1219
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. زکیه جهان‌دیده
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 1219
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        نقش والدین در رشد خلاقیت‌های فرزندان

         

        دخت ایران - بازی پدیده‌ای گسترده و جدانشدنی در زندگی انسان از بدو تولد تا زمان مرگ است؛ و مرزهایی به گستردگی توانمندی‌های انسان دارد. بازی با یادگیری، روابط اجتماعی، رشد ذهنی، خلاقیت، رشد جسمی و... پیوند دارد. در حقیقت شاید بتوان گفت سایه‌ای در همه عرصه‌ها و مراحل زندگی انسان دارد. در مراحل اولیه زندگی بازی نقش مهمی را ایفا می‌کند و قسمت بزرگی از فعالیت‌های روزمره را شامل می‌شود. در روایات اسلامی نیز بر این موضوع تاکید شده که شغل کودک تا هفت سالگی، بازی است. برخی تصور می‌کنند پس از هفت سالگی کودک باید بازی را رها کرده و به سراغ امور جدی مثل درس برود. این تصور اشتباه در حالی است که بازی در تمامی مراحل زندگی انسان حضور موثر دارد. در واقع فقط میزان و شیوه اشتغال به بازی در سنین مختلف تغییر می‌کند. در سنین کودکی و نوجوانی می‌توان از بازی برای آموزش بهره برد.
         

        ارتباط بازی و یادگیری
        یکی از مباحثی که در سال‌های اخیر به طور ویژه‌ای به آن توجه شده است ارتباط بازی و یادگیری است. یکی از دلایل مهم توجه به بازی برای آموزش، تاثیرگذاری بازی بر ناخودآگاه افراد است. آموزش غیرمستقیم از طریق بازی موجب تاثیر بر ناخودآگاه افراد می‌شود. غیرمستقیم بودن و تاثیر برناخودآگاه افراد از جمله نقاط قوت آموزش از طریق بازی است که موجب می‌شود یادگیری از این طریق، جدی، پایدار و اثربخش باشد. به نظر می‌رسد این موضوع اصلی‌ترین جنبه کارایی بازی است.

        در این مجال برآنیم به ویژگی‌های بازی کودکان ۹ تا ۱۱ سال که از لحاظ رده‌بندی‌های روانشناسان جزء دوران کودکی دوم محسوب می‌شود، اشاره نماییم. در این بازه سنی، کارایی بازی همان است که طفل گریز پای را که هفت سال آزادانه جنب و جوش داشته و در بند مدرسه نمی‌گنجد، به مکتب می‌آورد.

        البته بازی در هر بازه سنی کارایی ویژه خود را دارد و باید متناسب با بازه سنی و ویژگی‌های شخصیتی ویژه آن بازه، بازی‌های ویژه‌ای طراحی کرد. یکی از جنبه‌های اساسی که باید در انتخاب و بررسی بازی برای هر گروه سنی در نظر گرفت، شناخت ویژگی‌های روانشناسی، جسمی، ذهنی، اجتماعی و ... آن گروه سنی است.
         

        نقش والدین از مشارکت تا نظارت
        اهمیت مشارکت والدین در بازی با کودک در سال‌های اول زندگی بسیار پر رنگ و تأثیرگذار است. در سنین کودکی، بازی موجب تسریع رشد ذهنی کودک می‌شود. هرچه سن کودک بالاتر می رود، میزان مشارکت والدین کاهش می‌یابد و نقش تازه‌ای برای والدین تعریف می‌شود. از پنج سالگی به بعد کودک به بازی‌های مشارکتی و بازی با همسالان گرایش پیدا می‌کند، نقش مشارکتی والدین کاهش یافته، اما نقش نظارتی آنان کماکان دارای اهمیت است و کم‌کم نقش نظارتی پررنگ‌تر می‌شود. البته نکته ظریف تربیتی که والدین باید به آن توجه کنند این است که باید در نظر داشت نظارت والدین منجر به سلب آزادی کودک در حین بازی نشود. کودک ۹-۱۱ ساله نیاز به استقلال دارد و این نیاز از طرف بزرگ‌ترها نادیده گرفته می‌شود و همین امر موجب تضاد و اختلاف بین پدر و مادر و کودک می‌گردد. یکی از اشتباهاتی که برخی از والدین مرتکب می‌شوند مراقبت بیش از حد درباره هم‌بازی‌های فرزندانشان است. این موضوع باعث می‌شود کودک در تطبیق با سایر کودکان دچار زحمت شود و خود را برتر از سایر کودکان بداند و دنیای رؤیایی و خیالی برای خود بنا کند. والدین باید محیطی امن و سرشار از اعتماد و احترام متقابل را در روابط میان خود و فرزندشان به وجود آورند. از طریق فراهم نمودن زمینه مناسب برای بازی کودک، او را قادر می‌سازند تا با شجاعت و اعتماد به نفس با زندگی روبرو شده و احساس لیاقت کند.
         

