2144
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. زهیر کریمی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۳)
            تعداد بازدید: 2144
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        بیشترین علت مراجعه افراد مخصوصا زنان به فال‌گیرها یافتن راه‌حلی برای مشکلات عاطفی آنها می‌باشد.

        در تمامی فرهنگ‌ها و اقوام گوناگون سنت‌های کهنی وجود دارند که با گذشت زمان به فراموشی سپرده شده‌اند. یکی از مهم‌ترین علت‌های فراموشی این سنت‌ها پیشرفت‌های علمی و تجربی انسان بوده است؛ این پیشرفت‌ها باعث شده مسائلی که قرن‌ها برای بشر مانند راز باقی مانده بود، رمزگشایی شوند و همین امر سبب شد که برخی از سنت‌ها و باورهای کهنی که از دل این گونه رازها بیرون آمده بودند دیگر امری پوچ و غیر عقلانی به نظر برسند. به عنوان مثال کسی با دیدن خورشیدگرفتگی، با ضربه زدن به سینی و دیگ یا با نواختن طبل و دهل، هیولایی که خورشید را در دهان گرفته است از حمله‌اش منصرف نمی‌سازد. حتی بسیاری از افراد امروزه باور نمی‌کنند که چند نسل پیش از خودشان این کار را انجام می‌دادند.
        اما مسئله اصلی این جاست که در میان همین سنت‌ها و باورهای قدیمی بعضی از آنها نه تنها به فراموشی سپرده نشده‌اند، بلکه پر رونق‌تر و پر شاخ و برگ‌تر از قبل شده‌اند. یکی از همین باورها بدون شک پدیده فال و فال‌گیری است. امروزه با نگاهی کوتاه به اطراف خودمان درمی‌یابیم که با وجود رشد علم و آگاهی و گسترش رسانه‌هایی چون اینترنت در ایران، نه تنها فال‌گیری و رجوع به خرافات در کشورمان کمتر نشده است، بلکه این پدیده روزبه‌روز در زندگی ما پر رنگ‌تر می‌شود. نکته قابل توجه این است که فال‌گیران امروزه بیشتر از رسانه‌هایی مانند اینترنت برای تبلیغ فعالیت‌های خود استفاده می‌کنند و با جستجویی کلی در این زمینه در یکی از موتورهای جستجو در اینترنت می‌توانیم شاهد این قضیه باشیم. افراد مختلفی به فال‌گیرها رجوع می‌کنند تا آینده و راه‌حل مشکلات خود را در بین کارت‌ها، ته فنجان قهوه و چایی‌ها، کف دست‌ها و... بیابند. حال سؤال اصلی این جاست که مخاطبان فال‌گیری دارای چه خصوصیاتی هستند و چرا به فال‌گیرها مراجعه می‌کنند؟
        بر اساس یافته‌های به دست آمده در پژوهش‌های اجتماعی بیشتر مخاطبان فال‌گیرها، افرادی در  گروه سنی جوانان هستند؛ و بیشتر آنها را نیز زنان تشکیل می‌دهند. شاید تصور غالبی در جامعه ما این باشد که معمولا افراد کم‌سواد یا با سطح سواد پایین به این گونه از خرافات روی می‌آورند، اما باید به این نکته اشاره کرد که در بین رجوع کنندگان به فال‌گیری افراد قابل توجهی نیز دارای سطح سواد بالا و دانشگاهی هستند؛ در همین زمینه دکتر اسفندیار ربانی استاد دانشگاه و جامعه‌شناس می¬گوید: «هرچند تحصیلات کم و آموزش و پرورش ضعیف باعث گسترش خرافات می‌شود، اما تمام افرادی که به خرافات روی می‌آورند کم‌سواد نیستند. افراد تحصیل‌کرده‌ای هم که آگاهی لازم در این زمینه را ندارند گرایش خرافات دارند.» با نگاهی کوتاه به نرخ‌های موجود در امر فال و فال‌گیری در ایران می‌توان به این نتیجه رسید که مخاطبان آنها نیز در سطوح طبقاتی متوسط رو بالا و بالای جامعه قرار دارند.
        بر اساس دیدگاه‌های روان‌شناسانه از آنجا که جوانان هنوز آمال و آروزهای مختلفی را در سر می‌پرورانند و همین طور تجربه زیستی کمتری نسبت به افراد مسن‌تر دارند، بیشتر به فال‌گیرها رجوع می‌کنند؛ اما این نکته نیز باید مورد توجه قرار بگیرد که شرایط و مناسبات یک جامعه در رجوع جوانان به این پدیده بسیار مهم است. در جوامعی که جامعه بستر لازم را برای رشد جوانان خود مهیا نکند و یا برخی از سنت‌ها و باورها، رو در روی رشد و پیشرفت جوانان قرار بگیرد، رجوع آنها به خرافات برای دستیابی به آینده‌ای که نمی‌توانند آن را تصور کنند، بیشتر می‌شود. به عنوان مثال به علت وجود نظام کاستی در جامعه هند و اینکه سنت‌های جامعه سدی در برابر آروزهای افراد بود؛ امروزه شاهد این هستیم که در هند انواع خرافات و خرافه‌پرستی وجود دارد.

