1578
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. مریم محمودی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 1578
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        کمیسیون زنان و خانواده کمیسیون فرعی و تفننی بود که در واقع خط بطلان بر مسئله زن و خانواده است.

        از آنجا که طرح‌ها و لوایح مختلف مجلس شورای اسلامی درباره زنان و خانواده، نیمی از اجتماع را موضوع قانون‌گذاری قرار می‌دهد، همیشه یکی از چالش برانگیزترین موضوعات این عرصه بوده است. موضوع طرح کمیسیون زنان و خانواده که چندی پیش مطرح شد، قانونی با موضوع زنان نبود، بلکه اهمیتی والاتر از آن داشت، چراکه قصد داشت شیوه کلی قانون‌گذاری مجلس درباره زنان و خانواده را متحول کند. لذا در این مجال به بررسی این طرح، شکل‌گیری، ضرورت‌ها، مخالفان و موافقان و نهایتا سرنوشت آن می‌پردازیم.


        کمیسیون چیست؟
        در معنای کمیسیون  آمده است «مجموعه‌ای از افراد که انجام عمل معینی مثل بررسی موضوعی یا ارائه راه‌حل‌هایی را برعهده می‌گیرند.» در مجلس شورای اسلامی ایران سیستم تقسیم کار مبتنی بر همین کمیسیون‌هاست. «مجلس دارای کمیسیون‌های خاص ... و کمیسیون‌های تخصصی (و کمیسیون‌های موقت) با محدوده وظایف مشخص... خواهد بود.» (ماده ۲۹، آیین نامه داخلی مجلس)


        کمیسیون‌های خاص، شامل کمیسیون تحقیق، تدوین آیین‌نامه داخلی مجلس و اصل نودم می‌باشد. ۱۲ کمیسیون تخصصی عبارتند از: آموزش و تحقیقات، اجتماعی، اقتصادی، امنیت ملی و سیاست خارجی، انرژی، برنامه و بودجه و محاسبات، بهداشت و درمان، صنایع و معادن، عمران، قضایی و حقوقی، کشاورزی، آب و منابع طبیعی، هر یک در محدوده تخصصی خود به بررسی طرح‌ها و لوایح و سایر امور مرتبط با مجلس می‌پردازند.


        در حال حاضر بررسی مسایل زنان و خانواده در حیطه وظایف کمیسیون فرهنگی و در کنار سایر وظایف محوله این کمیسیون در محدوده فرهنگ و هنر، ارشاد و تبلیغات، صدا و سیما و ارتباطات‌جمعی، تربیت‌بدنی و جوانان است. در مجلس چهارم، تعداد زنان نماینده که در هر سه دوره قبل ۴ نفر بود به ۹نفر افزایش یافت و طرح کمیسیون زنان از این مجلس و به وسیله نفیسه فیاض‌بخش مطرح شد تا مسایل زنان با تمرکز بیشتر و در یک کمیسیون مسقتل مورد بررسی قرار گیرد. اما نمایندگان آن دوره به دلیل اینکه نباید مسئله زنان را از بقیه جدا کرد، با آن مخالفت کردند.


        کمیسیون زنان و خانواده، سرانجام در مجلس پنجم تشکیل شد. در روزهای پایانی عمر مجلس پنجم، مرضیه وحید دستجردی که آن زمان نماینده مجلس بود و حالا وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است، این کمیسیون را تشکیل داد، اما وقتی آیین‌نامه داخلی مجلس در اواخر دوره پنجم تغییر کرد و کمیسیون‌های مختلف درهم ادغام شدند، کمیسیون زنان هم در کمیسیون اجتماعی و فرهنگی ادغام و به عنوان یک کمیته فرعی در کمیسیون فرهنگی و اجتماعی مجلس، فعال شد. در مجلس هفتم و هشتم اما دیگر صدایی از این کمیته شنیده نشد.

