4534
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. مریم محمودی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۱)
            تعداد بازدید: 4534
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        حورا؛ حوزه کاری‌اش مطالعات جنسیت در چارچوب اندیشه و مبانی دین اسلام است.

        وارد دفتر مرکز مطالعات زنان که می‌شوی درست روبروی خودت قفسه‌ای پر از شماره‌های مختلف مجله حورا را می‌بینی، مجله‌ای که از نام و محل تولیدش برمی‌آید که درباره زنان باشد. در همان مرور اولیه، طرح روی جلد شماره‌های مختلف جلب توجه می‌کند. همگی طرح‌های گرافیکی هستند و به جای عکسی از زنان از نمادها استفاده شده است. گویا آگاهانه از عکس اجتناب شده است. کتابخانه نسبتا بزرگی درون دفتر  مجله یا به عبارتی دفتر مطالعات و تحقیقات زنان وجود دارد که پر است از کتاب‌هایی با موضوع محوری زنان، فمنیسم، جامعه‌شناسی و... . وارد اتاقی می‌شوم که قرار است در آن با هادی کافی سردبیر فعلی مجله حورا مصاحبه کنم. او تحصیلات حوزوی دارد و ۱۲ سال است بعنوان دبیر اجتماعی و فرهنگی روزنامه‌ها و مجلات مختلف فعالیت می‌کند.
        «حوراء» را روی کیوسک روزنامه‌فروشی‌ها ندیده‌ام، اما سال‌هاست نامش را در محافل مطالعاتی زنان و جنسیت شنیده‌ام. نشریه‌ای تخصصی که توسط دفتر مطالعات و تحقیقات زنان منتشر می‌شود و حوزه کاری‌‌اش  «مطالعات جنسیت در چارچوب اندیشه و مبانی دین اسلام» است. این دفتر  آنچنان که خودش را در سایتش معرفی می‌کند موسسه‌ای فرهنگی، پژوهشی، آموزشی و غیرانتفاعی است که به وسیله مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران با اهدافی از قبیل «تبیین دیدگاه نظام‌مند دین پیرامون زن و خانواده، ارتقای آگاهی‌ها و تحلیل‌ها در حوزه مطالعات دینی زن و خانواده با تکیه بر اطلاع‌رسانی روزآمد، تعمیق پژوهش‌ها و کارشناسی‌های دینی در حوزه زنان و خانواده و پشتیبانی هدفمند از توسعه و گسترش آن و پاسخ‌گویی به نیازهای تئوریک و دفاع از مرزهای اعتقادی در حوزه زن و خانواده» تأسیس گردیده است. مجله حورا نیز در حوزه رسانه این اهداف را دنبال می‌کند.
        این مجله در ابتدا  با نام «زنان و تازه‌‏های اندیشه» درسال ۱۳۸۰ با پنج پیش شماره، فعالیت آزمایشی خود را آغاز کرده و پس از یک وقفه به منظور بازنگری در برنامه‏‌ها و سیاست‏‌ها و همگون‌سازی آن با خواست مخاطبان، مجددا در سال ۸۲ با نام جدید «حوراء» آغاز بکار کرده و تا کنون ۴۲ شماره از آن تقریبا بصورت هر دو ماه یک بار منتشر شده است.  
        مدیر مسئول این مجله و مسئول دفتر مطالعات حجه الاسلام و المسلمین زیبایی‌نژاد هستند. این مجله در هر شماره به یک موضوع خاص  می‌پردازد و تقریبا ۸۰ درصد مطالب هر شماره کاملا مرتبط با موضوع آن شماره و در قالب مقاله، گفتگو، یادداشت و گزارش هستند و بقیه هم به اخبار و تازه‌های زنان و معرفی کتاب در حوزه مطالعات جنسیت می‌پردازد. بنا به گفته هادی کافی، سردبیر مجله، این موضوعات به تشخیص شورای پژوهش دفتر مطالعات واقع در قم انتخاب می‌شوند.

