707
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. لیلا باقری
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 707
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        ازدواج که در گذشته بر حسب عادت انجام می‌شد و کسی فکرش را هم نمی‌کرد روزگاری به خانه بخت فرستادن جوانها اینقدر مشکل شود، حالا بعد از گذشتن یکی دو دهه آنقدر سخت و پیچیده شده است که باید برایش طرح و برنامه و لایحه و دستورالعمل صادر می‌کنند.

         

        درست وقتی حدود ۱۴ میلیون جوان مجرد اماده ازدواج در کشور وجود دارد؛ وقتی سن ازدواج دختران و پسران بالا رفته و برای دختران بالای ۲۵ سال طبق عرف به همان تعداد پسر با حفظ فاصله سنی ۴ سال بزرگتر وجود ندارد؛ وقتی همه جوانها برای ازدواج نکردن و به تاخیر انداختن آن، مسائل اقتصادی و نبود کار و سر به فلک کشیدن قیمت مسکن را عنوان می‌کنند، سازمان ملی جوانان طرحی را از اتاق فکر خود رسانه‌ای می‌کند به نام تشکیل «خانواده نیمه مستقل» و اصرار دارد در حال حاضر تنها راهی است که می‌تواند به داد جوانان مجرد برسد و متاهلشان کند.

        وقتی کارها از روی عادت انجام می‌شود، خیلی‌ها متوجه اتفاق افتادن آن یا اهمیت اتفاق افتادنش نمی‌شوند؛ اما به محض اینکه اختلالی در انجام کارهای روتین پیش می‌آید، چون از قبل طرح و برنامه‌ای برای مواجه شدن با آن نبوده، عده‌ای غافلگیر می‌شوند. درست مثل مساله ازدواج جوانهای این نسل که عده‌ای معتقدند بحرانی است.


        ازدواج که در گذشته بر حسب عادت انجام می‌شد و کسی فکرش را هم نمی‌کرد روزگاری به خانه بخت فرستادن جوانها اینقدر مشکل شود، حالا بعد از گذشتن یکی دو دهه آنقدر سخت و پیچیده شده است که باید برایش طرح و برنامه و لایحه و دستورالعمل صادر می‌کنند.


        اما از آنجایی که ازدواج و مقوله‌های انسانی پیچیده‌تر و حساس‌تر از مسائل بخشنامه‌ای و لایحه‌ایست، هر پیشنهادی که مطرح شود با خیل عطیمی از نظرات و انتقادات کارشناسان حوزه خانواده مواجه می‌شود.


        به عنوان نمونه طرح ازدواج موقت در هر دوره‌ای که مطرح شد، سیل عظیم انتقادات را با خود به همراه داشت. اکنون نیز طرح سازمان ملی جوانان مبنی بر تشکیل خانواده نیمه مستقل، که البته تفاوت اساسی با طرح ازدواج موقت دارد، منشا بحثهای جدید شده است.

        ازدواج نیمه مستقل چیست؟
        مبلغان این طرح همواره و درتمام بحثهای خود اظهار کرده‌اند که این طرح چیز تازه‌ای نیست و همان است که در گذشته هم رواج داشته و کم‌کم و به مرور زمان به دست فراموشی سپرده شده است و حالا باید احیا شود. می‌گویند آنچه در این طرح حائز اهمیت است و باید خانواده و جوانان به آن توجه ویژه‌ای نشان دهند، این است که باید مسئله انتخاب همسر را از تشکیل زندگی کامل جدا دانست. جوانان نباید به صرف اینکه نمی‌توانند تشکیل زندگی کامل بدهند، انتخاب همسر خود را به تعویق بیاندازند. چرا که به گفته حجت الاسلام محمدجواد حاج علی اکبری، رئیس سازمان ملی جوانان، زیبایی‌های زندگی زمانی به خوبی درک می‌شود که جوانان همسر خود را انتخاب کرده باشند و صیغه عقد بین آنان جاری شده باشد.
        انتخاب همسر و جاری شدن صیغه عقد دو نکته مهمی است که مورد تاکید طرح خانواده نیمه مستقل است. در مرحله بعد، این طرح از حمایت خانواده‌ها از جوانان خود می‌گوید و اینکه پذیرای جوان خود باشند و شرایط دوران عقد طولانی را برایشان مهیا کنند؛ و تا ایجاد شرایط کامل برای تشکیل خانواده مستقل عقد کرده و هر کدام در خانه والدین خود بمانند. درست مثل زمان مجردی ِ خیل عظیمی از جوانان که تحت حمایت خانواده‌های خود مشغول به کسب علم و رفتن به دانشگاه هستند، اما این بار با این تفاوت که همسر خود را انتخاب کرده‌اند.


