2520
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. یسرا مرادی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۱۵)
            تعداد بازدید: 2520
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        الان ۳ سال است که هر ماه یک سکه می‌دهم و با بالا رفتن قیمت طلا...

        هزار شاخه رز سیاه، دو کیلو بال پروانه، سکه به اندازه سال تولد و...
        تازگی‌ها برخی، از اینها هم فراتر رفته و مهریه خود را سکه‌های طلا از زمین تا کره ماه، به ارتفاع قله اورست یا فاصله تهران تا لندن قرار می‌دهند. برخی هم ترجیح می‌دهند چشم، دست و یا پاهای مرد را به عنوان مهریه خود انتخاب کنند!
        اینها مهریه‌هایی هستند که در دفاتر به ثبت رسیده‌اند. مهریه‌های نامتعارف و یا بسیار بالا!
        مهریه هدیه داماد است به عروس؛ هدیه‌ای که این روزها کاملا رنگ عوض کرده و خانواده‌ها را گاهی برای تعیین میزان آن در جلسات خواستگاری با تنش و دعوا روبه‌رو می‌سازد و برخی از دامادهای جوان بی‌توجه به آینده با پذیرش آن راه پرخطری را در پیش می‌گیرند. آمارهای زندانیان کشور نشان می‌دهد که سه‌هزاروپانصد نفر زندانی مهریه، پشت میله‌های زندان هستند. همان دامادهای پرشوقی که خیال این روزها را هرگز در سر نمی‌پروراندند. بررسی آمارها نشان می‌دهد که میزان طلاق در اینگونه زوج‌ها بالاتر است و این نکته می‌رساند که بالا بودن مهریه‌ هیچگاه ضامنی برای تداوم زندگی و خوشبختی نبوده و نیست. علی‌رغم وجود همه این حرف‌ها چرا تب مهریه‌های بالا و نامتعارف در جامعه همچنان بالاست و چرا پسرهای جوان تن به پذیرش این مهریه‌ها می‌دهند؟ برای رسیدن به پاسخ این سوالات به سراغ مردانی می‌رویم که پای سند مهریه‌های سنگین را امضا زده‌اند؛ تا زاویه دیدشان در مورد پذیرش این نوع مهریه‌ها را بررسی کنیم.
        عباس ۳۲ سال دارد و ساکن تهران است. «در دوره دانشگاه برای ادامه تحصیل از شهر کوچک‌مان به تهران آمدم و در دوره تحصیل عاشق هم‌کلاسیم شدم. بعد از ماه‌ها رفت‌وآمد و خواستگاری بالاخره خانواده زنم راضی به ازدواج شدند، اما شرط آنها برای ازدواج مهریه هزار سکه طلا بود! من هم بی‌درنگ پذیرفتم. تنها چیزی که مهم بود رسیدن به او بود حتی سر این موضوع در مقابل خانواده‌ام ایستادم. دو سال اول زندگی مشکل زیادی نداشتیم، اما دخالت‌های مادر زنم گاهی اذیتم می‌کرد. کم‌کم زنم هم بنای ناسازگاری سر داد، اما هرگز فکر نمی‌کردم سارا مهریه‌اش را به اجرا بگذارد. از دار دنیا با همه تلاشم آپارتمانی خریده بودم که دادگاه به سارا داد، بعد از مدت‌ها رفت‌وآمد در دادگاه و ۲۰ روز زندانی بودن بلاخره سارا به همان آپارتمان رضایت داد و از من جدا شد. ۴ سالی از آن ماجرا می‌گذرد و من هنوز در شوک آن روزها هستم. هنوز نمی‌توانم به ازدواج مجدد فکر کنم. اما سارا دوباره ازدواج کرده!»