        volume32_30.jpg
        این مجله تخصصی برای خود رسالتی واسط میان یک مجله علمی - پژوهشی و مجله‌ای با مخاطب عام قائل است و مخاطب خود را جامعه نخبگانی کشور، مسئولین مربوط به حوزه زنان و خانواده، اساتید دانشگاه و همین طور افراد موثر از جمله روزنامه‌نگاران تحقیقی که در اطراف حوزه زنان فعال هستند می‌داند.
        دغدغه این مجله طرح، بررسی و ارائه راه‌حل‌های تخصصی و مبتنی بر اصول و اندیشه‌های دینی درباره مسایل حوزه زنان است. سردبیر مجله در بیان  اهداف مجله گفتند: «حوراء در فضایی آغاز به کار کرد که در  فضای رسانه‌ای تخصصی زنان دو جریان غالب وجود داشت: یک دسته که صریحا مبنای فمنیستی داشته و از منظر همان اصول فمنیستی با مسایل مواجه شده و فعالیت رسانه‌ای می‌کردند، دسته دیگر رسانه‌هایی که با ادبیات انقلابی و دینی به شکلی کار می‌کردند که آگاهانه یا ناآگاهانه، خروجی رسانه‌ای آنها در خدمت جریان فمنیستی و یا تابعی از آن بود. در این زمان و بنا به ضرورت پرکردن خلا ادبیات دینی در حوزه مطالعات جنسیت، فعالیت‌های پژوهشی و همینطور رسانه‌ای در دستور کار دفتر قرار گرفت.»
        بنظر می‌رسد این مجله به دلیل مخالفتی که میان آموزه‌ها و اندیشه‌های دینی و آموزه و اندیشه‌های جریان فمنیستی ملاحظه می‌کرده قصد نقد علمی این جریان و رقابت با  تنها جریان فکری اثرگذار در مطالعات زنان آن دوره را داشته است. به طوری که بسیاری از مطالب مجله علی‌الخصوص شماره‌های ابتدایی مجله به معرفی و نقد و بررسی اصول فمنیسم در غالب عناوینی مثل «فمینیسم و دانش‌های فمینیستی»، «فمینیسم فرامدرن و فمینیسم اسلامی»، «اخلاق فمینیستی» و «معرفت و فمینیسم» پرداخته است. این رقابت با فمنیسم در همه بخش‌های مجله به چشم می‌خورد. مجله در  هرجا که  طرح موضوعی کرده در کنارش بدیل فمنیستی آنرا به نقد کشیده و ناهمخوانی آن را با مبانی دین اسلام نشان داده و تلاش کرده است ناکارآمدی تجویزات آن جریان را به نوعی اثبات کند.
        «نظام اسلامی و مسئله پوشش زنان»، «مدیریت مطالبات زنان»، «آسیب‌شناسی روابط زوجین»، «بازتولید خانواده ایرانی»، «زن، خانواده و اصلاح الگوی مصرف»، «زن، خانواده، سیاست»، «مضیقه ازدواج؛ علل و پیامدها»، «بانوان و تبلیغ دینی»، «دلالت‌ها و عوامل موثر بر کنش‌های خانواده ایرانی»، «نگاهی دوباره به طلاق»، «جنسیت و سیاست‌گذاری»، «زنان و برنامه چهارم توسعه»، «مسئله بین‌المللی زنان»، «خوانش انتقادی اشتغال زنان»، «بررسی الحاق به کنوانسیون» برخی از موضوعاتی هستند که محور مجله قرار گرفته‌اند. با مروری بر عناوین شماره‌های مختلف این مجله می‌توان گفت مجله از این حیث که پا را از حوزه زنان و مطالعات جنسیت فراتر نگذاشته و خود را مقید به همین عرصه دانسته، کاملا تخصصی عمل کرده است. به واسطه ماهیت میان رشته‌ای بودن مسایل زنان و ارتباط اجتناب‌ناپذیر آن با سایر حوزه‌ها، آفت حاشیه رفتن وخارج شدن از حوزه اصلی در برخی رسانه‌های فعال در حوزه زنان آفت شایعی است که حوراء از آن مصون مانده است.