        رشد وجدان اخلاقی؛ ویژگی بازی دوران کودکی دوم
        در کودک ۹-۱۱ ساله وجدان اخلاقی کودک رشد می‌یابد، بنابراین می‌توان با بیان غیرمستقیم و از ورای قصه و شعر، مفاهیم اخلاقی را برایشان بیان کرد و با توجه به قدرت حفظ و یادگیری این کودکان مطالب به صورت شعر و ریتم به کودکان آموزش داده شود. برخی تصور می‌کنند با ورود کودک به مدرسه باید تمامی نیازهای آموزشی او را اعم از آموزش‌های علمی و اخلاقی و اجتماعی را به مدرسه واگذار کرد. متاسفانه شاهدیم اکثر مواقع نظام آموزشی و مدارس صرفا آموزش علمی را در الویت قرار می‌دهد. بنابراین نقش خانواده در آموزش اخلاقی و اجتماعی مهم و غیرقابل انکار است. در واقع خانواده نباید در امر تربیت خود را عقب بکشد، بلکه باید نقشی مکمل در کنار مدرسه در تربیت فرزند داشته باشد.
         

        استفاده از کتاب‌خوانی مشارکتی در تربیت کودک
         یکی از راه‌هایی که می‌توان برای آموزش اخلاقی با توجه به ویژگی‌های این گروه سنی پیشنهاد داد، خواندن قصه و شعر برای کودک است. این امر می‌تواند به صورت مشارکتی باشد، یعنی مادر و کودک با هم کتاب بخوانند. برخی کودکان نیز از اینکه والدین هنگام خواب برای آنان قصه بخوانند، لذت می‌برند. گاهی هم می‌توان با تهیه کتاب‌های مناسب برای کودک که به تنهایی به مطالعه آنان بپردازد، انجام گیرد.

        کودک ۹-۱۱ سال بر ماهیچه‌های ظریف خود تسلط پیدا کرده و به کارهای عملی که نیازمند دقت و دارای پیچیدگی است، علاقه نشان می‌دهد. بنابراین با در نظر گرفتن علاقه کودکان در این سن به کارهای عملی، نیز می‌توان با مدل‌سازی، نقاشی، موسیقی و کارهای دستی حرفه‌ای به آموزش برخی مفاهیم پرداخت. مربیان می‌توانند به آسانی از این ویژگی برای آموزش برخی مفاهیم و دروس بهره برند. با این شیوه از علایق و ویژگی‌های کودک برای آموزش بهره گرفته شده که مطمئناً نسبت به شیوه‌های سنتی آموزش موثرتر نیز خواهد بود.