         

        volume31_04.jpg
        زنان ایرانی امروزه در تمام حوزه‌های زندگی از جمله، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی حضوری فعال دارند و چگونگی زیستن آنها در حال حاضر  با گذشته قابل مقایسه نیست. ولی سؤال این جاست که چرا با تمام این تفاسیر زنان هنوز هم بیشترین آمار رجوع‌کنندگان به این نوع مقولات یعنی فال و فال‌گیری را دارند. برای کندوکاو در مورد علت رجوع زنان به فال‌گیرها باید نگاه جامعه‌شناسانه به این موضوع داشته باشیم و به عمق ساخت‌ها و مناسبات اجتماعی جامعه ایران رجوع کنیم. اما قبل از اینکه وارد بحث جامعه‌شناختی شویم باید به نکته‌ای نیز توجه کرد، بر اساس نتایج پژوهش‌های انجام شده در ایران، تعداد قابل توجهی از زنانی که به فال‌گیرها مراجعه می‌کنند نه از روی اعتقاد و باور به فال و فال‌گیری است، بلکه تنها از روی کنجکاوی و سرگرمی است و با توجه به اینکه بیشتر این فال‌گیرها در جاهایی دست به تبلیغ کار خود می‌زنند که معمولا مکان‌هایی زنانه هستند؛ مانند: آرایشگاه‌های زنانه، نمایشگاه‌های لباس زنانه و... بنابراین هر زنی ممکن است تنها از جهت ارضاء حس کنجکاوی خود یا لحظه‌ای سرگرم شدن در کنار دوستان به فال‌گیرها مراجعه کند، در این صورت این امر دیگر معضلی روانشناختی یا مسئله‌ای جامعه‌شناختی نیست؛ ولی اگر زنانی مراجعه مکرر به فال‌گیرها داشته باشند و تصمیم‌های زندگی خود را بر پایه طالع بینی‌های آنها بگیرند و زندگی خود را متأثر از این امر بدانند این دیگر از حد یک تجربه ساده و سرگرمی زودگذر گذشته است و تبدیل به مسئله‌ای اجتماعی شده است. این گزارش سعی می‌کند به موشکافی جامعه شناختی دسته دوم، یعنی زنانی که تصمیم‌های خود را بر اساس نظر فال‌گیرها می‌گیرند و زندگی خود را متأثر از آنها می‌دانند، بپردازد.
        جامعه ایران از قرن‌ها پیش دارای نظام پاتریمیونال یا مردسالار بوده است با اینکه امروزه سطح آگاهی افراد و پیشرفت علمی گسترش یافته است باز هم نمودهایی از آن را مشاهده می‌کنیم. از مناسبات ساده بین خانواده‌ها گرفته تا ساختارهای کلان جامعه ایران همه و همه به نوعی فرهنگ مردسالار را در درون خود بازتولید می‌کنند. بر اساس پژوهش‌های انجام شده در ایران بیشترین علت مراجعه افراد مخصوصا زنان به فال‌گیرها یافتن راه‌حلی برای مشکلات عاطفی آنها می‌باشد. همین امر نشان می‌دهد با وجود اینکه امروزه زنان در جامعه بسیار فعال‌تر از گذشته شده‌اند و در تمام حوزه‌ها حضوری پرجنب‌وجوش دارند، اما هنوز هم در برخی از زمینه‌ها نمی‌توانند به راحتی به خواسته‌ها و نیازهای خود دست یابند. دکتر اسفندیار ربانی در همین زمینه می‌گوید: «وقتی افراد جامعه توانایی برآورده کردن نیازها و خواسته‌هایشان را از لحاظ فکری، ‌اقتصادی و اجتماعی ندارند و یا نمی‌توانند به خواسته‌هایی مثل ازدواج و طلاق دست یابند به دنبال فال‌گیری و خرافات می‌روند.» همیشه زنان مخصوصا در گذشته