده است.
نواره هم چنین  مادرش صافی ناز الکاظم شاعر و منتقد ادبی  را  تشویق به وبلاگ نویسی و حضور در شبکه‌های اجتماعی کرده است. وبلاگ ما در نواره «لسانی حصانی» یعنی «زبان من مرکب من» نام دارد . نواره در روزهای انقلاب 25 ژانویه با حجاب اسلامی در تمامی گردهمایی‌ها و تحصن‌های ملت مصر در میدان التحریر حضور داشت و تبدیل به چهره برجسته دختران مسلمان مصری در این جنبش عظیم عدالت خواهی شد. نزدیک به 105هزار و 268 کاربر، دوستدار صفحه او در فیس بوک هستند .

بهاری که می‌خواهند رنگ پاییز بگیرد
حضور وسیع تر زنان محجبه و برقع پوش مصری، یمنی، لیبیایی و بحرینی در تمامی راهپیمایی‌های اعتراضی و اقبال عمومی ملت‌های عرب به سوی احزاب اسلام گرا موجب نگرانی غرب شده است و این نگرانی از خلال ایجاد شک نسبت به برنامه‌های آینده حزب اسلام‌گرا و شبهه افکنی و فضاسازی در مورد آن به روشنی قابل مشاهده است. لينا بن مهنی وبلاگ نویس تونسی که به همراه توکل کرمان نامزد دریافت جایزه نوبل صلح شده بود، اما نتوانست آن را به خود اختصاص دهد، در مطالب بی اساس و غرض ورزانه خود زنان را دعوت به رهایی از حجاب و التزام دینی می‌کند، اما آیا راهی از پیش خواهد برد؟
پایبندی زنان مسلمان عرب با وجود تبلیغات گسترده و پر زرق و برق رسانه‌های غرب و رسانه‌های عربی همسو با این برنامه‌ها نشان از عدم توفیق سیاستمداران غربی در به انحراف کشیدن خواست آن ها که ساختن جامعه‌ای سرشار از صلح پاکی و امنیت برای همه مردم است دارد. اگر تنها مشکل زنان مصری، یمنی، تونسی و لیبیایی رهایی از حجاب و التزام دینی بود دلیلی برای مخالفت با سیاست حکومت‌های دیکتاتوری قبلی نداشتند، چرا که محدودیت ها در آن زمان برای اسلام گراها و کسانی بود که پایبند به اصول اسلامی بودند نه دیگرانی که خواهان جامعه بر اساس اصول اخلاقِ انحرافی غرب هستند .
زنان مسلمان در کشورهای عربی خواهان حقوق انسانی برابر و نگاهی به دور از جاذبه‌های جنسی به خود هستند. جامعه‌ای که برپایه دیدگاه‌های مترقی اسلام زمینه فعالیت سازنده آنان را در تمامی عرصه‌های اجتماعی فراهم آورد و نه اینکه به زنان برای کسب منفعت و لذت جویی نگاه کند. روندی که پیش از این در جامعه مصر دیده می‌شد و فریاد زنان مصری را در میدان التحریر به آسمان رساند .
خاورمیانه امروز میدان آزادی و رهایی از بند ظلم است و زنان که به نام تعصب‌های واهی بیشتر این ظلم را چشیده‌اند پیشتاز حرکت به سوی آینده‌ای روشن تر از گذشته هستند.