        Daily.2404.jpg

        گذار از خودمداری به مشارکت
        در این رده سنی خودمداری کودک کاهش می‌یابد و نیازها و علایق دیگران را در نظر می‌گیرد. بنابراین به بازی‌های مشارکتی و گروهی علاقمند می‌شود. اگرچه توانایی وی برای همکاری اجتماعی هنوز محدود است، لکن به بازی‌های اجتماعی ابراز علاقه می‌کند. مربیان تربیتی این موضوع را فرصتی مناسب برای آموزش‌های اجتماعی می‌دانند. بازی‌های تیمی و گروهی به دلیل تقسیم کار، داشتن قوانین و مقرر‌ات و تعامل و مصاحبت با هم گروهی‌ها برای برنده شدن در بازی برای آموزش مفاهیم اجتماعی و شهروندی بسیار مناسب‌اند و منجر به رشد اجتماعی کودک می‌شوند. او ضمن بازی، با جهان خارج آشنا می‌شود، حقایق را درک می‌کند، راه و رسم کار کردن و اجتناب از خطرها و همکاری و تعاون با دیگران و تمرین و کارآموزش مهارت‌ها و در ضمن بازی‌های دسته‌جمعی رعایت حقوق دیگران و قوانین اجتماعی را یاد می‌گیرد. کودک تنها از طریق آزمایش اجتماعی، روش تطبیق با اجتماع را قرار می‌گیرد؛ و بازی به دلیل محیط غیر جدی بودن و نداشتن پیامد بعدی بستری مناسب برای این آزمون و خطاهاست. علاوه بر آن حس اعتماد به نفس کودک بر اثر بازی و همکاری با کودکان هم‌سنش تقویت می‌گردد. در کلیه مراحل پرورش، بازی و تفریح از لحاظ تشکیل شخصیت به ویژه از حیث تربیت روش‌های اجتماعی دارای ارزش است.

        وقتی بازی پیچیده‌تر و محکم تر می‌شود
        کودک در این سن به قوانین و مقررات اهمیت می‌دهد. بنابراین بازی‌هایی که برای این گروه سنی طراحی می‌شود باید از قوانین محکم‌تر و پیچیده‌تری نسبت به سنین پایین‌تر برخوردار باشد. توپ‌بازی کودکانه و بدون مقررات سخت و محکم، تبدیل به فوتبال با قوانین ثابت و خاص می‌شود. بپر بپرهای آزاد و شاد دخترانه تبدیل به بازی «لی‌لی» می‌شود. دنبال هم دویدن‌های بی‌قاعده، تبدیل به گرگم به هوا می‌شود... و بسیاری از بازی‌های کودکی در قالب قانون قرار می‌گیرند تا پیچیده‌تر، محکم‌تر و البته لذت‌بخش‌تر شود.
         

        تمایل به تشکیل گروه و تیم
        اغلب در این سن کودکان شروع به تشکیل گروه‌هایی برای خودشان می‌‌‌کنند. برخی از این گروه‌های بازی در آغاز کم و بیش جنبه موقتی دارند. لکن پس از سن نه یا ده سالگی اکثر کودکان میل دارند به عضویت یک باشگاه و یا یک گروه اجتماعی درآیند. کودک به تدریج به دسته‌های کودکانی که در همسایگی‌اش بازی می‌کنند می‌پیوندد و کم و بیش در فعالیت‌های تفریحی آنان شرکت می‌کند؛ بنابراین والدین باید فرصت‌های مناسبی را برای این گرایش کودک فراهم کنند. ثبت‌نام وی در کلاس‌های ورزشی یا هنری می‌تواند مناسب باشد.

        به دو دلیل عمده باید در مورد این گروه سنی در انتخاب هم‌بازی دقت نمود. ابتدا اینکه طبق اعتقادات دینی ما سن ۹ سالگی سن بلوغ شرعی دختران محسوب می‌شود و باید در روابط خود با جنس مخالف مراعات بیشتری نمایند. دوم اینکه این سن، سن بلوغ جسمی نیز می‌باشد و باید کودک را به تدریج برای این مرحله نیز آماده نمود؛ بنابراین حتی از سنین پایین‌تر به آرامی کودک را به بازی با هم‌جنس متمایل کرد و این امر می‌تواند با فراهم کردن بازی‌های مورد علاقه هر جنس انجام شود. موضوعات مورد علاقه پسران و دختران، در درس و در بازی تفاوت دارد، کودکان نقش متفاوت زنان و مردان را خیلی زود متوجه می‌شوند. اگرچه سن بلوغ پسران دیرتر است، اما تدریجاً این مدارا در مورد آنان نیز باید انجام گیرد. توجه به علایق خاص هر جنس باعث می‌شود آنان برای پذیرش نقش‌های زن، مرد، مادری و پدری آماده شوند و استعدادها متناسب با توانایی‌ها شکوفا شود.


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