1825
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. زهرا قدیانی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۴)
            تعداد بازدید: 1825
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        گزارشی حاوی نظرات والدین و فرزندان پیرامون تک‌فرزندی

        فرزندآوری همیشه یکی از دغدغه‌های کشور در حال توسعه‌ای مثل ایران بوده است. روزگاری متخصصان اعتقاد داشتند باید به سمت کاهش جمعیت برویم و امروز آمارهای حوزه جمعیت‌شناسی می‌گویند اگر روند کاهش جمعیت به همین صورت پیش رود، دور نیست زمانی که ایران هم به سرنوشت کشورهای اروپایی دچار شود. جمعیت سالمند و به تبعش کمبود نیروی کار تنها یکی از آسیب‌های کاهش فرزندآوری است. به نظر می‌رسد بحث کاهش فرزندآوری از حوزه سیاست‌های کلان به حوزه فرهنگ رفته و با باورهای عمومی پیوند خورده است. نمود این باور عمومی را هم می‌توان در آمارها و حتی دوروبر خودمان به عینه ببینیم. آنچه ما می‌بینیم این است که سن ازدواج بالا رفته، جوان‌ها ازدواج هم که می‌کنند غالباً بعد از چند سال اگر تصمیم بگیرند فرزندی داشته باشند ترجیح می‌دهند تعداد این فرزند یکی باشد و تمام.

        حال باید دید چرا والدین و حتی فرزندان «تک‌فرزندی» را ترجیح می‌دهند؟ معدود خانواده‌های دارای چند فرزند چرا هنوز به روش خانواده‌های نسل گذشته داشتن ۲ و چند فرزند را ترجیح داده‌اند؟ خود فرزندان از بودن در خانواده‌های تک‌فرزند چه احساسی دارند؟ در این گزارش پاسخ این سوالات را از والدین و فرزندان می‌شنویم.
         
        فرزند دوم، اولی را بزرگ می‌کند!
         
        مریم ۲۷ سال دارد و ۶ سال است ازدواج کرده. دوره مقدماتی حوزه را گذرانده و الان خانه‌دار و صاحب دو فرزند است. اولی پسر ۳ ساله، دومی دختر ۴ ماهه. تصمیم خودش بوده که فرزند دوم را هم بیاورد. مریم می‌گوید اگرچه نگهداری دو فرزند کوچک سخت است و تقریبا تمام وقت او را در طول شبانه‌روز می‌گیرد اما از تولد فرزند دومش راضی است. «امین خیلی به من وابسته شده بود. تمام توجه من و پدرش را برای خودش می‌خواست. تمام امکانات خانه برای او بود و داشت خودخواه می‌شد اما الان یاد گرفته چیزهایی هم هست که باید با خواهرش شریک شود. الان خیلی از کارهای خودش را مجبور شده خودش انجام دهد، مثلا غذا خوردن یا لباس پوشیدن. در واقع آمدن محیا باعث شده امین هم بزرگ شود.»
         
        از مریم پرسیدیم فاصله بین دو فرزندش را بر چه اساسی انتخاب کرده. «من قصد داشتم دوباره باردار شوم، بنابر مشاوره‌هایی که گرفتم دیدم هرچه فاصله‌شان کمتر باشد از هر جهت بهتر است. هم خودم یک دفعه مشغله‌های بزرگ کردنشان را متحمل می‌شوم و دوره کودکی‌شان با هم می‌گذرد، هم بچه‌ها می‌توانند هم‌بازی باشند و به هم نزدیکتر شوند. از طرفی نمی‌خواستم فاصله سنی‌ام با فرزندانم زیاد باشد.»
         