        سردبیر مجله در پاسخ به میزان پرداختن به مسایل روز زنان در ایران و جهان اظهار داشتند که «نگاه ما به مسایل زنان شتابزده نیست و اصراری  نداریم به محض وقوع بطور شتابزده به آن بپردازیم؛ این انتقادی است که ما به رسانه‌های غیرخبری داریم. رسانه‌های خبری موظف هستند به سرعت اطلاع‌رسانی کنند، اما سایر رسانه‌ها نباید به سرعت و بدون ارزیابی دقیق و شتابزده صرفا با چاپ یک گفتگو و گزارش موضع‌گیری کنند. ما سعی می‌کنیم اول جریانات را درک کنیم، آنها را خوب بپرورانیم، جوانب آنرا بسنجیم و در انتها موضع‌گیری کنیم. چرا که یک رسانه باید موضع گیری کند، اما این موضع‌گیری باید عالمانه و پس از تحقیقات باشد. مثلا زمانی بحثNGO ها (یا همان سمن‌های امروزی) بسیار داغ شده بود ما واکنش شتابزده ندادیم، بلکه پس از تحلیل و بررسی، یکی از شماره‌ها را به آنها اختصاص دادیم. در مورد مسایل جهانی زنان من جمله موضوع مدیریت جهانی زنان، کنوانسیون‌های بین‌المللی و... هم خود را ملزم می‌دانیم پس از سنجش میزان اهمیت و نیاز آن برای مخاطبان خاص خودمان به آن بپردازیم. در اینجا توجه به این نکته مهم است که اگر ما به مسایل روز نمی‌پردازیم پس به چه موضوعاتی می‌پردازیم؟ پاسخ ما این است که یکسری مسایل پایه‌ای وجود دارند که نه تنها هنوز حل نشده‌اند، بلکه حتی طرح و بررسی هم نشده‌اند. ما هدف‌مان طرح، بررسی و در صورت امکان ارائه راه‌حل و به نتیجه رساندن آن موضوعات پایه‌ای در کنار طرح بحث مسایل روز است. هر دو در کنار هم.»
        دست اندرکاران این مجله برنامه خاصی جهت نظرسنجی در یک بازه زمانی مشخص و طی یک فرایند مستقل ندارند، بلکه تلاش می‌کنند در خلال جلسات و برنامه‌هایی که دفتر مطالعات زنان برگزار می‌کند از نظرات، نیازها و ایده‌های مخاطبان خاص خود آگاه شوند. هرچند بنظر می‌رسد این شیوه به جهت کوچک بودن دایره مخاطبان تا حدودی قابل قبول باشد، اما امکان برخورداری از نظرات مطلعین و فعالین در این حوزه که به هر دلیلی با دفتر مطالعات رابطه  ندارند را از مجله سلب می‌کند.
        مجله حوراء روی کیوسک روزنامه‌فروشی‌ها توزیع نمی‌شود، بلکه برای مشترکان مجله و همین طور برخی مراکز و افرادی که در این حوزه فعالیت دارند ارسال می‌شود. تعداد مشترکان مجله به نسبت یک مجله تخصصی رقم کمی نیست. حورا سایت مستقل ندارد و متن مطالب مجله دو هفته بعد از چاپ روی سایت دفتر مطالعات به آدرس جدید wrc.ir در بخش مجله حوراء به صورت html قرار می‌گیرد. خوشبختانه ایجاد سایت مستقل به منظور استفاده از قابلیت‌های فضای سایبری از جمله ارتباط دوسویه با مخاطب و نیز توسعه دایره مخاطبان در برنامه آینده مجله قرار دارد.