        اما علی ماجرای متفاوتی دارد. ۲۰ سال است ازدواج کرده و مهریه همسرش ۷۰۰ سکه طلاست. او می‌گوید: «از زندگیم راضیم. خدا را شکر مشکلی با همسرم ندارم. هیچوقت بحث جدی بین ما پیش نیامده که زنم بحثی از مهریه بکند. مهریه خواهرم ۱۰۰۰ سکه بود و من نمی‌توانستم مهر زنم را کم بگیرم، برای همین هم این مهریه را پذیرفتم.» وقتی از او می‌پرسم که اگر دوباره به روز عقد برگردد حاضر است این مهریه را قبول کند، اندکی تامل می‌کند و می‌گوید: «نه! نه اینکه از اجرا گذاشتن مهریه بترسم، از سنگینی دین آن بر گردنم گله دارم. کاش مهریه خانمم طوری بود که توان پرداختش را داشتم.»
        سیاوش لاغراندام است و چهره‌ غمگینش را گاهی پشت لبخندش پنهان می‌کند. ۳۲ سال دارد و ساکن یکی از شهرهای غربی کشور است. دست‌های زمخت و پینه بسته‌اش نشان از کار فراوان دارد. می‌گوید: «مدرسه را زود رها کردم، آدم درس نخوانده هم کارهای دست چندم می‌گیرد! بالاخره بعد از تلاش‌های بسیار در یک شرکت توزیع مواد غذایی شغلی پیدا کردم که درآمدش کفاف یک زندگی معمولی را می‌داد. پدر دو اتاق کوچک طبقه بالا را به من داد و به فکر ازدواج افتادم. بالاخره کسی را پیدا کردم که فکر می‌کردم زندگیم را درک می‌‌کند و با مشکلاتم می‌سازد. روز عقد با مهریه ۵۰۰ سکه طلا موافقت کردم. یک سال از ازدواجم گذشت و جز بگومگوهای کوتاه مشکل خاصی نداشتیم. اما یک روز که خودش هم خانه بود نامه دادگاه رسید و فهمیدم مهریه را اجرا گذاشته! هرچی سوال کردم چرا؟ فایده‌ای نداشت. به هر دری زدم دادگاه مرا محکوم به پرداخت ماهانه یک سکه طلا نمود، یعنی یک دوم درآمدم در آن روزها. الان ۳ سال است که هر ماه یک سکه می‌دهم و با بالا رفتن قیمت طلا برای پرداخت آن حقوقم کفاف نمی‌دهد و مجبورم کار دومی هم بکنم تا فقط به سکه‌ها برسم. گاهی مجبور می‌شوم پول تو جیبی‌‌ام را هم از پدرم بگیرم.» چهره‌اش کاملا درهم می‌رود و من سعی می‌کنم به چشمان بغض‌آلودش نگاه نکنم.

        volume37_24.jpg
        داستان مهریه‌ها گاه حدیث پرغمی است که اگر پای درددل مردان بشینی تاب ماندن نداری، اما علی‌رغم شنیدن تمام مشکلات باز هم مردانی هستند که تن به مهریه‌های عجیب و بعضا بسیار بالا می‌دهند!