جامعه ایران در برخورد با مسائل عاطفی واکنشی منفعل داشتند که این نوع واکنش نیز همیشه مورد تأیید فرهنگ و سنت جامعه ایرانی بوده است؛ زنان در میان فرهنگ و سنت ایرانی همیشه برای همسرشدن و زیستن در کنار مردی، انتخاب شده‌اند، ولی خود انتخاب نکرده‌اند. اینجاست که زنان برای بیان برخی از احساسات و خواسته‌های خود مانعی بزرگ به نام سنت و فرهنگ را می‌بینند و به صورت ناخودآگاه خواسته‌های خود را سرکوب می‌کنند؛ و برای بیان آن از مسیرهایی غیرعقلانی استفاده می‌کنند؛ که یکی از این آنها مقوله فال و فال‌گیری است. همین امور باعث شده است که برخی از زنان برای دستیابی به خواسته‌هایشان به جای انتخاب مسیر عقلانی از راه‌های دیگر استفاده کنند.
        امروزه جامعه‌شناسی در ایران پدیده فال و فال‌گیری را هنوز به عنوان معضل و مسئله نشناخته است و به همین دلیل پژوهش‌های بسیار کمی در این زمینه انجام شده است. ولی با توجه به رشد این مقوله در جامعه ایران و اینکه جامعه سالم جامعه‌ای است که افراد آن باید برای دستیابی به اهداف خود از گزینه‌های عقلانی استفاده کنند؛ وجود و گسترش چنین پدیده‌ای از یک جهت می‌تواند زندگی شخصی افراد را تحت تأثیر قرار دهد و افراد جامعه را از فردی پرجنب‌وجوش و فعال به فردی منفعل و ناکارآمد تبدیل کند و از طرف دیگر نیز می‌تواند ساخت‌های فرهنگی و آموزشی یک جامعه را هدف گرفته و لطمات جبران ناپذیری به آن بزند. بنابراین تنها راه جدایی از این معضل اجتماعی این است که جامعه بستر لازم را برای دستیابی عقلانی به اهداف افراد مهیا کند که این امر بدون بازبینی برخی از سنت‌ها و باورها اتفاق نمی‌افتد.
         

         


        3 نظر | ارسال نظر

              1. user-pic
              2. نامشخص
                ۰۴ تیر ۹۱
                ۱۰:۳۸
          1.  
            برایم این موضوع بسیارجالب بودبخصوص اینکه ازدیدگاه جامعه شناسی بررسی شده بود
           
          0
           
          0
          1.  
            درود و خسته نباشید میگم بهتون. واقعا در مورد خرافه و فال و طلسم و ... مطالب جالب و جامعی تهیه کرده اید. پشتکار و جدیت شما در این زمینه قابل تحسین هست. به امید روزی که جهل و خرافه برای همیشه از بین بره و به جاش واقع بینی و منطق جایگزین بشه.
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. نیلوفر
                ۲۰ تیر ۹۱
                ۰۰:۴۹
          1.  
            پاسخی به نظر حمید
            درود و خسته نباشید میگم بهتون. واقعا در مورد خرافه و فال و طلسم و ... مطالب جالب و جامعی تهیه کرده اید. پشتکار و جدیت شما در این زمینه قابل تحسین هست. به امید روزی که جهل و خرافه برای همیشه از بین بره و به جاش واقع بینی و منطق جایگزین بشه.
            چه حوصله ای همشوخوندی من که تادیدم زیاده ولش کردم
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