        در ادامه هم آنچه مطرح می‌شود این است که موانعی چون مهریه، جهیزیه، خدمت سربازی پسر و... موانعی توهمی هستند که خانواده‌ها خودشان آن را تراشیده‌اند و باید با آنها مبارزه شود. آنچه وجود دارد این است که بیشتر از موانع اقتصادی، موانع فرهنگی دست و پای جوانان و خانواده را برای امر ازدواج بسته است.

        مثبت و منفی نیمه مستقل
        حسین بانکی پور فرد، کارشناس مسائل خانواده، در این باره معتقد است که خانواده نیمه مستقل الگوی کاملی در کنار الگوی فعلی در جامعه نیست؛ اما در شرایط فعلی برای برخی جوانان می‌تواند ایده خوبی باشد. شرایط جامعه حاکی از آن است که منتظر ماندن ۱۳ میلیون جوان آماده به ازدواج که همه امکانات الگوی کامل ازدواج را ندارند، تا زمانی که شرایط ازدواجشان مهیا شود، مخاطراتی را برای نسل جوان در پی خواهد داشت.


        عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان رواج پیدا کردن ارتباط هایی تحت عنوان دوستی‌ها یا روابط عاطفی، که تعلق خاطر شدیدی بین دختر و پسر ایجاد می‌کند، را به عنوان یکی از مخاطرات مجرد ماندن جوانان برشمرده و تأکید می‌کند: «در این نوع روابط دو طرف به هم علاقمند هستند و ارتباطشان نوعی ابراز علاقه و تسکین روحی است؛ اما چون شرایط ازدواج برایشان مهیا نیست، مبادرت به ازدواج نکرده و رابطه‌شان به یک رابطه غیررسمی و غیرشرعی تبدیل می‌شود.


        در مقابل لیلا بداغی، نماینده قوه قضاییه در شورای فرهنگی اجتماعی زنان می‌گوید: «این ایده بیشتر منافع اقتصادی و مالی را برای زوج‌های جوان در نظر دارد. این نوع ازدواج از نظر قضایی تجربه خوبی ندارد و تا حدی مشکل آفرین است


        وی دلایل این اختلافات را مداخله خانواده‌ها در ارتباط بین زوجین دانسته و تصریح می‌کند: «فاصله بین دوران عقد و عروسی نباید بیش از یک سال باشد؛ زیرا بر اساس آمار، این فاصله منجر به اختلافات گوناگون قضایی و خانوادگی شده و در مواردی به طلاق انجامیده است

        وی عرف جامعه را مهمترین عامل در دلزدگی زوجین در طولانی شدن دوران عقد می‌داند و عنوان می‌دارد: «در ازدواج نیمه مستقل، زوجین دارای حق و حقوق قانونی هستند؛ اما از آنجا که در عرف جامعه ما این ازدواج حق قانونی زوجین را در مسائل جنسی و جسمی در نظر نمی‌گیرد، می‌تواند باعث بروز مشکلات عدیده و نوعی دلزدگی شود