        از آقای مصطفی محمودی، کارشناس مسائل اجتماعی و خانواده، علت را می‌پرسم و ایشان پاسخ می‌دهند: «اکثر دختر و پسرهای جوان تصویر روشنی از زندگی مشترک ندارند و در یک فضای احساسی و رمانتیک قرار دارند. در چنین فضای ذهنی جوان فکر می‌کند، هیچ مشکلی سر راه او قرار ندارد و مشکلات زناشویی مال دیگران است. لذا با این تصور که هرچه مهریه مورد توافق آنها با دیگران متفاوت باشد، عشق‌شان و زندگی‌شان با اطرافیان متفاوت خواهد بود و یا شاید بالاتر از دیگران قرار خواهند گرفت، چنین مهریه‌هایی تعیین و پذیرفته می‌شود.»
        وی معتقد است: «ظاهرا عموم مردهای جوان در زمان تعیین مهریه این ضرب‌المثل رایج «کی داده، کی گرفته» را به عنوان یک قاعده و اصل می‌پندارند و شاید یک هزارم درصد به این فکر نمی‌کنند که ممکن است شرایط به گونه‌ای پیش رود که مجبور به پرداخت مهریه شوند. جوانان در شرف ازدواج به صورت عام و این دسته از جوانان به صورت خاص زوج‌شان را همسر و همراه تمام زندگی خود می‌بینند و تصور اختلاف، مشاجره و متارکه برای آنها جزء محالات است. این دسته از جوانان مهریه را فقط به عنوان وسیله‌ای برای ابراز علاقه نگریسته و درصدد آنند که با بالا بودن مهریه میزان عشق و علاقه‌ به همسرشان را اثبات کنند.» این مدرس دانشگاه در ادامه صحبت‌های‌شان به تاثیر محیط بر رفتار این افراد اشاره کرده و اضافه می‌کند: «انسان موجودی اجتماعی است و بر همین اساس بخش زیادی از رفتارها و کنش‌هایش متاثر از محیط اطراف و آموزه‌های اجتماعی است. از طرفی، هرچه میزان آگاهی اجتماعی انسان پائین‌تر باشد، میزان رفتارهای او، که منشاء تقلیدی و کپی‌برداری از دیگران است، بیشتر می‌شود. همچنین اثرگذاری شیوه‌هایی که صبغه‌ای از مدگرایی، ظاهرسازی و متفاوت‌گزینی از طریق رفتارهای مادی‌گرایانه، داشته باشد در این دسته از افراد بیشتر می‌شود. با توجه به این اصل‌های اجتماعی مهریه بالای اطرافیان دلیل توجیه‌کننده‌ای برای تعین مهریه بالا و حتی بالاتر از دیگران می‌شود و به این ترتیب مهریه نیز همچون دیگر جنبه‌های مادی زندگی وسیله‌ای برای رقابت‌جویی و برتری‌طلبی می‌شود. در بسیاری از خانواده‌ها معیار تعیین مهریه، زوج‌هایی از فامیل هستند که سال‌های قبل‌تر ازدواج کرده‌اند. مهریه خواهر و زن برادر عروس و داماد معیاری می‌شود برای مهریه زوج دم‌بخت!»volume37_25.jpg
        این پژوهشگر حوزه خانواده، تعیین مهریه‌های نامتعارف از جمله بال مگس یا هزار شاخه رز سیاه و... را روشی برای ابراز عشق و علاقه و نیز متفاوت بودن با دیگران دانسته و این مسئله را عامل توجیه‌کننده اینگونه مهریه‌ها خواند. ایشان معتقدند ازدواج، محلی برای جلب توجه و ابراز وجود شده است و تاکید می‌کنند: «جوامعی که کمتر توسعه‌یافته هستند و از نظر تولید کالا و سرمایه سهم چندانی در بازار ندارند مصرف‌گرا می‌شوند. ی‍کی از ویژگی‌های افراد در جامعه مصرف‌گرا فخرفروشی براساس داشته‌های مادی و کالاهای مصرفی است. در اینگونه جوامع هر جنبه‌ای از زندگی که ارزش مادی داشته باشد، وسیله‌ای است برای خودنمایی و فخرفروشی به دیگران. شک نکنید که در چنین شرایطی تجمل‌گرایی در مراسم ازدواج و حتی میزان مهریه کارکرد خودنمایی خواهد داشت.»
        آقای محمودی درخصوص تاثیر زندانی کردن آقایان بر پایین آمدن این نوع مهریه‌ها معتقدند که حداقل دو گروه از جوانان و زوج‌ها وجود دارند. دسته‌ای که بیشتر به جنبه‌های ظاهرگرایی ازدواج و سایر مناسبت‌های اجتماعی فکر می‌کنند و دسته‌ای که عقلانی فکر کرده و کارکردهای واقعی زندگی زناشویی را معیار قرار می‌دهند. دسته اول هیچ توجهی به عواقب کار ندارند و می‌پندارند اینگونه زندان‌ها و متارکه‌ها فقط برای دیگران است و چنین اتفاقی برای آنها نخواهد افتاد. اما دسته دوم که واقع‌گراتر هستند،  از کنار این اتفاق‌ها بی‌توجه نمی‌گذرند. وی تاکید می‌کند «نباید فراموش کنیم که هنگام ازدواج هیج زوجی به متارکه فکر نکرده و عموم زوج‌ها همسرشان را به عنوان شریک همیشگی زندگی می‌پندارند. به همین خاطر به صورت کلی افزایش میزان طلاق و زندان‌های ناشی از عدم پرداخت مهریه از نظر آنها مربوط به دیگران است و هیچ وقت شامل آنها نمی‌شود.»