         

        volume32_29.jpg
        از آنجا که مجله مخاطبان خاصی مانند سیاست‌گزاران و اساتید حوزه زنان دارد و هدف مجله هم تاثیرگزاری روی این قشر هست، نمی‌توان به سادگی برآوردی از موفقیت مجله در رسیدن به اهدافش داشت. این موضوع را با سردبیر مطرح کردیم و نظر وی را  در این مورد جویا شدیم « به عقیده شما تا چه حد در این تاثیرگذاری موفق بوده‌اید، مثلا آیا موردی بوده است که دیدگاه یا معضلی را طرح کرده باشید که کسی پیش از آن جنبه به موضوع نگاه نکرده باشد، اما بعد از مدتی آن دیدگاه مورد توجه قرار گرفته باشد یا حتی بیش از آن به عنوان نگاه غالب در آمده باشد؟»
        ایشان در پاسخ گفتند: «بله. مثلا در دوره‌ای در کشور حضور زنان در دانشگاه تنها یک افتخار دانسته می‌شد، البته که افتخارآمیز هم هست، اما کسی به عواقب و آسیب‌های ناخواسته این مساله توجهی نداشت. می‌توانم بگویم پیش از ما کسی به این موضوع نپرداخته بود، اما امروز همه به این مساله معترفند که این موضوع دارای جوانب و عواقب پنهانی است که باید بدان توجه و پرداخته شود.  یا در مورد تاثیرگذاری روی مخاطبان محقق  در بسیاری از همایش‌ها و مقالات علمی به مطالب ما رجوع داده شده است.»
        کافی، در پاسخ به این سوال که «خود شما در مطالب‌تان به چه اسناد و منابعی استناد می‌کنید؟» گفت: «تلاش می‌کنیم در حد امکان به منابع دست اول رجوع کنیم. مخصوصا در موارد فقهی اگر موردی به نقل از سندی ذکر شود، تلاش می‌کنیم به سند دست اول مراجعه کرده و تا حد امکان هم از اسناد ترجمه‌ای نقل قول نکنیم.»
        «با توجه به نگاه ویژه‌ای که دفتر مطالعات زنان نسبت به موضوعات زنان و به تبع آن مجله حوراء دارد احتمال یک‌سونگری و جانب‌داری در طرح مسایل زنان وجود ندارد؟» سردبیر مجله در پاسخ به این سوال گفتند: «دفتر و مجله قطعا نگاه خاص مبتنی بر دین اسلام را در طرح، بررسی و راه‌حل مسایل زنان دارد و مواضع خود را نیز صریحا مطرح می‌کند، اما تلاش می‌کند به نحوی از نقد منتقدین و مخالفین بهره ببرد و با آنها وارد گفتگو بشود. در مورد مسایل روز زنان و یا طرح‌هایی که درباره زنان از سوی مسئولین مطرح یا به اجرا گذاشته می‌شود تلاش ما این بوده است که وظیفه رسانه‌ای خودمان را در هر شرایطی انجام دهیم و ناظر بر فرایندهای پژوهشی، قانون‌گذاری، اجرایی در حوزه زنان تلاش کنیم در یک بررسی عمیق و عالمانه و همه‌جانبه- بدون توجه به اینکه فرد یا گروه مطرح‌کننده در سایر موارد با ما هم عقیده است یا نه- به نقد آن طرح از دیدگاه خودمان بپردازیم، اما اینکه چقدر در این کار موفق بوده‌ایم یا نه را باید دیگران اظهارنظر بکنند.
        یکی از محاسن مجله معرفی کتاب و بخش تازه‌هاست. در این بخش نیز کتاب‌ها متناسب با اهداف و رویکردهای مجله معرفی می‌شوند. در مورد برخی کتاب‌ها هم گزارش‌های انتقادی کار می‌شود.
        بنظر می‌رسد مجله به اهداف خود که همان نقد رویکردهای غیراسلامی به زنان، مطالعات زنان و مسایل زنان و نیز تلاش برای ارائه نسخه‌ای مطابق دین برای مساله زنان بوده، پایبند مانده باشد، اما همین موضوع گاهی باعث بسته ماندن نسبت به مسایل و تکراری شدن استدلال‌ها شده است. اگر هدایت‌گران مجموعه به این مسئله توجه کرده و امکان بازکردن فضای خود نسبت به مخالفین رویکردشان را داشته باشند، این نشریه می‌تواند پویایی خوبی را در فضای پژوهشی مطالعات زنان در میان موافقان و مخالفان رویکردهایش ایجاد کرده و امکان تولید ادبیات پژوهشی مناسب در این حوزه و همینطور راهکار برای مسایل زنان را فراهم آورد.
         

         


        1 نظر | ارسال نظر

          1.  
            سلام خدا قوت بسیار عالی است در رشته مطالعات خانواده در مقطع کارشناسی تحصیل کرده ام خوشحال می شوم اگر بتوانم حضوری مفید داشته باشم. با تشکر
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