        وی تاکید می‌کند: «عقد طولانی در بحث قضایی مورد تایید نیست و سابقه خوبی از این بحث در سطوح مختلف قضایی وجود ندارد

        خرده مشکلات، ناشی از خرده فرهنگ‌ها
        در گذشته خانواده نفوذ زیادی روی فرزند خود داشت و وجود بافت سنتی در خانواده‌ها مانع از این می‌شد که فرزندان ابراز وجود چندانی در انتخابهای خود داشته باشند. البته این یکی از نکات منفی است که برخی در زندگی سنتی روی آن تکیه می‌کنند، اما وجود همین فضا باعث می‌شد جوانان با حمایت خانواده‌ها احساس امنیت کنند. آنچه مسلم است، نوع زندگی و بافت شهرها هم اجازه این حمایت را به خانواده‌ها می‌داده است. فرضا خانواده پسر یا دختر به راحتی و بدون دغدغه بخشی از فضای خانه خود را در اختیار زوج جوان گذاشته و معتقد بودند که خانواده نوپا نیاز به حمایت دارد تا بتواند روی پای خود بایستد. اما امرزه با وجود خانه‌هایی که بیش از ۵۰ یا ۶۰ متر فضا ندارند، به نظر نمی‌رسد اکثر خانوده‌هایی که در شهرهای بزرگ زندگی می‌کنند امکان حمایتهای این چنینی از فرزندان متاهل خود را داشته باشند.


        مسئله دیگر این است که برخی خرده فرهنگها، درست یا نادرست، مانع از این می‌شود که زوجین در زمان عقد بتوانند به راحتی با یکدیگر ارتباط داشته باشند. البته در طرح تشکیل خانواده نیمه مستقل هم بر این خرده فرهنگهای بعضا نادرست تاکید شده است و از جامعه و خانواده خواسته شده تا شرایط را برای زوجین در این زمان مهیا کنند.


        علی اصغر کیهان‌نیا، روانشناس و مشاور خانواده، در این باره معتقد است در این طرح تمام نکات لحاظ نشده است. بچه‌ای که در این رابطه تولید می‌شود کجا زندگی کند؟ این خانواده چگونه با دیگران معاشرت کنند؟ و مسایلی از این قبیل.


        کیهان‌نیا در مورد راه حل این مشکل می‌گوید: «پیشنهاد من ترویج ازدواج آسان از طریق رسانه‌ها، به خصوص صدا و سیما است. این طرح بیشتر به نیازهای جنسی جوانان توجه دارد و طرح پخته ای نیست

        چاره در مثلث طلایی است
        جدای وجود خرده فرهنگها، عده‌ای دیگر نیز معتقدند به درازا کشیده شدن دوران عقد به دلایل احساسی و عاطفی و مسائلی که ممکن است بین این خانواده نوپا بوجود آید درست نیست.


        از جمله این نظرات مخالف متعلق به حجت‌الاسلام پناهیان، مسئول اتاق فکر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها، است. وی با اشاره به اینکه نمی‌توان گفت به درازا کشیده شدن دوران عقد بد است، اظهار داشت: «طولانی شدن این دوران آثار و تبعاتی دارد که معلوم نیست دختران و پسران امروزی بتوانند به خوبی تحمل کنند


        پناهیان درباره این آسیب‌ها معتقد است که از نظر عاطفی طولانی شدن دوران عقد ممکن است برای دختر خانم‌ها مشکلاتی بوجود آورد. خانمی که علاقمند به تشکیل زندگی باشد و ارتباط عاطفی با همسر خود برقرار کرده باشد، ممکن است دچار مشکلاتی شود که مردان به خوبی آن ضرورتها را درک نکنند و به این ترتیب سوء‌تفاهم‌هایی برای خانواده‌های نوپا بوجود آید.


