990
مجله اینترنتی
زنان و خانواده
کانال دخت ایران
          1. مهناز سعید حسینی
              1. اندازه متن:
              2.  
              3.  
            نظرات (۰۰)
            تعداد بازدید: 990
            نسخه مناسب چاپ
            ارسال به ديگران
            اضافه کردن به علاقمندی ها
        بررسی جشنواره‌ها و جایزه‌های ادبی در زمینه شعر


        دخت ایران- خاک ایران شعرخیز است و گوشه گوشه کشورمان شاعر پرور و همین باعث شده که در تاریخ زبان فارسی در هر دوره‌ای به شاعرانی پرآوازه و موفق می‌رسیم که این شاعران هم بین زنان ایرانی بوده‌اند هم جزء مردان ایرانی و هرچند شاید بتوان گفت سهم زنان در اعتلای شعر فارسی به پرآوازگی مردان نیست، اما این تاثیر و حضور غیرقابل انکار است. امروز نیز ما شاعران بسیاری در کشورمان داریم که بسیاری از آنها بانوان هستند و متناسب با طبع نازک و شاعرانه‌شان خانم‌های بسیاری دستی بر آتش شعر دارند و به فراخور حالشان می‌سرایند.

        کثرت تعداد شاعران و اهمیت و تأثیرگذاری شعر بین مردم و گستردگی مخاطبان شعر بین ایرانیان باعث شده که ما در کشورمان جشنواره‌ها و جایزه‌های ادبی متنوع و متعددی داشته باشیم که هدفشان شناخت شاعران و تقدیر و تمجید از بهترین آنها است. بعضی از این جشنواره‌ها به صورت ثابت برگزار می‌شوند و برخی دیگر به فراخور پیشامدی متولد می‌شوند تا شاعران کشورمان ظهور و بروز ذوق ادبی‌شان را در این جشنواره‌ها به مسابقه بگذارند. جایزه‌هایی مثل جشنواره شعر فجر و جشنواره شعر مقاومت و جایزه قلم زرین و جایزه کتاب سال و فصل، جایزه‌هایی هستند که سالانه برگزار می‌شوند و شاعران خانم و آقا همراه با هم در آنها طبع آزمایی می‌کنند و در کنارشان جشنواره‌هایی که درباره اتفاقات تاریخی مثل بیداری اسلامی و محکومیت جنایات غزه کلید می‌خورند، هر از گاهی اعلام وجود می‌کنند تا شاعران از قافله شعر و تعهد اجتماعی جا نمانند.

        اما اگر بخواهیم به طور ویژه نگاهی به جوایز ادبی مخصوص بانوان شاعر بیندازیم، تنها دو مورد چشمگیر و در سطح ملی وجود دارد که می‌توانیم از آنها یاد کنیم. نخست جایزه پروین اعتصامی است که به صورت دو سالانه برگزار می‌شود و هدفش بزرگداشت مقام و شخصیت شاعر نامدار ایران پروین اعتصامی، رشد و اعتلای خلاقیت‌ و آفرینش‌های ادبی بانوان، ترویج و تقویت زبان فارسی در خارج ازکشور، ایجاد پیوند میان ادبیات ملل به‌ویژه در حوزه جهان اسلام، معرفی چهره‌های شاخص زنان ادیب و پژوهنده و تقدیر از زنان درعرصة زبان و ادب فارسی اعلام شده است. این جایزه ویژه بانوان اهل قلم در عرصه آثار ادبی است که با اهتمام مؤسسه خانه‌­کتاب و مشارکت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار و در اسفندماه مقارن با ایام زادروز پروین اعتصامی اعطا می‌شود. حوزۀ مورد ارزیابی هیئت داوران جشنواره، کتاب‌های چاپ اول تألیفی و ترجمه‌ای بانوان است که به زبان فارسی منتشرشده و موضوعات آن عبارت‌اند از شعر، ادبیات داستانی (داستان بلند، داستان کوتاه)، ادبیات نمایشی، پژوهش‌های ادبی، ادبیات کودکان (داستان و شعر کودک و نوجوان).

        راه شرکت هم در این جشنواره این است که صاحبان آثار یک نسخه از کتابشان را به دبیرخانه جشنواره بفرستند تا مورد ارزیابی قرار بگیرد.

        جایزه پروین اعتصامی جایزه‌ای مهم در کشورمان است اما همان طور که ملاحظه کردید تنها اختصاص به شعر ندارد، دیگر اینکه شرکت‌کنندگان حتما باید کتابی چاپ کرده باشند و خودشان از شروع جایزه مطلع و در آن شرکت کنند و به همین دلیل بسیاری از شاعران گله می‌کنند که عموما از فراخوان مطلع نمی‌شوند و به تبع از قافله شرکت‌کنندگان در این جایزه باز می‌مانند.