        ایشان میزان مهریه‌ را به هیچ وجه ضامن خوشبختی زوجین ندانسته و ادامه می‌دهد: «از نظر زوج جوان دم‌بخت و در شرف ازدواج، مهریه وسیله‌ای برای ابراز علاقه است و دست‌کم بیشتر دختر خانم‌ها اینگونه فکر می‌کنند. مهریه در گذشته کارکردهایی متناسب با شرایط اجتماعی و معیشتی داشته است که امروزه با تغییرات اجتماعی که افتاده بخش زیادی از این کارکردها را از دست داده است. به همین خاطر باید در این زمینه بازنگری‌هایی در سطح خانواده صورت گیرد و با آموزش‌های اجتماعی کنش‌های همسرگزینی اصلاح شود. کمااینکه خیلی از جوانان امروزه خود این تغیرات را پذیرفته و عملی می‌کنند. حتما اطلاع دارید در کنار مهریه‌های نامتعارف و بالا، هستند جوانانی که با مهریه‌هایی که ارزش مادی چندانی ندارد ازدواج می‌کنند.»
        همچنین درخصوص ورود قانون به حوزه محدودکردن میزان مهریه گفتند: «این مسئله، یک مسئله فرهنگی-اجتماعی است. مسائل فرهنگی-اجتماعی را نمی‌توان با وضع قانون تغییر داد. اگر انتظار داشته باشیم با وضع قانون مسائل اجتماعی سامان ‌یابد، ساده‌انگاری و به گونه‌ای سلب مسئولیت کردن از خود است. در جامعه ایران که یک پای آن در سنت و پای دیگر در مرز سنت و مدرنیته است، قدرت عرف، رسم و رسوم و چشم و هم‌چشمی بسیار بیشتر از قانون است. درنتیجه صرفا راهکار قانونی برای مسائلی از این دست کارآمد نیست. شاهد این مدعا اظهارنظر رئیس سازمان زندان‌هاست. ایشان به صراحت گفته بودند که قانون مهریه تاثیری بر کاهش زندانیان مهریه نداشته است. از سوی دیگر آمارها نشان می‌دهد امسال تعداد زندانیان مهریه با رشد قریب به ۶۰ درصد مواجه بوده است.»
        و نیز در ادامه صحبت‌هایشان اضافه کردند: «بهتر است قبل از وضع قانون، فرهنگ‌سازی کنیم تا قبح مهریه‌های نامتعارف در جامعه ما نهادینه شود. من معتقدم این کار، کار ساده‌ای نیست، اما امکان‌پذیر است و باید انجام شود. البته بدون مطالعه نمی‌توان راهکار علمی و مشخصی ارائه نمود، اما مسلم است که رواج مهریه‌های نامتعارف در سطح جامعه با سایر جنبه‌های نامتعارف حیات اجتماعی هماهنگ و همسو بوده و از آنجایی که فرایند مدرنیته درون زا نیست، مادامی که در جنبه‌های حیات سنتی ماندگار شده‌ایم؛ اتفاق ویژه‌ای نمی‌افتد. به عبارتی، عدم تطابق این دو شیوه زندگی و گاه انتقال رسمی از سنت به مدرنیته این پیامدها را در پی دارد، لذا به نظر می‌‌رسد اصلاح رفتارهای اجتماعی به صورت عام و حل مسئله مهریه و ازدواج به صورت خاص، در گام اول همت جمعی رسانه‌های مختلف اعم از شفاهی و غیرشفاهی را می‌طلبد. باید به صورت هوشمند و قدم به قدم، ارزش شدن مهریه بالا و نامتعارف را زدود و مشترک بودن همه جوانب زندگی زناشویی را به عنوان ارزش در سطح جامعه برجسته کرد. از سوی دیگر همچنانکه سرمایه اجتماعی در سطح جامعه افول کرده و نیاز به ترمیم و تقویت آن از هر واجبی واجب‌تر است، سرمایه اجتماعی درون‌گروهی در سطح خانواده‌ها نیز باید ازطریق کار رسانه‌ای مبتنی بر تحقیق و پژوهش تقویت شود. اگر اصلاح سرمایه اجتماعی در هر دو سطح خرد و کلان جدی گرفته شود، شک نکنید بیشتر رفتارهای نامتعارف از سطح جامعه حذف و به تبع آن زندانیان مهریه نیز کاهش می یابد.
        ایشان همچنین به نیاز آموزش از طریق آموزش و پرورش و دانشگاه‌‌‌ها تاکید نموده و آموزش را از مهم‌ترین راهکارهای نهادینه کردن فرهنگ مناسب در جامعه دانست.