        volume36_10.jpg


        طرح مجدد کمیسیون زنان و خانواده در مجلس هشتم

        تشکیل یک کمیسیون جدید در مجلس ایران با تغییر آیین‌نامه داخلی ممکن است و برای تغییر آیین‌نامه هم باید رای موافق دوسوم حاضران در جلسه علنی به دست بیاید. در آخرین روزهای مجلس هشتم یک‌بار دیگر طرحی برای راه‌اندازی این کمیسیون ارائه شد. زهره الهیان، عضو فراکسیون زنان مجلس هشتم کسی بود که طرح تشکیل کمیسیون زنان و خانواده را در این دوره از مجلس ایران مطرح کرد. او در ارائه این طرح معتقد بود تشکیل کمیسیون زنان و خانواده در کنار فراکسیون زنان مجلس، برای رفع خلا قوانین خاص برای زنان و تحکیم بنیان خانواده لازم است. زهره الهیان در توجیه این طرح به گفته‌های رهبر ایران درباره جایگاه زن در خانواده استناد می‌کرد که یکی از مسائل مهم و تأثیرگذار در کلیه امور اجتماعی و سیاسی و اقتصادی جامعه را حضور و فعالیت زنان در عرصه خانواده و جامعه می‌داند. این نماینده زن مجلس ایران، قوانین مصوب مجلس در دوره‌های گذشته و مجلس هشتم را قوانین قابل توجهی می‌دانست که نمی‌توان نسبت به آنها بی‌تفاوت ماند، اما به اعتقاد او، این قوانین با توجه به میزان جمعیت زنان کافی نیست. براساس طرحی که او پیشنهاد کرده بود، قرار بود کمیسیون زنان و خانواده، ویژه نمایندگان زن مجلس نباشد و نمایندگان مردی که در حوزه زنان صاحب‌نظر هستند، بتوانند در جلسات آن شرکت کنند و عضو کمیسیون زنان و خانواده شوند.


        تحکیم بنیان خانواده و پیگیری حقوق زنان، رسیدگی به حقوق کودکان و زنان بی‌سرپرست و سلامت و امنیت بانوان جامعه و حتی پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و سلامت کودک مباحثی بودند که طراح، بررسی آن را در این کمیسیون ممکن می‌دانست.
        الهیان با بیان اینکه رسالت جدی نمایندگان مجلس تصویب قوانینی است که متضمن نگاه اسلامی به خانواده باشد گفت: «در قانون اساسی ما به عنوان یک قانون بالادستی بر استیفای حقوق زنان در جامعه تاکید شده است. نباید قوانین حوزه زنان و خانواده پراکنده و غیرسیستماتیک باشد، زیرا پیاده‌سازی رویکرد اسلامی در خانواده نیازمند هماهنگی و هم‌افزایی قوانین است.»


        مخالفت زنان نماینده با کمیسیون زنان و خانواده در مجلس هشتم
        طیبه صفایی رئیس فراکسیون زنان مجلس هشتم، در این زمینه چنین اظهار نظر کرده بود:‌ «تشکیل کمیسیونی ویژه زنان و خانواده که اغلب هم با محوریت زنان اداره خواهد شد، اشتباه است، زیرا محدودیت‌هایی برای حضور نمایندگان زن مجلس در سایر فراکسیون‌ها و کمیسیون‌ها ایجاد می‌کند.» او درباره طراحان این طرح گفته بود که آنها با بی‌توجهی به پیامد‌ها و عواقب بعدی این موضوع، اقدام به این کار کرده‌اند و در صورتی که از عواقب منفی این طرح مطلع بودند، برای تأیید آن وارد عمل نمی‌شدند. به اعتقاد او، پیشنهاد تشکیل کمیسیون زنان نوعی بدفهمی از مشکلات حوزه زنان است و نمی‌توان نمایندگان زن را به یک کمیسیون خاص تبعید کرد و انتظار داشت مشکلات حوزه زنان به صورت تخصصی، بررسی و حل شود.


        مخالفان این طرح معتقدند ماده ۱۰ قانون اساسی بر موضوع خانواده و برنامه‌ریزی نهادهای مختلف با محوریت خانواده تأکید دارد. در برنامه پنجم توسعه هم تمام دستگاه‌ها موظف‌ هستند در حوزه زن و خانواده برنامه جامع توسعه را تدوین کنند. در بعد ساختاری و تشکیلاتی هم مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، در حوزه مسائل زنان و خانواده فعال است.


        به این ترتیب، محدود کردن نمایندگان زن که در کمیسیون‌های مختلف حضور دارند در یک کمیسیون، منطقی نیست و بررسی مسائل مربوط به حوزه زنان و خانواده را محدود می‌کند. براساس این نگاه، زنان مشکلات مختلف فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی دارند که باید در تمام کمیسیون‌ها مورد بررسی قرار بگیرند.


        صفایی اضافه می‌کند: «اگر تنها یک کمیسیون به حوزه زنان و خانواده اختصاص دهیم تمام نمایندگان زن مجلس باید به اجبار فقط در این کمیسیون شرکت کنند، بنابراین ارزیابی مثبتی از این کمیسیون ندارم. مانند این است که تمام وزارتخانه‌‌ها از زیر بار فعالیت در رابطه با حوزه زن و خانواده شانه خالی کنند و آن را به مرکز امور زنان واگذار کنند.» رئیس فراکسیون زنان مجلس ادامه می‌دهد: «افزایش کمیسیون‌ها نیاز به طی کردن مراحل قانونی داشته که در زمان کوتاه تحقق نخواهد یافت، بنابراین بهتر است حامیان طرح تشکیل کمیسیون زنان و خانواده اندکی در ماهیت آن تعقل کرده و سپس وارد عمل شوند.» اما طیبه صفایی به عنوان سکاندار فراکسیون زنان مجلس هشتم تنها مخالف تشکیل کمیسیون تخصصی زنان و خانواده نبود. تعداد دیگری از نمایندگان زن مجلس از جمله فاطمه آلیا و عفت شریعتی از مخالفان سرسخت این پیشنهاد بودند.