        زهرا، ۲۷ ساله و کارشناس تاریخ است. یک فرزند ۵ ساله دارد و تصمیم گرفته دیگر باردار نشود. «من از جمله کسانی هستم که خانواده را همیشه با دو فرزند تصور می‌کردم. دوست داشتم از هر جنس، یک فرزند داشته باشم اما حالا می‌بینم نبایست بر مبنای احساسات تصمیم گرفت. باید کلیه شرایط اقتصادی و اجتماعی را بسنجم. با داشتن دو فرزند نمی‌توانم آن طور که باید بهشان برسم و رفاه کافی را برایشان فراهم بیاورم. از طرف دیگر وجود فساد و انحراف در جامعه هم من را می‌ترساند. این آمارهای بالای اعتیاد و فحشا و غیره و غیره. یکی باشد بیشتر حواسم بهش هست.»
         
        volume38_22.jpg
         
        زهرا در پاسخ به اینکه آیا تک‌فرزند بودن اثرات سوئی روی فرزندش گذاشته یا خیر، پاسخ می‌دهد: «حرف کسانی که می‌گویند فرزند دوم را بیاوریم که اولی تنها نباشد را قبول ندارم. این استدلال که فرزند دوم را بیاوریم که تربیت فرزند اول دچار مشکل نشود برای امر بزرگی مثل این خیلی سطحی و ضعیف است. علاوه بر این الان زمانی شده که بچه‌ها هم در تنهایی خودشان هستند و اغلب جذب بازی‌های کامپیوتری یا برنامه‌های تلویزیونی می‌شوند که همگی فعالیت‌های انفرادی است و وجود یا عدم وجود خواهر و برادر در آن نقشی ندارد.»
        خواهر و برادر خیلی هم خوب نیست...
         
        محبوبه، ۲۵ ساله، کارشناس حسابداری و شاغل است. تک فرزند است و مجرد. «بچه که بودم دوست داشتم خواهر و برادر داشته باشم اما الان نه. الان تمام امکانات و رفاه خانواده بین من و مادر و پدرم تقسیم می‌شود و اگر فرزند دیگری هم بود این رفاه کمتر می‌شد. بچه که بودم گاهی احساس تنهایی می‌کردم اما خیلی از اوقات هم می‌توانستم با دخترخاله‌ها و دخترعمه‌هایم بازی کنم. الان تنهایی‌ام را با دخترخاله‌های هم‌سن و دوستانم پر می‌کنم. الان می‌بینم آنهایی که خواهر و برادر دارند هم بین خودشان مشکل دارند و خواهر و برادر داشتن خیلی چیز خاصی نیست.»
         
        مادر محبوبه ۴۵ ساله و خانه‌دار است. بعد از محبوبه قصد بارداری داشته اما دیگر بچه‌دار نشده، یکبار هم تجربه سقط داشته است. وقتی محبوبه کوچکتر بوده دوست داشته باز هم باردار شود و حداقل یک فرزند دیگر هم داشته باشد اما حالا که می‌بیند جامعه چقدر می‌تواند برای یک دختر یا پسر نوجوان و جوان آسیب داشته باشد و تربیت و نگهداری فرزند در این وضعیت چقدر سخت است، داشتن فرزند دوم را خارج از توان خود می‌داند.
         
        فرزند کمتر، حساسیت بیشتر
         
        رضوان، ۴۶ ساله و خانه‌دار است. دو فرزند دارد، اولی پسر ۲۹ ساله و دومی دختر ۲۱ ساله. او می‌گوید «بعد از فرزند اولم، همسرم به جبهه رفت و اسیر شد. بعد از ۶ سال که به وطن برگشت یکبار باردار شدم اما سقط شد. دوباره باردار شدم و آزاده به دنیا آمد. بعد از آزاده هم دوباره باردار شدم اما سقط شد. توی روستای ما داشتن ۲ تا فرزند خیلی کم است. مادرشوهرم همیشه طعنه می‌زد که تو کم‌باری. کم‌بار صفتی منفی است و به درختی می‌گویند که محصولی ندارد. اما خب خواست خدا نبود و ما فرزند دیگری نداریم. الان گاهی می‌گویم کاش چند فرزند دیگر هم داشتم چون روی این دو تا بچه خیلی حساس هستم. به محض اینکه اتفاق کوچکی برایشان پیش می‌آید اضطراب می‌گیرم. خصوصاً روی پسرم خیلی حساسم چون در روستای ما پسر خیلی مهم است.»
         
