1836
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. طاهره عیدی‌زاده
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 1836
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        اطلاعات لازم در خصوص شرایط و تغییرات روحی، جسمی، روانی و رفتاری در دوران بارداری

         

        دخت ایران -  به نقل از پیامبر اکرم صلی‌الله‏ علیه ‏و ‏آله آمده است: الجَنَّةُ تَحتَ أقدامِ الاُمَّهاتِ؛ بهشت زیر قدم‏هاى مادران است. ( میزان الحکمه: ج ۲۲۶۹۱)

        دوران بارداری برای زنان با تغییر و تحولات سریع، مشکل و گاه ناشناخته همراه است. این تغییر و تحولات لزوم آشنایی و آگاهی قبلی زوجین برای ورود به این دوره را طلب می‌کند. لازم است زنان آگاهی و اطلاعات ضروری در خصوص شرایط و تغییرات روحی، جسمی، روانی و رفتاری خود داشته باشند تا بتوانند به بهترین وجه این دوره حساس و مهم را پشت سر بگذارند.

        توجه به تغییرات روحی و روانی، آگاهی در خصوص تغییرات جسمی، اعمال الگوی صحیح تغذیه، چگونگی رفتار و همراهی همسر و دیگر افراد نزدیک خانواده، انجام ورزش‌های متناسب با این دوران خاص، کسب اطلاعات در خصوص انتخاب بهترین روش زایمان همه و همه مواردی هستند که باید مورد توجه و دقت قرار گیرند. در این نوشتار که در گفتگو با «زینب جعفرزاده»، «کارشناس زنان و زایمان» انجام شده است تلاش شده به بخش مهمی از مسائل و موارد مورد اشاره پرداخته شود.

        زنان در دوران بارداری دچار تغییرات فیزیولوژیک ویژه‌ای می‌شوند که در بسیاری از مادران مشترک بوده و آگاهی در خصوص آن بخش زیادی از نگرانی‌ها را برطرف خواهد کرد. تغییرات قلبی عروقی، کلیوی، تنفسی و خونی بخشی از تغییراتی هستند که یک زن باردار تجربه می‌کند. درصد لخته شدن خون زنان، تعداد تنفس و ضربان قلب (۱۵ با در هر دقیقه بیشتر می‌شود) زنان در دوران حاملگی افزایش می‌یابد. زنان در دوره سه ماهه اول باید میزان کم خونی و تغییرات ادراری خود را بررسی نموده و آزمایش‌هایی نیز در خصوص احتمال ابتلا به هپاتیت، ایدز، سیفلیس و... را نیز انجام دهند.

        تغییرات فیزیولوژیک
        تغییرات فیزیولوژیک موجود در اندام‌ها را می‌توان به دو دسته تقسیم نمود. دسته اول تغییراتی هستند که در دستگاه تولیدمثل ایجاد می‌شوند که پس از زایمان بازگشت این تغییرات به وضعیت اولیه به کندی صورت می‌گیرد. دسته دوم اما تغییراتی هستند که در سایر اندام‌ها مانند قلب و عروق، سیستم تنفسی، کلیه و گوارش و ... صورت می‌گیرد. این دسته از تغییرات با سرعت بیشتری پس از زایمان به وضعیت اولیه بر می‌گردند.  

        تغییرات دستگاه تولیدمثل
        تغییرات رحم، تغییرات دهانه‌ی رحم، تغییرات تخمدان‌ها، تغییرات واژن و تغییرات پستان‌ها بخشی از تغییرات فیزیولوژِکی هستند که یک زن باردار تجربه می‌کند.

        بعد از لقاح رحم رشد کرده تا یک محیط تغذیه‌ای و حمایتی مناسبی را جهت رشد و نمو جنین فراهم نمایید. در این زمان عمدتا به علت هورمون استروژن و پروژسترون که توسط جسم زرد تولید می‌گردد آندومتر رحم به خصوص در قسمت فوقانی ضخیم تر، تخت تر و پر خون تر شده و یک محیط غنی از گلیکوژن را برای بلاستوسیت (جنین شش روزه) فراهم می‌نماید. رحم در اوایل حاملگی به شکل کروی در می‌آید تا با رشد جنین و همچنین مقادیر در حال افزایش مایع و بافت جفتی تطابق یابد.

        بعد از این زمان رحم برای تطابق با محتویاتش کشیده می‌شود اندازه آن پنج تا شش برابر شده همین امر موجب فشار بر اعضا لگن می‌شود. در طی بارداری دهانه رحم کوتاه‌تر و نرم تر می‌شود. این سازگاری دهانه رحم را برای افاسمان و دیلاتاسیون۱ آن که برای عبور جنین و خروج آن از رحم ضروری است، آماده می‌کند.