        عفت شریعتی نماینده مردم مشهد در دوره هشتم مجلس شورای اسلامی گفت: «کمیسیون زنان و خانواده کمیسیون فرعی و تفننی بود که در واقع خط بطلان بر مسئله زن و خانواده است.» او با بیان این مطلب افزود: «طرح تشکیل کمیسیون زنان و خانواده ظاهری بسیار فریبنده دارد، ولی نتیجه‌اش فاجعه‌آمیز است که سبب اختلال در کار جامعه می‌شود.» وی با اشاره به اینکه چیزی حدود ۱۵ امضا برای این کمیسیون ارائه شد، اما رای نیاورد، تاکید کرد: «عامل این امر روشنگری نمایندگان مشهد بود که بلافاصله بعد از مطرح‌شدن این طرح مخالفت شدید خود را ابراز کردند.» عضو کمیسیون شوراها و امنیت داخلی مجلس هشتم با بیان این که این طرح باید برای مجلس نهم که زمان برای تحقیق و انتخاب کارشناسان باشد مطرح شود تصریح کرد: «یکی از دلایل رای نیاوردن این طرح، مشخص نبودن تعداد اعضای کمیسیون و تعداد نمایندگان خانم و آقا که حق عضویت دارند، بود. (به نقل از باشگاه خبرنگاران مشهد، ۱۹ فروردین ۱۳۹۱ )


        فاطمه رهبر عضو دیگر فراکسیون زنان مجلس هشتم که از موافقان اولیه و مخالفان بعدی طرح بود در خصوص دلایل مخالفت خود برای تشکیل کمیسیون زن و خانواده در مجلس بیان داشت: آن زمان که این طرح مطرح شد اختیار مجلس هشتم را داشتیم و این فرصت را داشتیم که در مجلس در این خصوص برنامه ریزی کنیم، اما هم اکنون در شرایطی این طرح مطرح شد که ۴۵ روز بیشتر به عمر مجلس هشتم نمانده است و عملاً برای مجلس نهم پیش‌بینی می‌شود.»


        رهبر ادامه داد: «در مجلس آینده که نماینده‌ها براساس رأی مردم انتخاب شدند خودشان تصمیم می‌گیرند. تفسیر آیین‌نامه و کمیسیون در اختیار مجلس است، اکنون برای رسیدگی به موضوع تشکیل کمیسیون زن و خانواده در مجلس زمان مناسبی نیست و مجلس نهم در ابتدای کار خود رسیدگی به این طرح را در دستور کار خود قرار دهد. یکی دیگر از علت‌های مخالفت بنده این است که در حال حاضر برای مجلس آینده ۳ نماینده زن منتخب هستند، به فرض اینکه این ۳ نفر از نماینده زن در دوره دوم وارد مجلس شوند، انتظار می‌رود همه زنان مجلس وارد کمیسیون زنان خانواده شوند و این باعث کمرنگ شدن حضور نمایندگان زن در دیگر کمیسیون‌ها می‌شود.»


        وی اضافه کرد: «در هیچ یک از قوانین بالادستی این نکته را نداریم که نماینده فقط در امور زنان و خانواده فعالیت کند. نمایندگان مجلس در برابر قانون وظایف محوله با مردان یکی هستند، البته نمایندگان زن به دلیل علاقمندی مسائل حوزه بانوان را در فراکسیون زنان پیگیری می‌کنند.»


        عضو فراکسیون زنان مجلس گفت: «ما نباید امور کشور در عرصه‌های مختلف را جنسیتی ببینیم، بنابراین جدا کردن مسائل زنان و خانواده کار عبس است، البته در دوره ۸ مجلس قانون در زمینه مسائل زنان کم نداشته‌ایم و بیشتر مشکلات به دلیل اجرا نشدن قوانین است. این در حالی است که تغییر ساختار مجلس و تشکیل کمیسیون زن و خانواده دردی را درمان نمی‌کند و نمایندگان مرد خیلی تمایل آمدن به کمیسیون زنان را ندارند.


