3380
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. سودابه قیصری
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 3380
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        پرداخت مهریه از دیون اساسی مرد بر زن است، اما اگر مرد بتواند اعسار خود را ثابت کند، از پرداخت مهریه به طور کامل معاف می‌شود.

        مهریه به عنوان دین مرد بر زن، همواره از مسائل اساسی پیش‌روی زوج‌ها بوده است، اما مهریه تا چه میزان قابل مطالبه است و زنان در پیچ و تاب راه‌ مطالبه با چه مسائلی روبرو هستند؟

         
        طبق قانون و براساس ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی «به مجرد عقد، زن مالک مهر می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید.» اما مهم‌تر از میزان مهریه، نوع نگاه به پرداخت مهریه در جامعه و راه‌های قانونی و سهل مطالبه آن برای زنان است. معمولا بسیاری از کسانی که مهریه خود را مطالبه می‌کنند، دیگر قادر به ادامه زندگی با همسر خود نیستند؛ اغلب پرداخت مهریه در زمان طلاق و جدایی صورت می‌گیرد، در حالی که براساس شرع و قانون، مطالبه مهریه، حق مسلم زن در زندگی زناشویی است.
        در این ارتباط با آقای دکتر محمدرضا فولادی، وکیل و مشاورحقوقی، راجع به نحوه مطالبه مهریه و مسائل زنان گفتگو کردیم. 
        مهریه از طریق محاکم قضایی و نیز دفاتر اجرای ثبت اسناد رسمی قابل مطالبه است. «به محض جاری شدن عقد نکاح، زن صاحب مهریه محسوب می‌شود. اگر زوجه قبل از برقراری روابط زناشویی مهریه خود را طلب کند، زوج نمی‌تواند ادعای عدم تمکین داشته باشد و موظف به پرداخت است، اما بعد از ازدواج اگر زوجه بعد از درخواست مهریه تمکین نکند، مرد او را ناشزه می‌خواند، اما پرداخت مهریه هم‌چنان بر عهده مرد قرار دارد.
        volume37_15.jpg
         
        مطالبه مهریه:
         
        ۱. محاکم قضایی( دادگاه خانواده)
        زوجه می‌تواند با ارائه دادخواست حقوقی به دادگاه ویژه خانواده، مهریه خود را مطالبه کند. در این روش، زوجه باید هزینه‌های مربوط به درخواست، شامل هزینه ابطال تمبر و حق‌الوکاله وکیل، را پرداخت و هم‌زمان تقاضای توقیف اموال همسرش را کند. در صورت ناتوانی زوجه از پرداخت هزینه دادرسی، می‌تواند دادخواست اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را به پیوست دادخواست مهریه ارائه دهد که دادگاه اول به این خواسته زوجه رسیدگی می‌کند و سپس به خواسته اصلی می‌پردازد. بدیهی است زوجه، در صورت اثبات اعسار از پرداخت هزینه دادرسی معاف خواهد بود.
         
        ۲. مطالبه مهریه از طریق اجرای ثبت اسناد رسمی
        زوجه از طریق اجرای ثبت اسناد رسمی نیز می‌تواند به مطالبه مهریه خود اقدام نماید؛ به این صورت که قباله ازدواج را به دفترخانه محل ثبت عقد ارائه کرده و تقاضای صدور اجرائیه نماید. سپس با اجرائیه به اداره ثبت مراجعه و مهریه را مطالبه کند. البته به میزان نیم عشر دولتی (عنوانی است که دولت در ازای اجرای حکم از زوجه دریافت می‌کند. نیم عشر دولتی یعنی یک بیستم کل مبلغ مهریه) هزینه اجرایی پرداخت می‌نماید که بعداً از همسر اخذ خواهد شد. در این شیوه اموال همسر اعم از وجه نقد، مال منقول و یا غیرمنقول، به شرط اینکه جز مستثنیات دین نباشد، توقیف می‌گردد. مستثنیات شامل ملک، ماشین، تلفن همراه و ابزار کار است. اگر مرد اموالی غیر از اینها داشته باشد، پرداخت مهریه از اموال وی تصویب می‌شود.
         
        اگر زوج دارای توان مالی برای پرداخت باشد، از سوی مراجع قانونی موظف به پرداخت مهریه می‌شود، اما در صورت عدم توان مالی یا عدم توانایی اثبات تمکن مالی از سوی زوجه، مهریه به صورت اقساطی پرداخت خواهد شد. در این حالت با اثبات اعسار، مرد درخواست پرداخت مهریه به طور اقساطی را می‌نماید؛ معسر کسی است که به بواسطه عدم کفایت دارائی یا عدم دسترسی به مال خود قادر به تادیه مخارج محاکمه یا دیون خود نباشد. طبق ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی، «برای تأدیه تمام یا قسمتی از مهر می‌توان مدت یا اقساطی قرار داد.»
        پیمودن این مراحل مستلزم زمان طولانی و دوندگی زنان است؛ اگر مرد توان مالی پرداخت داشته باشد، زن می‌تواند مهریه‌اش را دریافت کند، در غیر این صورت، پرداخت مهریه یا به صورت اقساط صورت می‌گیرد و یا زن باید از حق قانونی و شرعی خود مبنی بر دریافت مهریه بگذرد.
         