        تغییرات به وجود آمده در واژن، آن را برای کشیدگی زیاد که برای تولد کودک ضروری است، آماده می‌سازد. شبکه خون‌رسانی واژن افزایش‌یافته، در نتیجه دیواره واژن هیپرتروفی شده و ضخامت آن افزایش می‌یابد و دچار احتقان می‌شود. ضمنا چندین هورمون از جمله استروژن، پروژسترون، پرولاکتین۲ و HPL در طی بارداری، پستان‌ها را برای شیردهی آماده می‌سازد. توسعه بیشتر ناحیه تیره رخ می‌دهد و اغلب در ظاهر نقطه نقطه است. در اواخر حاملگی=کلستروم ممکن است از پستان‌ها نشت کند. پروژسترون موجب می‌شود نوک پستان برجسته‌تر و قابل حرکت تر شود. ترشح کلستروم تا سومین روز پس از تولد تا زمانی که شیر جایگزین آن شود ادامه می‌یابد. شیردهی پس از خروج جفت با کاهش شدید استروژن و پروژسترون و افزایش تولید پرولاکتین آغاز می‌شود.

        تغییرات سایر اندام‌ها که گاه نگرانی زیادی برای مادران ایجاد می‌کنند عبارت‌اند از تغییر در سیستم قلبی – عروقی، تغییرات سیستم تنفسی، تنگی نفس، تغییرات ادراری، عضلانی و...

        سیستم قلب و عروق در طی بارداری تغییرات زیادی می‌کند. این تغییرات برای اکسیژن‌رسانی و تغذیه جنین در حال تکامل و رشد رحم ضروری است. با بالا رفتن دیافراگم قلب جابجا می‌شود. در جهت برآورد نیاز افزایش حجم رحم و اکسیژن‌رسانی به جنین برون ده قلبی و حجم خون پمپ شده به گردش خون عمومی ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش می‌یابد. افزایش جریان خون به کلیه‌ها باعث افزایش خروج مواد زائد از بدن مادر و جنین می‌شود.

        فشارخون معمولا در این دوران افزایش نمی‌یابد و محدوده طبیعی آن در حدود ۹۰/۱۴۰ میلی متر جیوه است. ضمنا فشار ناشی از بزرگ شدن رحم موجب انسداد در بازگشت وریدی شده و از طرفی پروژسترون باعث انبساط عضلات می‌شود. (افزایش واریس‌ها.)

        تغییرات سیستم تنفسی نیز بخش دیگری از تغییرات مهم دوران بارداری هستند. بزرگ شدن رحم، هورمون‌های استروئیدی، افزایش حجم خون و برون ده قلبی عواملی هستند که عملکرد سیستم تنفسی را دچار تغییر می‌کنند. در طی بارداری به دلیل شل شدن لیگامان‌ها محیط قفسه سینه افزایش می‌یابد و دنده‌های پایینی عریض تر می‌شود. (ظرفیت ریوی یکسان) تنفس فرد باردار به منظور حفظ اکسیژن برای خود و جنین عمیق تر می‌شود.

        فیزیولوژی حاملگی افزایش حرکات تنفسی را به مادر تحمیل می‌کند. فرآیندی که نزد عوام به عنوان دو نفسه شدن مادر از آن نام‌برده می‌شود به همین مناسبت تهویه ریوی در حال استراحت نیز افزایش می‌یابد به طوری که تا هفته ۸ حاملگی ۳۶ درصد و در اواخر حاملگی تا ۵۰ درصد مقدار تهویه ریوی زیاد می‌گردد. به همین علت در حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد خانم‌های حامله در سه ماه اول و دوم از حالت تنگی نفس شکایت دارند. یکی از علل بروز تنگی نفس حساسیت سیستم تنفسی به افزایش پروژسترون می‌باشد و علت دیگر فشار رحم بر دیافراگم است. تنگی نفس معمولا تداخلی در فعالیت روزانه ایجاد نمی‌کند و در هنگام استراحت هم رخ نمی‌دهد.

        خونریزی از بینی و گرفتگی بینی در طی بارداری امری شایع است که به دلیل افزایش عروق در پاسخ به افزایش استروژن بروز می‌کند. تغییر دیگری که رخ می‌دهد تغییر در صدای فرد باردار است که صدای وی بم تر می‌شود و علت آن هم افزایش اندازه طناب‌های صوتی است که در پاسخ به افزایش پروژسترون بروز می‌کند.