        هر زن بیش از دو فرزند
         
        در حوزه جمعیت‌شناسی، مفهومی با نام «سطح جایگزینی» برای هر زن مطرح می‌شود. بنابراین تعریف در جمعیت حاضر، هر زن می‌بایست ۲.۱ فرزند به دنیا بیاورد تا جمعیت ثابت بماند. هم اکنون میزان باروری در کشور به زیر سطح جانشینی رسیده است، به طوری که سال گذشته این شاخص ۱.۸ بود و امسال به ۱.۶ کاهش یافته است. امری کلان که به سطح خرد جامعه و باورهای عمومی پیوند خورده، اگرچه وضعیت اقتصادی هم در این تصمیم‌گیری بی‌تاثیر نیست. بنابراین برای برنامه‌ریزی اجتماعی و تغییر باورهای عمومی در این زمینه می‌بایست بر روی تک‌تک دلائل طرح شده تأمل کرد.
         
        مسلماً هر کدام از دو روش، تک‌فرزندی یا فرزندان متعدد، دارای مزایا و معایب و مشکلاتی است. داشتن دو یا چند فرزند، حداقلی از سطح اقتصادی را می‌طلبد. حتی با وجود درآمد ثابت و مکفی، این درآمد بین چند فرزند تقسیم می‌گردد. داشتن چند فرزند دغدغه‌های بیشتری را هم برای والدین به لحاظ تربیت، نظارت و کنترل مطرح می‌کند. شاید لازم باشد مادر شغل خود را به منظور رسیدگی به وضعیت تربیتی فرزندان رها کند. در مقابل فرزندان طعم داشتن خواهر و برادر را می‌چشند و نوه‌ها طعم داشتن عمو و عمه و دایی و خاله را می‌چشند. خصوصیاتی مثل مشارکت، گذشت، بردباری در اینگونه فرزندان در تعامل با خواهر و برادر در درون خانواده می‌تواند شکل بگیرد. باید دید این شرایط در خانواده‌های تک‌فرزند هم قابل دسترسی است؟
         
         

        4 نظر | ارسال نظر

              1. user-pic
              2. نامشخص
                ۱۰ بهمن ۹۱
                ۱۷:۵۴
          1.  
            تک فرزندی اصلا خوب نیست و باعث میشه بچه با مشکلات اجتماعی و رفتاری بزرگ بشه .وجود دو فرزند با فاصله سنی کم برای رشد هر دو کودک و پدر و مادر عالیست .
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. سیروس
                ۱۰ بهمن ۹۱
                ۱۷:۵۸
          1.  
            پاسخی به نظر نامشخص
            تک فرزندی اصلا خوب نیست و باعث میشه بچه با مشکلات اجتماعی و رفتاری بزرگ بشه .وجود دو فرزند با فاصله سنی کم برای رشد هر دو کودک و پدر و مادر عالیست .
            بنده کارشناس روانشناسی هستم و با این حرف موافقم
           
          0
           
          0
              1. user-pic
              2. سیروس
                ۱۰ بهمن ۹۱
                ۱۸:۰۰
          1.  
            پاسخی به نظر نامشخص
            تک فرزندی اصلا خوب نیست و باعث میشه بچه با مشکلات اجتماعی و رفتاری بزرگ بشه .وجود دو فرزند با فاصله سنی کم برای رشد هر دو کودک و پدر و مادر عالیست .
            بنده کارشناس روانشناسی هستم و با این حرف موافقم
           
          0
           
          0
          1.  
            سلام با تشکر از سایت خوبتون بنظر من تک فرزندی یعنی تنهاه کردن فرزند بشکلی ارادی مطمین هستم اکثر بچه ها ترجیح میدن که امکاناتشون کمتر بشه اما یه همدم خواهر یا برادر داشته باشند پس بیخیال زندگی بهتر
           
          0
           
          0
          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