        هنگام مطالبه مهریه اگر زن خواهان زندگی با همسرش نباشد و قصد جدایی داشته باشد، مرد با پرداخت مهریه می‌تواند تقاضای تمکین کرده و از طلاق زوجه خودداری کند و یا حتی تقاضای ازدواج مجدد نماید؛ در هنگام عقد، برخی مواردی که زن توانایی درخواست طلاق از طریق محاکم قضایی را دارد ذکر شده است، اما بطور کلی طبق قانون و شرع این حق با مرد است.
         
        پرداخت مهریه از دیون اساسی مرد بر زن است، اما اگر مرد بتواند اعسار خود را ثابت کند، از پرداخت مهریه به طور کامل معاف می‌شود. اگر زوج توانایی مالی برای پرداخت مهریه را نداشته باشد، می‌تواند دادخواست اعسار بدهد و چنانچه بتواند ناتوانی خویش را ثابت کند، دادگاه او را به دلیل پرداخت مهریه به زندان نخواهد فرستاد.
         
        در سال‌های اخیر مباحث بسیاری برای تعیین سقف مهریه و یا نحوه پرداخت آن مطرح شد، اما هیچ‌یک توان رویایی با مشکلات موجود در باب مهریه را نداشت. نیره اخوان، عضو فراکسیون زنان و خانواده در سال ۹۰ پیشنهاد الحاق ماده‌ای به لایحه حمایت از خانواده داد که با اکثریت آرای نمایندگان به تصویب رسید؛ از مواد لایحه حمایت از خانواده تعیین سقف مهریه ۱۱۰ سکه‌ای است. بر اساس این لایحه تا ۱۱۰ سکه طلا از مهریه تعیین شده ضمانت اجرائی برای اعمال ماده دو نحوه اجرای محکومیت‌های مالی را دارد. یعنی زوجه می‌تواند در صورت پرداخت نکردن مهریه تا این میزان با اعمال ماده دو، مرد را به زندان بیاندازد؛ اما اگر مرد ۱۱۰ سکه از مهریه را پرداخت کرد، دیگر زن نمی‌تواند او را به زندان بیاندازد. در این زمان اگر زوج دارایی داشته باشد، از او گرفته می‌شود. پیشنهاد خانم اخوان، نماینده اصفهان به شرح ذیل است:
         
        «هرگاه مهریه در زمان وقوع عقد تا ۱۱۰ سکه بهار آزادی طرح جدید یا معادل آن باشد، وصول آن مشمول قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی است و هرگاه مهریه بیش از این مقدار باشد صرفا ملائت زوج، ملاک پرداخت خواهد بود. بر این اساس مقررات سابق در مورد احتساب مهریه به نرخ روز کماکان برقرار است.»
         
        - خانم مریم. ف درباره مشکلات ناشی از مطالبه مهریه می‌گوید: «بعد از ۸ سال زندگی مشترک و به دلیل اعتیاد همسرم، درخواست مطالبه مهریه را دادم که شاید همسرم از اعتیاد دست کشیده و به زندگی ادامه دهد. از آنجا که تمامی اموالش را در مدت کوتاهی فروخت، مخارج دادگاه را نیز خودم پرداخت کردم و در نهایت بعد از ۲ سال دوندگی و اثبات اعتیاد وی و بدون دریافت مهریه که ۱۱۴ سکه بهار آزادی بود، طلاق غیابی گرفتم. همسرم پسرعمه من بود و هرگز فکر نمی‌کردم تا این حد برای دریافت مهریه دچار مشکل شوم. جهزیه‌ام توسط همسرم فروخته شد و من به دلیل عدم تمکن مالی وی نتوانستم هیچ یک از حقوقم، حتی نفقه‌ام، را نیز دریافت کنم. در صورتی که پدر ایشان تمکن مالی داشت و در جریان فروش جهزیه من توسط پسرش هم بود.»
        - خانم مرضیه. ق که خود کارشناس حقوقی است در سال ۱۳۷۷ با مهریه ۱۰ میلیون تومان ازدواج کرد. ایشان بعد از ۸ سال زندگی مشترک و تامین مالی خانواده به تنهایی در سال ۱۳۸۵ اقدام به مطالبه مهریه و دادخواست طلاق نمودند، اما بعد از ۹ ماه دوندگی و به دلیل غیبت بیش از ۶ ماه همسرش و همچنین اعتیاد و عدم مسئولیت‌پذیری وی با گذشتن از نفقه و مهریه طلاق غیابی گرفته است.
         
        اگرچه مطالبه مهریه از جمله حقوق زنان محسوب می‌شود، اما نوع نگاه عرف به مساله درخواست مهریه و مطالبه مهریه، آنها را با مشکلات فراوانی مواجه کرده است. بسیاری از زنان بعد از درخواست مهریه، عملا فرصت خود برای ادامه زندگی مشترک را از دست می‌دهند و به عنوان زنانی ناسازگار شناخته می‌شوند. از طرف دیگر راه‌های قانونی وصول مهریه برای زنان بسیار دشوار و زمان‌بر هست و خلاهای قانونی در پرداخت مهریه و داشتن حق طلاق توسط زوج، این مشکلات را دو چندان می‌کند. با قبول مشکل‌ساز بودن مهریه‌های بالا و افزایش زندانیان مهریه، نمی‌توان از مطالبه مهریه به عنوان یکی از حقوق زن، چشم‌پوشی کرد. بنابراین در این راستا نیازمند فرهنگ‌سازی هم در تعیین میزان مهریه و هم در نحوه پرداخت مسالمت آمیز و داوطلبانه آن هستیم.
         

          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