        از دیرباز اولین علامت مشهود حاملگی تغییر در اشتها و حالت تهوع صبحگاهی بوده است. (ویار) از شناخته‌شده‌ترین تغییرات فیزیولوژیک دوران بارداری تغییر در وضعیت دستگاه گوارش است. اسیدیته معده خصوصا در سه ماه اول بارداری کاهش می‌یابد در نتیجه فعالیت فاکتور داخلی معده کاهش یافته و ویتامین ب ۱۲ کمتری ساخته می‌شود که همین امر می‌تواند منجر به بروز کم خونی در مادر گردد. در طی بارداری تولید بزاق افزایش می‌یابد و تهوع بدون استفراغ در سه ماه اول بارداری شایع است که اعتقاد بر این است که به دلیل افزایش سطح استروژن خون این وضعیت ایجاد می‌شود.

        تکرر ادرار به دلیل رشد رحم و فشار بر مثانه در اوایل بارداری رخ می‌دهد. همچنین در اواخر بارداری با مستقر شدن جنین بر روی حفره لگن دوباره بر مثانه فشار وارد شده و تکرر ادرار مجددا ایجاد می‌شود. تغییرات عمده سیستم عضلانی – اسکلتی در طی بارداری (نرم شدن رباط‌ها و مفاصل لگن و عریض شدن سمفیزپوبیس۳ ) که در پاسخ به اثر هورمون ریلاکسین و پروژسترون ترشح شده از جفت ایجاد می‌شود، باعث انبساط مفاصل و قابلیت تحرک بیشتر آنها می‌گردد. این مسئله موجب عدم ثبات در راه رفتن یا اردک‌وار راه رفتن در اواخر بارداری می‌شود. با توجه به جابجایی مرکز ثقل بدن در این دوران، برای جبران این تغییر، زن باردار دچار لوردوز می‌شود. (کشیدگی عضلات پشت)

        حمایت و همراهی همسران در دوران بارداری
        پدر مثل مادر نمی‌تواند لحظه به لحظه و نزدیک به قلبش احساس کند تکان‌های او را حس کند ولی می‌تواند در بسیاری موارد با همسرش شریک باشد. زنان در دوران بارداری به خاطر تغییرات سریع هورمونی تغییر و تحولات سریعی را در حالات روانی، روحی و جسمی خود تجربه می‌کنند. به همین خاطر برای اینکه بتوانند راحت تر تغییرات صورت گرفته را هضم کنند و از میزان احساس نامطلوب خود نسبت به این تحولات بکاهند باید از همسرانشان تأییدات لازم را دریافت کنند. در واقع زن باید احساس کند همان طور که وی تمام تلاشش را می‌کند تا از جنینش محافظت کند همسرش نیز در کنار او و به همراهی او نگران سلامت وی و فرزندشان است.

        مطالعه کردن و دریافت اطلاعات مهم در خصوص تغییرات روحی و روانی دوران بارداری برای مردان ضروری و لازم است. چرا که در صورت عدم اطلاع ممکن است مردان نتوانند تغییرات ناشی از  افسردگی‌های دوران بارداری همسرانشان را درک کنند و همین دلایل موجب بروز اختلاف و کشمکش میان همسران شود. آن هم در شرایطی که زن بیشترین نیاز را به همراهی و همدلی همسرش در خویش احساس می‌کند.

        مردان باید سعی کنند در دوران بارداری وقت بیشتری را برای همراهی با همسرشان در نظر بگیرند و احساسشان را در مورد داشتن کودک و تغییرات جنینی وی با همسرشان در میان بگذارند. مرد باید سعی کند احساس منفی همسرش در خصوص تغییرات بدنی وی را کنترل کند و به او اعلام کند که این تغییرات برای وی ارزشمند و مهم است.

        مرد باید پزشک مناسبی برای همسرش انتخاب کند و در ویزیت‌هایش وی را همراهی  کند. ضمنا باید مطالعات و پرس و جوهایی در خصوص تغییرات دوران بارداری انجام دهد تا بتواند به بهترین وجه همسرش را در این دوران همراهی نمایید.

        داشتن تغذیه مناسب و انجام ورزش‌ها و نرمش‌های مخصوص دوران بارداری نیز دو مسئله مهم برای زنان باردار هستند که لازم است همسران حساسیت ویژه‌ای در خصوص این دو موضوع داشته باشند. باید سعی شود بهترین برنامه تغذیه با مشورت پزشک برای زن باردار تدارک دیده شود و در تهیه مواد غذایی دقت لازم را به عمل بیاید.

        به علت مشکلات و سختی‌های دوران بارداری خصوصا در سال‌های اخیر که به علت بروز معضلات ناشی از آلودگی هوا چند برابر شده‌اند ممکن است زنان باردار نتوانند از پس کارها و برنامه‌های روزانه‌شان بر بیایند. بهتر است مردان تلاش کنند همسرشان را در مورد انجام کارهای روزانه و مهمش یاری کنند.