         


        15 نظر | ارسال نظر

              1. user-pic
              2. سیروان
                ۰۱ دی ۹۱
                ۱۵:۲۷
          1.  
            عالی بود. مرسی.
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. احسان
                ۰۱ دی ۹۱
                ۲۲:۱۵
          1.  
            این درد را درمان سخت است
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. سید
                ۰۱ دی ۹۱
                ۲۲:۲۲
          1.  
            این درد درمان ندارد.... ! مشکل از خود خانواده هاســت !
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. یاسر
                ۰۱ دی ۹۱
                ۲۲:۲۲
          1.  
            عالی بود
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. ۰۱ دی ۹۱
                ۲۲:۲۴
          1.  
            این درد درمان ندارد.... ! مشکل از خود خانواده هاســت !
           
          0
           
          0
          1.  
            واقعا عالی نوشته شده . به نظرم ریشه اصلی تو این موضوعه که فرد عاشق میشه . اگه عشقی در میان نباشه وقتی میگن ۱۰۰۰ سکه خوب قبول نمی کنه . البته ریشه اصلی دیگه هم داره که بیشتر مد نظرم این موضوعه خیانت مردها . که باعث میشه زن بخواد از شوهرش انتقام بگیره و دم دست ترین و راحتترین راه همین اجرا گذاشتن مهریه هست .
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. یسرا مرادی
                ۰۲ دی ۹۱
                ۱۳:۵۴
          1.  
            پاسخی به نظر سیروان
            عالی بود. مرسی.
            ممنون
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. یسرا مرادی
                ۰۲ دی ۹۱
                ۱۴:۰۹
          1.  
            پاسخی به نظر سید
            این درد درمان ندارد.... ! مشکل از خود خانواده هاســت !
            درمان این درد هم خانواده ها هستند هم جوانان و هم جامعه و محیط به تنهایی موضوع حل شدنی نیست. ممنون از نظرت.
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. یسرا مرادی
                ۰۲ دی ۹۱
                ۱۴:۱۷
          1.  
            پاسخی به نظر احسان
            این درد را درمان سخت است
            این درد درمان دارد اما باید برای آن تلاش شود تا جامعه و افراد بتوانند مشکل موجود را برطرف سازند.
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. یسرا مرادی
                ۰۲ دی ۹۱
                ۱۴:۲۰
          1.  
            پاسخی به نظر یاسر
            عالی بود
            ممنون
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. یسرا مرادی
                ۰۲ دی ۹۱
                ۱۴:۲۲
          1.  
            پاسخی به نظر یاسر
            عالی بود
            ممنون
           
          0
           
          0
          1.  
            سوژه اجتماعی خوبی را کار کردید.قلمتان هم زیباست. موفق باشید
           
          0
           
          0
          1.  
            سوژه اجتماعی خوبی را کار کردید.قلمتان هم زیباست. موفق باشید
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. نامشخص
                ۰۲ دی ۹۱
                ۲۲:۵۲
          1.  
            پاسخی به نظر سبزه به ناز
            واقعا عالی نوشته شده . به نظرم ریشه اصلی تو این موضوعه که فرد عاشق میشه . اگه عشقی در میان نباشه وقتی میگن ۱۰۰۰ سکه خوب قبول نمی کنه . البته ریشه اصلی دیگه هم داره که بیشتر مد نظرم این موضوعه خیانت مردها . که باعث میشه زن بخواد از شوهرش انتقام بگیره و دم دست ترین و راحتترین راه همین اجرا گذاشتن مهریه هست .
            با نظرت تا حدی موافقم. اما اینجا سعی شد از دید مردها نگاه بشه وگرنه زنها هم دلایلی برای مهریه های بالا دارند. ممنون از نظرتون.
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. نامشخص
                ۰۲ دی ۹۱
                ۲۳:۰۰
          1.  
            پاسخی به نظر منصور ساعی
            سوژه اجتماعی خوبی را کار کردید.قلمتان هم زیباست. موفق باشید
            ممنونم آقای ساعی.
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