        جایزه دیگری که از سال گذشته برای بانوان راه‌اندازی شده است، جایزه طاهره صفار زاده است که حوزه هنری به یاد و خاطره شاعر، پژوهشگر،‌ قرآن شناس و مترجم توانا مرحوم طاهره صفارزاده راه‌اندازی کرده است. این جایزه نیز برگزیدگان خود را در آبان ماه و هم زمان با سالروز درگذشت این شاعر و مترجم توانا می‌شناسد و جایزه در بخش‌های شعر و مقاله به بانوانی داده می‌شود که برای شناخت هرچه بیشتر این شاعر و قرآن‌پژوه شعری گفته باشند یا پژوهشی کرده باشند. همچنین این جایزه‌ی بخش ویژه برای تجلیل از بانویی در عرصه قلم کشور دارد که فعالیتش شباهت به فعالیت‌های صفارزاده داشته باشد و در شعر صاحب قلم توانایی باشد و در پژوهش و نقد و تحقیق هم صاحب‌نظر.

        البته در میان این دو جایزه یک جایزه فمینیستی هم توسط زنانی که ادعای تعلق به این اندیشه را دارند، ‌چند سالی است که برگزار می‌شود اما پر واضح است که این جایزه صرفا در میان کسانی که چنین اندیشه‌ای دارند تا حدودی شناخته شده است و نه از نظر اعتبار و نه از نظر تعداد شرکت‌کنندگان قابل‌توجه و چشمگیر نیست.

        در میان دیگر جایزه‌های ادبی که مختص شعر در کشورمان برگزار می‌شود و شرکت در آن محدود به زن یا مرد بودن نیست، هر دو طیف شاعر برگزیده خانم و آقا دیده می‌شود و در بین برگزیدگان جایزه شعر فجر یا جایزه شعر مقاومت و دیگر جوایز همواره شاعران بانو هم برگزیده شده‌اند. البته نمی‌توان تعداد کمتر برگزیدگان خانم را نسبت به آقایان انکار کرد،‌ اما این‌طور هم نیست که بانوان شاعر خود را از برگزیده شدن در این جشنواره‌ها ناامید بدانند یا گلایه‌هایی درباره نگاه زنانه و مردانه وجود داشته باشد.

        اگر گلایه‌ای باشد معمولا از جای دیگری آب می‌خورد که جلسات شعری و کانون‌های ادبی برای بانوان کمتر از آقایان وجود دارد و همین باعث می‌شود رشد ادبی در بین خانم‌ها با سرعت کمتری پیش برود. همچنین عارضه رها کردن شعر بین خانم‌ها در کشور ما بسیار دیده می‌شود و چه بسا که بانویی توانمند در عرصه شعر پس از تاهل و برعهده گرفتن وظایف مادری کم‌کم از جلسات دور مانده و نتوانسته مثل گذشته توفنده و پرشتاب پیش رود و ما از این دست شاعران کم نداشته‌ایم که پس از مدتی کلا شعر را بوسیده و کنار گذاشته باشند.

        در عرصه بین‌المللی نیز از آنجایی که شعر در حدی که در ایران قابل توجه است و مخاطب عام دارد، در کشورهای دیگر چنین جایگاهی ندارد و شعر در کشورهای دیگر نه در بین زنان و نه در بین مردان به عمومیت و گستردگی کشور ما نیست. شاید بتوان کشورهای عربی را پس از کشور ما جزء کشورهایی شمرد که به شعر بیش از دیگر کشورهای دنیا اهمیت می‌دهند و مخاطب بیشتری دارد اما در آن کشورها هم حضور بانوان شاعر در حدی نیست که جایزه بین‌المللی قابل‌اعتنایی برگزار شود. در سطح بین‌المللی نیز، جایزه‌های ادبی ویژه زنان بیشتر در بخش ادبیات داستانی است که مخاطب بیشتری هم دارد و پرآوازه‌ترین آنها جایزه ۳۰ هزار دلاری ادبی زنان است که هر ساله در کشور آمریکا برگزار می‌شود.

        در مجموع می‌توان گفت سهم زنان از جوایز شعری در کشور ما اندک است که این سهم را می‌توان با برگزاری جوایز مختص شعر بانوان و بها دادن به جلسات شعری ویژه آنان، بیشتر کرد که در نهایت همه این‌ها منجر به رشد و اعتلای شعر فارسی می‌شود.

         


          1. ارسال نظر



    1. خبرنامه
      جهت اطلاع از به روز شدن مجله اطلاعات خود را وارد نماييد .

      پایگاه اطلاع رسانی حورا ساده ماده مستر چنگال انجمن سلامت ایران مجله ایرانی انجمن بیان با حجاب سبک زندگی بچه شیعه ها کودک و مادر عمار کلیپ مجتمع نیکوکاری رعد خانواده سرآمد بلاغ سمن فروشگاه اینترنتی محصولات حجاب سلام نو علوم اجتماعی خبر اقتصادی وبلاگ نیوز تعامل تصویر دل چی بپزم؟ ایران زنان به دخت راز۵۷