        حجت‌الاسلام پناهیان شکل نگرفتن عواطف و احساسات خانم‌ها به طور کامل نسبت به همسر و زندگی مشترک در دوران عقد را دلیل دیگر بوجود آمدن آسیب می‌داند و می‌گوید: «ممکن است دختران بعضی اوقات در تمایل خود به آغاز زندگی مشترک دچار نوساناتی شوند و ناراحتی‌های خاصی پیش آید و حتی از همسر خود بدون دلیل خاصی احساس تنفر کنند


        وی در ادامه تصریح می‌کند: «این برخورد در برخی خانمها حتی ممکن است طبیعی هم باشد؛ در حالی که اگر زیر یک سقف زندگی کنند، نوسانات در مرزهای منفی زیاد اوج نمی‌گیرد. یا ممکن است آقایان و خانم ها دچار محاسبه‌هایی شوند که آیا درست انتخاب کردند یا نه
        مسئول اتاق فکر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها با اشاره به اینکه زوج در دوران عقد ممکن است هنوز خود را در موقعیت انتخاب ببینند، گفت: «خیلی وقت‌ها ممکن است زوجین در اثر برخورد با کوچکترین ناملایماتی به انتخاب خود شک کنند و وقتی در انتخاب تردید ایجاد شد دلسردی‌هایی ممکن است بوجود آید که به آسیب‌ها دامن بزند یا حتی به طلاق منجر شود


        البته مسلم است که اگر انتخاب درست و آگاهانه انجام شده باشد و اگر روحیه از خود گذشتگی در زوج نوپا بالا باشد، نوسانات منفی کمتر اوج خواهد گرفت. به علاوه، آنچه مسلم است و مسئولان در سازمان ملی جوانان هم به آن اذعان دارند، این است که برای تشکیل و حفظ خانواده نیمه مستقل  باید آموزش‌هایی به جوانان داده شود. نمی‌توان صرف وجود برخی از مشکلات اعم از اقتصادی و فرهنگی کل طرح را زیر سوال برد و منتظر ماند مشکلاتی که سالها است بوجود آمده و در بطن جامعه ریشه دوانده، حل شود و بعد جوانان اقدام به ازدواج کنند.
        از این گذشته وجود آمارهایی که گویای این است که همه جوانان مجرد بیکار و همه بیکاران مجرد نیستند، نشان از این است که عاملی مهمتر از اقتصاد مانع جوانان برای تاهل است که همان موانع توهمی است. مطرح شدن ایده تشکیل خانواده نیمه مستقل این حسن را به همراه داشت که قفل سکوت در این باره شکسته و حساس‌سازی در این زمینه انجام شد.


        آنچه بیشتر از مسائل مادی موجب واهمه جوان برای تشکیل زندگی شده است، تجملات، فرار از مسئولیت و تنوع‌طلبی و سایر مسائلی است که دوره گذار از جامعه سنتی به مدرن برای مردم جامعه به ارمغان آورده است.


        بلندپروازی، رفاه‌طلبی و دوری از به زحمت افتادن برای ساختن زندگی راحت، خانواده‌ها و جوان را بر این داشته است تا قبل از داشتن رفاه نسبی، به فکر ازدواج نباشند. البته در این بین نمی‌توان نقش پررنگ دولت را در این زمینه نادیده گرفت؛ وظیفه هر دولتی است که برای تسهیل امر ازدواج مشکل کار و مسکن مردم اجتماعش را حل کند.


        به نظر می‌رسد نوعی حرکت همسو در چند وجه نیاز است تا بحران ازدواج در کشور حل شود. اول عزم جدی دولتمردان برای حل بحران کار و مسکن، دوم دوری خانواده‌ها از تجملی که در تمام زمینه‌ها در حال سوزاندن ریشه اعتقادات و سنت‌های زیباست، و سوم آمورش جوانان. به وضوح دیده می‌شود که ازدواج امر خطیری است که بدون کوچکترین آموزش مداوم و مستمر انجام می‌شود و همین عاملی بر رشد طلاق، چه در دوران عقد و چه بعد از آن، می‌شود.

         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