        مشکلات روانی و استرس‌های دوران بارداری
        زنان به دلایل مختلفی در دوران بارداری دچار استرس‌های غیرقابل تحملی می‌شوند. این دلایل عبارتند از اضطراب و نگرانی در مورد سلامت جنین، مرگ یکی از نزدیکان، مشاجره و مشکل ارتباطی با همسر و خانواده‌اش، کاهش ناگهانی و قابل‌ملاحظه در درآمد خانواده، مسایل و مشکلات مربوط به شغل همسر، نگرانی در مورد دشواری‌های بارداری و احساس کم تجربگی مادران جوان. در خصوص مسائل ذکر شده مرد تا جایی که امکانش فراهم باشد باید تلاش کنند عوامل استرس‌زای موجود را کنترل کرده از اثرات منفی آن بر زندگی همسرش بکاهد.

        زنان خصوصا در زایمان‌های اول دچار ترس‌ها و نگرانی‌های ویژه‌ای می‌شوند که از عوامل زیادی ناشی می‌شوند. بخشی از این عوامل عبارتند از: ترس و نگرانی به علت تغییرات جسمی و مشکلات مربوط به نقش مادری، ترس از درد زایمان، ترس از مرگ، ترس از پیامدهای اقتصادی بارداری، ترس از بی‌کفایتی در اجرای وظیفه مادری، ترس از فقدان استقلال و جذابیت و ترس از نوزاد آینده به عنوان رقیب در عشق و عاطفه شوهر و... در تمام موارد موجود همراهی و همدلی مرد چه به صورت عاطفی و احساسی چه به صورت اقدام در جهت رفع عوامل استرس‌زا و مراجعه نمودن به مشاور می‌تواند بخش بزرگی از استرس‌های موجود را کاهش دهد.

        باید بپذیرید که بسیاری از دوران بپذیرید. با تغییرات هورمونی زن باردار و ویار و مشکلات مخصوص این دوران مطرح کردن مسایل زناشویی از طرف شوهر می‌تواند یک ضربه دردناک برای زن باردار باشد.

        تسهیل شرایط زایمان و فرزند پروری برای زنان
        در سال‌های اخیر زمزمه‌های بسیاری در خصوص نگرانی جامعه‌شناسان، سیاست‌گذاران و مسئولان کشوری در خصوص کم شدن میزان رشد جمعیت و تأثیر منفی آن بر بافت جامعه به گوش رسیده است. در کنار برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌هایی که در خصوص تبلیغ و برنامه‌ریزی برای افزایش جمعیت صورت می‌گیرد توجه به شرایط زنان باردار، تلاش برای تسهیل استفاده از زایمان‌های راحت و کم خطر برای زنان باردار، توجه به شرایط شغلی و امنیت شغلی و اقتصادی زنان باردار، برطرف کردن نگرانی زنان در خصوص آینده اقتصادی و اجتماعی فرزندانشان و مسائلی از این دست، موضوعاتی هستند که در سیاست‌گذاری‌های کلان جامعه باید مورد توجه و دقت قرار گیرند. در واقع در کنار تحقق شعار ازدیاد جمعیت باید با واقع‌بینی تمهیداتی نیز در جهت تسهیل شرایط زنان در دوران بارداری و پس از آن و پیش‌بینی در خصوص تأمین تسهیلات و نیازهای زندگی این کودکان در نظر گرفته شود. در غیر این صورت اگر این امر مهم بدون کارشناسی و با نگاه کوتاه مدت کلید زده شود بدون شک باعث بروز بحران غیرقابل کنترلی در جامعه خواهد شد.

        باید با الگو قرار دادن سخن گهربار و سمبلیک پیامبر اعظم (ص) که فرمودند: بهشت زیر پای مادران است، توجه ویژه‌ای به شرایط مادران در جامعه اسلامی مبذول شود چرا که از دامن زنان است که یک جامعه سالم، بانشاط، پویا و انسانی شکل خواهد گرفت.
         


        ۱.دهانه رحم شما هرچه بیشتر نازک و نرم می‌شود (که به آن افاسمان یا Effacement می‌گویند) همچنین تا ده سانتی‌متر بزرگ و متسع می‌شود (که به آن دیلاتاسیون یا Dilatation می‌گویند)

        ۲.هورمونی پروتئینی است که از بخش قدامی غده هیپوفیز آزاد می‌شود.

        ۳.نام مفصلی در حلقه لگنی است که در جلوی آن قرار دارد و جایی است که دو استخوان پوبیس در جلوی لگن خاصره در کنار هم قرار می‌گیرند. بین این دو استخوان یک غضروف قرار گرفته است.


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