        سرنوشت طرح در مجلس هشتم
        اختلاف‌های داخلی زنان مجلس هشتم در ناموفق بودن این طرح و رای نیاوردن فوریت آن بی‌تاثیر نبوده است. در حالی که زهره الهیان اجازه نداده بود طرح در فراکسیون زنان مجلس بررسی شود و آن را به شکل مستقیم به هیئت رئیسه ارائه کرده بود، سایر زنان این فراکسیون معتقد بودند با این شیوه، تضمینی وجود ندارد که زنان در رابطه با مشکلات حوزه زن و خانواده با هم به توافق برسند و آن را در یک کمیسیون تخصصی حل کنند. این گروه معتقد بودند باید کمیته زن و خانواده را که زیرمجموعه کمیسیون فرهنگی است فعال کرد. از سوی دیگر، در حالی که زنان در این کمیسیون حضور حداقلی دارند و نمایندگان مرد به هیچ عنوان حاضر به عضویت در این کمیسیون نمی‌شوند، نمی‌توان انتظار داشت چنین طرح‌هایی به جایی برسد.


        هرچند خانم الهیان امیدوار بود مجلس به یک فوریت این طرح رای دهد، اما در عمل، فوریت آن با ۴۷ رای موافق، ۶۸ رای ممتنع و ۲۹ رای مخالف به تصویب نمایندگان نرسید و قرار شد طرح به صورت عادی در مجلس بررسی شود. البته با توجه به پایان کار مجلس هشتم، این طرح به مجلس نهم رفت.


        فراکسیون یا کمیسیون؟!
        در مجلس نهم پس از برگزاری جلسات متعدد فراکسیونی با عنوان «زنان و خانواده» تشکیل شد که در آن تنها نمایندگان زن مجلس حضور دارند. در دوره‌های پیشین نام این فراکسیون، «زنان» بود. البته یکی از نمایندگان زن بتازگی پیشنهاد حضور نمایندگان مرد در این فراکسیون را مطرح کرد که موافقت نشد.


        اما باید دید آیا این تغییر نام به نوعی در راستای جبران کان لم یکن ماندن طرح کمیسیون زنان وخانواده است؟ در واقع گویا زنان نماینده ترجیح می‌دهند موارد مربوط به زنان را به جای آنکه در کمیسیونی مستقل پیگیری کنند و بدین ترتیب از فعالیت و اظهار نظر در سایر حوزه‌ها محروم بمانند، هر کدام در کمیسیون‌های مورد نظر خودشان فعالیت کنند و امور مشترک مربوط به زنان را از طریق فراکسیون زنان که نوعی دسته‌بندی محسوب می‌شود تا یک تقسیم کار قانونی و مشخص، پیگیری کنند.


        سرنوشت کمیسیون در مجلس نهم
         در مجلس نهم، زنان نماینده کرسی‌های کمیسیون‌های خود را بدین شکل انتخاب کردند: دو نفر در کمیسیون بهداشت و درمان و دیگران در هر یک از کمیسیون‌های آموزش و تحقیقات، کشاورزی، آب و منابع طبیعی، قضایی-حقوقی، شوراها و امور داخلی کشور، فرهنگی و کمیسیون اصل نود به عضویت در آمده‌اند. به نظر نمی‌رسد مجلس نهم با تعداد اندک ۹ نماینده زن و بدون حضور خانم الهیان، طراح اصلی کمیسیون زنان و خانواده، برنامه‌ای برای پیگیری طرح کمیسیون زنان داشته باشد.


        در گفتگوی کوتاهی که با یکی از نمایندگان جدید زن مجلس نهم داشتیم متوجه شدیم موضوع پیگیری طرح کمیسیون زنان در دوره جدید مجلس در فراکسیون زنان، مطرح نشده است، اما فراکسیون زنان به دنبال آن است که با توجه به تعداد کم نماینده‌های زن و تبعا عدم حضور در همه کمیسیون‌ها، در صورتی که مسأله مورد بحث در کمیسیون مربوط به امور زنان بود، برای حفط منافع بانوان، یک نماینده خانم در جلسات مربوطه کمیسیون مذکور حضور داشته باشد. البته هنوز چنین موضوعی قطعی نشده و در حال پیگیری از سوی فراکسیون زنان است.    


        منابع:
        ۱.    سایت خبری- تحلیلی فرارو ، ۱۶ بهمن ۱۳۹۰
        ۲.    پایگاه خبری زنان نیوز ، ۲۱ فروردین ۱۳۹۱.
        ۳.    به نقل از زنان پرس، شنبه ۱۹ فروردین ۱۳۹۱.
        ۴.    فردا نیوز، ۱۸ تیر ۱۳۹۱.
        ۵.    باشگاه خبرنگاران مشهد،۲۱ فروردین ۱۳۹۱.



         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